Кіріспе

Трансваал паркі – Ресейдің Мәскеу қаласының оңтүстік ауданы Ясеневода орналасқан су паркі. Африка тақырыбында безендірілген бұл парктің аты Оңтүстік Африканың бұрынғы Трансвааль провинциясының атымен аталған. Жылытылатын бассейндері, оның ішінде толқын бассейні және түтікшемен сырғанауға арналған ирек "өзені" бар болатын. Бұл парк Мәскеу облысының ең танымал көрікті жерлерінің біріне айналып, елдегі жеке кәсіпкерліктің өркендеуінің символы саналды. Ашылғанына екі жыл өткен соң, парктің шатыры құлап, 28 адам қаза тапты. Содан кейін парк жабылды.

Құрылыс

Трансваал паркі архитектуралық компания «Сергей Киселев және Партнерлер» архитекторы Нодар Канчелидің жобасы бойынша салынды. Спорттық-ойын-сауық кешені – кит құйрығы пішіндес бес қабатты ғимарат, жалпы ауданы 20 200 м², оның шамамен 7 000 м² су аттракциондарына арналған. Жобаның тапсырыс берушісі – «European Technologies and Service» компаниясы, ол «Сбербанк» банкінен 17,3 миллион доллар несие алды. Құрылыстың жалпы құны 40 миллион долларға бағаланды. Алғашқыда еуропалық құрылыс компанияларын тарту жоспарланған, бірақ қажетті лицензияларды алудағы қиындықтар және сол кездегі Ресей стандарттарының болмауы салдарынан түрік компаниясы «Koçak İnşaat Ltd.» су паркін салуға және құрылыстың бір бөлігін қаржыландыруға келісті. Құрылыс 2000 жылы басталды, ал 2002 жылдың маусымында Трансваал паркі пайдалануға берілді. Салынған кезде су паркі Еуропадағы ең ірі парк болып есептелді және су аттракциондары, спорттық бассейн, екі сауна бөлімі, кафе-бар және бильярд залы бар боулинг алаңы, мейрамхана, спортзал және сұлулық салоны кірді. Кешенде шамамен 2 000 адамға сыйымдылық болды.

Құлау

2004 жылы 14 ақпанда сағат 19:15-те кешеннің күмбезі құлады. Бағалаулар бойынша, сол кезде су саябағында 1300-ге дейін адам болған. Күндердің бірі – Әулие күніне (Valentine's Day) тап келген сенбі күні, көптеген жас келушілерді тартып бақты. Құлаған аймақтың ауданы шамамен 5000 м² құрады. Күмбез су ойын-сауық аймағына құлап, ересектерге арналған бассейн ғана зардаптан құтылды. Нәтижесінде 28 адам (оның ішінде 8 бала) қаза тапты, 12 адам ауыр жарақат алды, ал 189 адам түрлі жарақаттарға ұшырады. Канчели бұл оқиғаға террористердің қатысы болуы мүмкін деп мәлімдеді, бірақ себебі дұрыс есептелмеген жоба екені анықталды.

Тергеу және сот процестері

Осыған байланысты 20 айға созылған тергеу басталды, нәтижесінде Канчели мен Мәскеу мемлекеттік ведомстволық емес сараптама басшысы Анатолий Воронин қылмыстық қудалауға тартылды. 2006 жылы екеуі де босатылды. Канчели Мемлекеттік Думаның 100 жылдығын мерекелеуге орай, өтініші бойынша кешірім алды. 2006 жылдың 30 тамызында Воронинге қатысты қылмыстық іс қылмыстық ниет болмағандықтан тоқтатылды. Жәбірленушілер өкілдерінің қаулыларға шағымдану әрекеттері сәтсіз аяқталды.

Салдары

2005 жылы трагедияның жылдығына орай Трансваль паркінің қабырғасына қаза тапқандардың есімдері жазылған ескерткіш орнатылды. 2008 жылдың 13 ақпанында құрбандар мен қаза тапқандардың туыстары Ресей Федерациясының құқық бұзушылықтарын мойындауды және құрбандарға әділ өтемақы төлеуді талап етіп, Еуропалық адам құқықтары сотына шағым түсірді. 2013 жылы бұрынғы су паркі орнында "Мореон" көп мақсатты кешені ашылды, ал оның ішінде трагедия құрбандарын еске алуға арналған шағын шіркеу құрылды.