Кіріспе

Fivemiletown – Солтүстік Ирландияның Тайрон графтығындағы ауыл және жер. Ол Эннискилленнен шығысқа қарай 16 миль (26 км), ал Дунганноннан батыс-оңтүстік-батысқа қарай 26 миль (43 км) қашықтықта, Эннискиллен-Дунганнон тас жолының A4 трассасында орналасқан. 2011 жылғы халық санағы бойынша Fivemiletown халқы 1243 адамды құрады. Ауыл ең алдымен 1898 жылы Хью де Феллонбург Монтгомери бастаған кооперативтік кремханасымен танымал. Fivemiletown Creamery бастапқыда май және сүт өндірген, бірақ қазір Ұлыбритания және Ирландия нарықтары үшін, сондай-ақ Еуропа мен Солтүстік Америкаға экспортқа арналған ірімшіктер шығарады.

Атауы

Fivemiletown атауының шығу тегі оның ең жақын көршілері – Клогхер, Брукборо және Темподан 5 ирланд миля (1 ирланд милясы = 1,27 статуттық милясы = 2044 метр) қашықтықта орналасқандығынан туындайды. Fivemiletown қалашығының бастапқы ирландша атауы Baile na Lorgan, яғни «ұзын қырқаның қалашығы» деп аударылады, ағылшын тілінде Ballynalurgan деп белгіленген. Fivemiletown қаласының бұрынғы атаулары – 1619 жылы оны құрған сэр Уильям Стюарт есімінен Mount Stewart және 19-шы ғасырдың басында аймақтың иесі болған полковник Монтгомеридің жақын жердегі резиденциясының атынан Blessingbourn болған.

Тарих

Clogher Valley темір жолы Tynan, County Armagh-тан Maguiresbridge, County Fermanagh-қа дейін созылды, ал Fivemiletown оның маңызды станцияларының бірі болды. Ескі станция ғимараты әлі күнге дейін ауылдың танымал нысандарының бірі саналады. Пойыздар Майн-стриттегі май саудасы мен май өңдеу зауытында тоқталып, тауарларды тиеп түсіретін. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін автомобиль көлігінің дамуы темір жолдарды дерлік қажетсіз етіп жіберді, ал Солтүстік Ирландия үкіметі Clogher Valley темір жолы 27 жыл бойы автомобиль көлігінің өсуіне байланысты зиянмен жұмыс істегенін білген соң, желіні жабуды ұсынды. Соңғы пойыз 1941 жылдың соңғы күні жүріп, Fivemiletown-ның ең ерекше белгілерінің біріне нүкте қойды.

География

Бес Мильді қаласы мен Финтона қаласының арасында, 9 миль (14 км) солтүстік-батысқа қарай Мёрли тауы орналасқан. Бұл тау теңіз деңгейінен жоғары көтеріліп, Клогхер аңғарының батыс шекарасын белгілейді. Таудың шаңырағында Солтүстік Ирландиядағы ең ірі жел электр стансаларының бірі – Лендрумс Бридж жел электр стансасы орналасқан, онда 20 жел турбинасы бар. Ал көршілес Хантерс-Хиллге тағы он турбина орнату жоспарлануда. Мёрли тауының орналасқан жері оңаша және әсіресе бағытталған оңтүстік-батыс желдеріне ашық. Осы себепті ол жел энергиясын өндіруге өте қолайлы. Блэкуотер өзені Тайрон, Армаг және Монаган округтері арқылы ағып өтеді. Блэкуотер өзенінің бастауы Бес Мильді қаласының солтүстігінде жатыр. Сонымен қатар, ауылдың маңында көптеген балық аулаушыларды қызықтыратын бірнеше шағын көлдер бар.

Көлік

Ауыл арқылы 1887 жылдан 1942 жылға дейін тар табанды Клогер аңғары темір жолы жүрді. Пойыздың бастапқы жылдамдығы Fivemiletown теміржол станциясы 1887 жылдың 2 мамырында ашылып, 1942 жылдың 1 қаңтарында жабылды. A4 – Белфаст бағытынан Ферманагқа (және Слайго округіне) бағытталатын басты жол. M1 тармағының соңынан, Дунганноннан басталатын Клогер аңғары арқылы өтетін бөлім – жол бойындағы ең төменгі стандарттағы учаске. Ферманагтағы A4 бойындағы қалалар мен ауылдар көбінесе жылдар бұрын айналып өткен, бірақ A4 Тиронның үш ауылының ортасынан өтеді: Аугер, Клогер және Фивемилтаун. Қазіргі таңда осы елді мекендер ғана айналып өтпеген. Олардың ең ірісі – Фивемилтаун айналып өтіледі. Ауылдың қазіргі таңдағы тар басты көшесіндегі ауыр қозғалысты реттеу үшін бір бағытты жүйе қолданылады, бірақ бұл алыс қашықтықтан келетін көліктерді тоқтатады және ауыл тұрғындарына үлкен қиындық тудырады. Жаңа жол 2+1 стандартымен салынады, яғни бір бағытта бір қатар, ал қарсы бағытта екі қатар болады, бұл озуға мүмкіндік береді. Ұзақ жолдарда, мысалы осы жолда, озу қатары әдетте алмаса келеді, әр бағыттағы көліктерге озу мүмкіндігін ұсынады. Бұл жоба 2004 жылы Фивемилтауннан тыс жердегі A4 жолында аяқталған 2+1 жобасын толықтырады.

Демография

Fivemiletown Солтүстік Ирландия Статистика және зерттеу агенттігі (NISRA) бойынша ауыл ретінде жіктеледі (яғни, 1000 мен 2499 адамды құрайтын). 2011 жылғы 27 наурыздағы халық санауы күні Фивемилтаун елді мекенінің тұрақты тұрғындарының саны 1243 адамды құрады, бұл Солтүстік Ирландияның жалпы санының 0,07% -ына тең. Олардың арасында:
19,23% - 16 жасқа дейінгілер, 18,25% - 65 және одан асып түскен жастағылар.
48,75% - ер адамдар, 51,25% - әйелдер.
23,17% - католик дінін ұстанушылар, ал 72,0% - «протестанттар және басқа да христиандар (христиандыққа байланыстыларын қоса алғанда)» дінін ұстанушылар.