Кіріспе

Ливерпуль құтқару корпусы – Ливерпульде (Англия) өртке қарсы сақтандырушылар құрып, ұстаған қызмет. Оның мақсаты – өрт салдарынан туындаған шығын мен зиянды азайту, өрттің және өрт сөндіру шараларының әсерін жеңілдету, сондай-ақ өрттен зардап шеккен ғимараттар мен тауарларды сақтап қалу. Корпус 1842 жылы құрылған және 1984 жылдың сәуір айына дейін жұмыс істеді, одан кейін оның функциялары Мерсисайд өрт сөндіру бригадасына берілді. Лондон мен Глазго қалаларында да осы сияқты құтқару корпустары жұмыс істеген.

Шығу тегі

XVIII ғасырдың соңы мен XIX ғасырдың басындағы өнеркәсіптік және саудалық революция Ливерпуль портының гүлденуіне елеулі үлес қосты. Портта әлемнің түкпір-түкпірінен келген тауарлармен тез арада салынған қоймалар, сарайлар мен ашық сақтау алаңдары толтырылды. Темекі, қант және мақта күнделікті жеткізіліп тұрды, бірақ реттеудің болмауы және қойма шаруашылығының нашар деңгейі салдарынан өрт проблемасы күшейе түсті. Ливерпуль 1795 жылы ауыр өртке ұшырап, қалалық әкімшілік ғимаратын жоғалтты. 1833 жылы Ланселот Хейде болған аса ірі өртте көптеген қоймалар мен үйлер қирады, осыдан кейін Ливерпульде өрт сөндіру бригадасын құру үшін жеке парламенттік заң қабылданып, күшіне енді. Бұл бригада Ливерпуль қалалық полиция күшінің бір бөлігі болды және 1836 жылы жұмысын бастады (Лондон мұндай "Лондон өрт сөндіру машиналарын" – сақтандыру ұйымын құруға тағы 24 жыл күтті). Қала енді тиімді өрт сөндіру бригадасына ие болғанымен, өрттен келген зиян жоғары деңгейде қала берді. 1842 жылдың 23 қыркүйегінде Ливерпульдің Докленд аймағының орталығында, Кромптон көшесіндегі "құрғақ тұз сақтау алаңында" өрт шықты. Теңізден соққан күшті жел жалынды май және лак зауырына қарай бағыттап жіберді. Жаңадан құрылған өрт сөндіру бригадасы 1000 бочка терпентинге жеткен кезде өртті тоқтатуға мүміндік таба алмады. Таңға дейін 9 кедендік қойма, 5 еркін қойма, 7 ірі сақтау сарайы, ағаш өңдеу шеберханасы, бірнеше ағаш алаңдары, көптеген мал төбелері және 16 коттедж толығымен жанып кетті. 1 өрт сөндіруші және 3 жұмысшы қаза тапты. Қаржылық шығынның басым бөлігін өртке қарсы сақтандыру компаниялары көтерді, ал бүгінгі шаралармен есептегенде бұл шығын миллиондаған фунт стерлингті құрады. Өрттен кейін бірнеше күн ішінде Ливерпуль өрт сөндіру басқармасының хатшысы мен Корольдік, Феникс, Күн және Солтүстік Британдық сақтандыру компанияларының өкілдерінен құралған комиссия жиналып, құтқару бригадасын құру туралы шешім қабылдады. Осыған ұқсас бөлімдер 1865 жылы Лондонда және 1873 жылы Глазгода құрылды.

Құтқару корпусының қызметі

Ливерпуль құтқару корпусының үш нақты операциялық бағыты болды.

Өрт алдында

Бастапқы құтқару комитеті Ливерпуль аймағында бизнес жүргізуге және сақтандыру рәсімдеуге ниеттенген барлық қоймалар мен сарайлар үшін ережелер мен талаптар жиынтығын белгіледі. Бұл ережелер ғимараттардың қалай салынуы, күтілуі және басқарылуы керектігін ең ұсақ бөлшектеріне дейін баяндады. Әрбір ғимаратқа, онда қандай тауарлар сақталуына рұқсат етілетінін анықтайтын белгілі бір сынып тағайындалды. Өрттің алдын алу және оның таралуын барынша азайту ең маңызды мәселелердің бірі болды. Әрбір тіркелген ғимарат жыл сайын бастапқы сыныбына сәйкес толыққанды тексеріліп, сақтау және тазалықтың жоғары деңгейде екеніне көз жеткізу үшін аптасына 2-3 рет кездейсоқ тексеріліп тұрды. Барлық қойма сақтаушылары Ливерпуль құтқару корпусында тіркелуге және қалалық кеңестің лицензиясын алуға міндетті болды. Осы ережелер мен талаптардың арқасында Ливерпульдің қойма шаруашылығында үлкен тәртіп пен ұйымшылдық орнатылды, ал мұндай талаптармен ынтымақтасқан қойма иелері сақтандыру бойынша артықшылықты тарифтерден пайдаланды.

Өрттен кейін

Ливерпуль кемежайларындағы ең ірі және маңызды сауда – мақта болды, ол 1800 жылға қарай Ұлыбританияның мақта импортының жартысын, ал 1830 жылға қарай 90 пайызын өңдеді. Ливерпуль құтқару корпусы Ұлыбританиядағы ең ірі мақтаны қайта өңдеу орнатын басқарды. Мақтаның құтқаруға болатын мүмкіндігі өте жоғары. Сала мамандарының қолында, тіпті нашар күйген мақтаның 80%-ын да қалпына келтіріп, бастапқы мақтаның құнымен тең бағаға сатуға болады. Ливерпуль құтқару корпусы құтқарушылар ретінде атқарған жұмысы арқылы сақтандыру компанияларына миллиондаған фунт стерлинг қайтарды.

Өрт кезінде

Қауіпсіздік талаптары Ливерпуль құтқару корпусы қызметкерлерінің жергілікті билік өрт сөндірушілеріне ұқсас форма киюін және қауіпсіздік шлемдерін тағуын талап етті, бірақ корпустың экипаждарын өрт орнында оңай анықтау үшін жеткілікті айырмашылық болды. Құтқару машиналары бірінші кезектегі өрт сөндіру және құтқару көліктері емес еді. Олардың міндеті мен жабдықтары өрт сөндіру шараларынан болдырмауға болатын залалды азайтуға бағытталған. Көптеген ірі өрттер сумен сөндіріледі, және осы су шамалы уақытта көптеген тонна мөлшерінде жеткізілуі мүмкін, нәтижесінде көптеген зиян туындайды. Зардапты азайту шараларына оқытылған және коммерциялық білімдеріне сүйене отырып, жұмыстарын басымдыққа бөле алатын тәжірибелі экипаждар үлкен үнемдеуге мүмкіндік береді. Қажетсіз зиянды болдырмау үшін жылдамдық маңызды болды, сондықтан құтқару машиналары қызыл түске боялды және дабыл сигналдары қолданылды – өрт болғаннан кейін келгеннің қандай да бір мәні жоқ.

Аяқтау

Ливерпуль құтқару корпусы 142 жылдық қызметтен кейін 1984 жылдың мамырында таратылды.