Кіріспе

Американдық радио хабар таратушы (1940–2004)

Дэвид Барри Брудной (5 маусым 1940 – 9 желтоқсан 2004) – 1976 жылдан 2004 жылға дейін Бостон қаласындағы американдық ток-шоу жүргізушісі. Оның ток-шоуы WBZ радиосында эфирге шықты, ол көптеген саяси мәселелер бойынша либертариандық көзқарастарын әдепті түрде жеткізді. WBZ радиосының кең таралым аймасының арқасында ол АҚШ-тың және Канаданың көптеген тыңдармандарына танымал болды. 2004 жылдың 9 желтоқсанында ол өкпесі мен бүйрегіне метастаз берген Меркель клеткалық карциномасынан қайтыс болды.

Түпнұсқа, білім және алғашқы мансап

Дэвид Брудной АҚШ-тың Миннеаполис қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Гарри Миннеаполис аймағында 50 жылдан астам уақыт бойы тіс дәрігері болып жұмыс істеді. Жастық шағында Дэвид Брудной епті, бойжеткен бала ретінде танымал болды, көп оқығаннан бөлек, марка жинауды ұнататын. Ол сонымен қатар тарихқа қызығушылық танытты, және өмірінің соңына дейін жақын болған Кэти тәтесінің ықпалымен киноға қызығды; ол көбінесе онымен бірге кинотеатрға барып тұратын. Кейін Брудной кино сыншысы ретінде танымал болды, ал өзінің өмірбаянында тәтесі оны көптеген фильмдерге алып барып, оның жетістігіне үлкен үлес қосыпты деді. Ол сол кезде мұны айтпаса да, өзінде гомосексуалистік тартымдылық бар екенін сезген. Бірнеше жыл өткен соң, ол өзінің жасөспірім және колледж жылдарындағы қыңырлықтарын егжей-тегжейлі баяндап, 1997 жылы жарық көрген «Өмір – репетиция емес» атты автобиографиясында жазды. Бала кезінде Брудной отбасымен бірге қысқа мерзімге Джорджия штатының Макон және Техас штатының Сан-Антонио қалаларында тұрған. Оның әкесі АҚШ Армиясының резервіне қатысып, әскери базаларға жақын болу үшін олар сол жерлерге көшіп кеткен. Брудной алғаш рет 1958 жылы колледжге түсіп, Нью-Хейвендегі Йель университетінен жапондық зерттеулер бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол сондай-ақ Гарвард пен Брандейс университеттерінен магистратура, ал Брандейс университетінен Шығыс Азияны зерттеу және тарих бойынша докторлық дәрежесін алды. 1996 жылы Эмерсон колледжінен құрметті докторлық дәрежесін иеленді. Профессор ретінде Брудной Бостон және Жаңа Англияның көптеген ірі колледждері мен университеттерінде, сондай-ақ Техаста сабақ берді немесе қонақ лекция оқыды: Бостон университеті, Бостон колледжі, Солтүстік-Шығыс университеті, Мерримак колледжі, Род-Айленд университеті, Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебі және Техас Оңтүстік университеті. Ол педагог ретінде өте құрметті болды: Бостон университетіндегі курстарына студенттердің пікірлері олардың жақсы қабылданғанын көрсетті, ал бұрынғы студенттері оның қазасынан кейін оған құрметпен хат жазғандардың қатарында болды. Студенттердің айтуынша, ол өзін білім беру ісіне толықтай арнағандықтан, тіпті өлім алдында да олардың дипломдық жұмыстарын тексеріп бітірген.

