Кіріспе

Уытты химиялық агенттің түрі

Қанға сіңіп, организмге әсер ететін уытты химиялық агент – қандық агент. Қандық агенттер тез әрекет ететін, өлімге әкелуі мүмкін улар, әдетте бөлме температурасында аз иісі бар, түссіз, ұшпа газдар түрінде көрінеді. Арсен қышқылмен қосылғанда түзілетін арсин газы пестицид ретінде және жартылай өткізгіш өнеркәсібінде қолданылады; оған көп жағдайларда жұмыс орнында кездейсоқ түседі. Цианидпен улануға антидоттармен емдеу жүргізілуі мүмкін.

Қан агенттерінің тізімі

Төмендегі кестеде әскери маңызы бар қан агенттерін тізімдейтін ақпарат Ледгардтан алынған. Бұл мәндер 1-ден 10-ға дейінгі шкала бойынша берілген. Агенттің сипаттамасы Еріту/қайнау нүктесі Қан агенті ретінде тиімділігі Ашық аудандағы тұрақтылығы Жабық аудандағы тұрақтылығы Далалық тұрақтылығы Сақтау тұрақтылығы Қан агенті ретіндегі уыттылығы Сутегі цианиді Түссіз газ немесе сұйықтық, бадам иісі, көгілдір жалыны бар. −13 / 26 °C 10 2 9 10 8 10 Цианоген Түссіз газ, бадам иісі, көк жиекті қызғылт жалынмен жанады. −28 / −21 °C 9 2 9 8 7 9 Цианоген хлориді Түссіз газ немесе сұйықтық, өткір және тітіркендіргіш иісі бар, суда және спиртте ериді. −6 / 14 °C 8 3 9 9 9 8 Цианоген бромиді Түссіз ине тәрізді немесе кубикалық кристалдар, тұрғанда ұшқышқа бейім, сондықтан қару ретінде пайдалануы шектеулі. 52 / 62 °C 9 5 8 5 6 8 Арсин Түссіз газ, сарымсақ сияқты иісі бар, суда аз ериді. −117 / −62 °C 9 3 8 5 9 9 Винил арсин Түссіз сұйықтық, тітіркендіргіш және ащы иісі бар, суда аз ериді, сондай-ақ тері күйдіргіш зат ретінде де әрекет етеді. 124 °C (қайнау температурасы) 7 7 9 8 9 6 Фосген Түссіз газ және ақшыл сары сұйықтық, шіріген шөп иісі, суда аз ериді және көптеген еріткіштерде ериді, сонымен қатар демқұрыштық агент ретінде де әрекет етеді. −118 / 8 10 6 9 5 8 6 Натрий цианиді және калий цианиді, қантқа ұқсас түссіз кристалдық қосылыстар, сондай-ақ қан агенттері ретінде әрекет етеді. Химиялық қару ретінде алғаш ұсынылған какодил оксиді немесе Кадеттің түтінді сұйықтығы, қан агентінің қасиеттерін де көрсетеді (иіс шығаратын зат ретіндегі қасиеттерімен қатар). Ол Қырым соғысы кезінде Британ империясында химиялық қару ретінде ұсынылды, сонымен бірге одан әлдеқайда күшті қан агенті – какодил цианиді де ұсынылды.

Қолдану

Қандық әсер ететін заттардың ең маңызды қолданылуы – нацистік Германияның Холокост кезінде еврейлер мен басқа да адамдарды жаппай өлтіру үшін газ камераларында сутегі цианидін (Циклон B) пайдалануы болды. Бұл, қазіргі күнге дейін химиялық қару қолдану салдарынан туған ең көп өлім санына әкеп соқты.