Телерадиоарналық мансап

Брудной 1971 жылы Бостонның жергілікті PBS телеарнасы WGBH TV-де хабар тарату комментаторы ретінде мансабын бастады. 1976 жылы ол досы Ави Нельсонның WHDH радиошоуының жүргізушісі болды, ол кезде қалада мәжбүрлі автобуспен тасымалдау және мектептердегі сегрегацияға қарсы наразылықтар болып жатқан еді. Ол жұмысты оңай атқарды және оның танымалдылығы арта түсті. 1981 жылдан 1986 жылға дейін ол бұрынғы Top 40 станциясы WRKO-да жұмыс істеді, кейін ол жаңалықтар мен талқылауларға арналған станцияға айналды, содан кейін жергілікті WBZ станциясына ауысты. Жаңа Англиядағы ең жоғары рейтингті ток-шоу жүргізушісі болған ол зейнеткерлікке шыққанға дейін әдетте жұмыс күндері кешкі эфирде сөйлейтін. Мансабының соңында, WBZ радиосының жарнамалық материалдарында айтылғандай, Арбитрон рейтингтеріне сәйкес, Брудной АҚШ-тағы кешкі ток-шоулардың ең көп тыңдалған жүргізушілерінің бірі болды. Ол жылдар бойы WGBH-тан басқа жергілікті телеарналарда да жаңалықтарды талқылайтын комментатор және жүргізуші ретінде жұмыс істеді, оның ішінде WCVB TV (ABC), WNAC TV және WBZ TV (CBS) телеарналары. Сондай-ақ ол CBS Morning News бағдарламасында ұлттық деңгейде де пайда болды. Ол Бостон журналы мен жергілікті газеттерге кино туралы рецензиялар жазды. 1970 жылдары ол National Review журналына мақалалар жазды және оның редакторы Уильям Ф. Бакли-младшиймен достық қарым-қатынас орнатты. Ол сондай-ақ 1970 жылдардың басында The Alternative (кейін The American Prospect болып белгілі болды) журналына жазды, бірақ редактордың гомосексуалдық құқықтар жөнінде либералды ұстанымды қабылдауға құлықсыздығына байланысты жұмыстан кетті. Оның мақалалары The New York Times, The New Republic және The Saturday Evening Post газеттерінде жарияланды. 1990 жылы оның WBZ шоуы Том Снайдер жүргізетін, төмен құнды синдикациялық шоуға алмастырылды, бірақ The Boston Globe және Boston Herald газеттерінің қолдауымен қоса, көпшіліктің қарсылығы оның станция эфиріне оралуына көмектесті. Бруднойдың танымалдылығы оны Бостон медиа элитасының қатарына қосты, және ол өзінің сәнді Бэк-Бэй пәтерінде студенттер, медиа тұлғалары және саясаткерлерді жинап, көптеген әлеуметтік шаралар ұйымдастырды. ЖИТС-ке шалдыққаннан кейін Брудной бес күннің төртінде өз пәтерінен радио хабарларын таратуды бастады, радио қонақтарын үйіне шақырып, оларға коктейль ұсынды. 1995 жылдың қаңтар айының басында, ВИЧ/ЖИТС-пен күресінен кейін он апта эфирден тыс қалғаннан кейін, Бостон мэрі Томас Менино 5 қаңтарды «Дэвид Брудной күні» деп жариялады, оның танымалдығын ескере отырып. 1997 жылы Брудной Ұлттық радио ток-шоу жүргізушілер қауымдастығынан «Сөз бостандығы» сыйлығын алды және Ұлттық радио хабар таратушылар қауымдастығы оны «Жыл тұлғасы» Marconi радио сыйлығына ұсынды. 2001 жылы ол эфирде жұмыс істегеніне 25 жыл толуын атап өтті. 2008 жылы ол Массачусетс радио хабар таратушылардың құрмет залына енгізілді.

Саясат және сезімталдық

Бруднойдың либертариандық көзқарастары өткір оймен және терең ой-өріспен білдірілді. Ол өзінің мінез-құлқын «идеологиялық емес, керісінше, адамдарға бірдей сезіммен қарауға бейім» деп сипаттады, бұл консервативті радиодағы жаңа буынмен салыстырғанда ерекшеленді. Көптеген адамдар оны бірегей радио жүргізушісі деп санайды, ол халықтың нақты бір саяси тобын қалыптастырудың орнына, саяси диалогқа жаңа көзқарас енгізуде тиімді болды. Оның партиялық емес, мәселелерді ойлы талқылау әдісі, демократиялық көзқарасы басым аймақта тұрса да, оған көптеген жанкүйерлер жинауға көмектесті. Саяси қайраткерлердің екі жағы да оның жергілікті және ұлттық диалогқа қосқан үлесін жоғары бағалады. Оның қазасынан кейін сөз сөйлегендердің арасында сенатор Эдвард М. Кеннеди сияқты либералдар болды, ол Дэвидтің қонақтарына ерекше әділдік танытқанын айтты. «Ол сіздің партиялық белгіңізге ешқандай мән бермейді, егер сіз не туралы сөйлеп жатқаныңызды білсеңіз, өйткені ол әрқашан білді»; сондай-ақ сол кездегі губернатор Митт Ромни сияқты консерваторлар Бруднойды «жүздеген мыңдаған адамдардың досы, олардың көпшілігі оны тірі кезде көрген емес» деп сипаттады. «Дэвид бізге зор мұра қалдырды. Бұл мұра төзімділікке, сенімге, адамгершілікке және барлық адамға құрметке толы».

2000 жылы Брудной өзін Либертариандық партияның мүшесі деп жариялады. Әкесі Гарри дінге берілген еврей және Миннеаполис синагогасының мүшесі болғанымен, ол дінге күмәндана бастады және бұл оқиғаны діни дәстүрлерін соңғы рет сақтағаны ретінде еске алды. Кейіннен ол діни догматизмге қарсылығы туралы бірнеше мақала жазды. Бірақ, екінші жағынан, ол шіркеудің жасай алатын жақсылықтары туралы да жағымды пікір білдірді. Бір мақаласында ол былай деп жазды: «шіркеудің өзі, католиктер мен католик еместер үшін де, қоғамымыздың тірегі болып табылады. Оның тым ауыр жүктемеге батқан дін қызметкерлері жастарымыздың дамуына, қарттарды құбалауға және ауруларды күтуге өте маңызды». Ұйымдасқан діннің негізгі қағидаларына күмәнмен қараса да, 2004 жылдың соңындағы ауыр сырқатында ол әртүрлі жолдармен дұға еткенін мойындады, тіпті досы болған католик діни қызметкерімен де дұға жасады; сондай-ақ ол саяси комментатор Джон Келлер және консервативті газеттің жазушысы Джефф Джейкоби сияқты еврей достарымен дін туралы әңгімелескенін айтты. Брудной бұрын таяны мен інісіне (олар да гомосексуал) ұлын СПИД-тен жоғалтқаннан кейін ашылған болатын. Брудной 1994 жылы, ауруханадан қайтқаннан кейін, ұзақ жылдар бойы жасырған СПИДпен күресін жеңгеннен кейін, өзінің гомосексуализмін ашық жариялады. Дауға қарамастан, оның рейтингісіне ешқандай зиян келмеді деген хабар тарады. Оның өмірбаяны жарық көргеннен кейін дау қайта жанданды, онда ол жыныстық асыра сілтеулер тарихын сипаттады. Брудной ересек өмірінде өзінің сексуалдық бағытын жасырмады, бірақ туралы тікелей айтпады; ол туралы ашық сөйлеуден бұрын-ақ оның әріптестері арасында жақсы белгілі болды. Оның ең жақын және ең көне досы психолог доктор Уорд Кромер болды, ол онымен бірге ондаған шетел саяхаттарына шықты және көптеген адамдар оны Бруднойдің сексуалдық серіктесі деп қате түсінді. Екеуі де осы сөздерді қарым-қатынастарын сипаттау үшін қолданған жоқ, олар «ең жақсы дос» деген атауды артық көрді. Брудной қайтыс болғаннан кейін оның мүлігін басқарушы Кромер болды.

Ауру

Брудной 1988 жылы ВИЧ/СПИД диагнозы қойылған, бірақ 1994 жылы пневмонияға шалдыққаннан кейін жағдайы ауырлағанға дейін емделуін жасырып қалды. Ол аурумен күресу үшін біраз уақыт қоғамдық өмірден тыс жүрді. Бір кезде комаға түсіп, өлімнің алдында болған ол, кейіннен денсаулығы жақсарды. Денсаулығын сақтап қалу үшін 1994 жылдың бір бөлігінде Бостон қаласының Бэк-Бэй ауданындағы пәтерінен бағдарламасын жүргізді. 2003 жылдың қыркүйегінде оған Меркельдік клеткалық карцинома – терінің сирек кездесетін қатерлі ісігінің бір түрі диагнозы қойылды. Ауруханада жатып емделгеннен соң, тіпті қайтадан өлімге жақын болған кезеңнен өткеніне қарамастан, қатерлі ісік ремиссияға түсті және Брудной 2004 жылдың наурыз айында дауысы әлсіреген күйі жұмысына оралды. Бірақ 2004 жылдың қараша айында дәрігерлер рак өкпесі мен бүйрегіне тарағанын анықтады, соның салдарынан ол ракқа қатысты еммен қатар диализ жасауға мәжбүр болды. Брудной 2004 жылдың 3 желтоқсанында Массачусетс ауруханасына түсті. 8 желтоқсанда Брудной WBZ тілшісі Гэри ЛаПьермен өлім төсегінде сұхбаттасып, эфирде соңғы рет сөйледі. Келесі күні Брудной дәрігерлеріне өмір сақтауға арналған барлық жасанды құралдарды алып тастауды бұйырды, оған тек оттегі, морфин және азын-малы тамақ қалды. Ол 2004 жылдың 9 желтоқсанында, қолдау алынып тасталғаннан кейін бірнеше сағаттан соң қайтыс болды. Бірнеше күн эфирде еске алу шаралары өткеннен кейін, Бруднойдың эфир уақыты бұрын оның бағдарламасының екі сағатын жүргізіп тұрған Пол Салливанға берілді, себебі Бруднойдың ауруына байланысты бағдарламасы бес сағаттан үш сағатқа дейін қысқартылуға тиіс болды. Салливан да 2007 жылдың 9 қыркүйегінде қатерлі ісіктен қайтыс болды. Бруднойдің естелігіне арналған іс-шара 2005 жылдың 27 ақпанында Бостон қаласындағы Катлер Майстлик театрында өтті, оны WBZ әріптестері мен Эмерсон колледжі ұйымдастырды (колледж оған бұрын құрметті докторлық диплом берген еді). Еске алу шарасына Брудной жетекшілік еткен Эмерсон колледжінің Phi Alpha Tau студенттік ұйымының мүшелері де қатысты.