Кіріспе
Мэнли – Австралияның Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Сиднейдің солтүстігіндегі жағажай маңындағы аудан. Ол Сиднейдің орталық бизнес ауданынан солтүстік-шығысқа қарай орналасқан және қазіргі уақытта Солтүстік Жағажайлар Кеңесі жергілікті басқару аймағының үш әкімшілік орталығының бірі болып табылады. Мэнли Тынық мұхитындағы тартымды орналасуы және пароммен оңай қолжетімділігінің арқасында ұзақ жылдардан бері танымал туристік орын.
Тарих
Манлиді капитан Артур Филип сол жерде тұратын жергілікті халыққа құрмет көрсетіп, олардың сенімділігі мен еркектік мінез-құлқына байланысты осы жерге Манли Ков деген ат берді. Олар – Кайеми руынан (Дхаруг тілінде сөйлейтін Гайемайгал халқынан) еді. Филипп аймақта таза су іздеп жүргенде, осы рудың мүшелерімен кездесті. Бір қызығушылық оқиғадан кейін, олардың бірі Филиппті жазалау үшін иығына найзамен ұрды. Капитан Тенчтің сөздерімен айтқанда, аборигендер Манли Ковта кит етімен той жасап отырғанда, капитан Непиан, мырза Уайт, Нанбарии және бір топ адамдар Брокен-Бейге жаяу бара жатып, оларды көрді. Беннелонг пен Коулби олармен сөйлесіп, Беннелонг губернатор Филиппен кездесуді сұрады. Капитан Непиан ботсвайнды Оңтүстік басындағы губернатор Филиппке жіберді. Аборигендер киттің үлкен бөліктерін кесіп, губернатор Филиппке арналған қайыққа салып берді. Әскерилер Брокен-Бейге қарай жолға шықты. Губернатор Филипптің тобы аборигендерді көруге келгенде, олар Беннелонг пен Коулбимен жарты сағаттан астам әңгімелесті. Кейін қарт абориген найзамен пайда болды. Капитан Тенч оның Беннелонг пен Коулбиге жақын емес, бейтаныс адам екенін айтты. Губернатор оған жақындағанда, ол алаңдады. Губернатор Филипп оны тыныштандыру үшін диркін тастап, сенімді дауыспен айғайлады. Найза лақтырылып, губернатор Филипптің иығына тиді. Барлығы дүркіреп, мылтықтарды әкелуге шақырылды, Беннелонг пен Коулби жоғалып кетті. Губернатор Филипп иығынан шығып, жерге сүйреліп жатқан найзаның ұзындығынан кейін кемеге жетпеді. Мылтықтар жағаға жеткізілді, бірақ тек біреуі ғана оқ атты. Найза сындырылды, барлығы Порт-Джексонға асықты. Генри Гилберт Смит 1850 жылдары Манлиді теңіз жағалауындағы курорт ретінде көріп тұрды. 1853 жылы Смит екі үлкен жер учаскесін сатып алды (олар 1842 жылы Джон Томпсонға және 1837 жылы Джон Крейн Паркерге берілген еді). Бастапқыда Джон Манлиге және басқа да кемелерге арналған пароходты жалдады, ал кейбір кемелер кездейсоқ "экскурсиялар" үшін келді. Смит Манлидің портына кемежай салды, ол 1855 жылдың қазанында аяқталды. Кейін ол өзі де пароходтарға қызығушылық танытып, Манлиге тұрақты қызмет көрсетуді дамытуға және өзінің жер учаскелерін сатуға көмектесті. 1873 жылға қарай Смит кемежайға жалға беру құқығын және пароходтардағы үлесін паром операторларына сатты, ал меншік бір кездері әйгілі Порт-Джексон және Манли пароход компаниясына өтті. Осы компания Манли туралы "Сиднейден жеті миль, алақаннан мың миль қашықтықта" деген сөзді паром қызметін жарнамалау үшін ойлап тапты. Порт-Джексон және Манли пароход компаниясы Манлидің дамуында маңызды рөл атқарды. Олар үлкен мұхит бассейні мен суға түсу павильоны, Манли Фан Пирсі сияқты бірнеше көңіл көтеру орындарын салдырды. 1972 жылы компания Brambles компаниясына сатылды, ал 1974 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметіне өтті. Қазір ол Сидней паромдарының бір бөлігі. 1885 жылдың наурыз айында Жаңа Оңтүстік Уэльс контингенті Суданға аттанмас бұрын, премьер-министр Уильям Беде Даллиге хат жолданды, онда Патриотикалық қорға 25 фунт стерлинг сомасындағы чек тіркелді, онда "Манлидегі кішкентай баланың ізгі тілектерімен" деп жазылған. Бұл Австралияның алғашқы шетелдегі әскери оқиғасы болды, ал "Манлидің кішкентай баласы" патриотизмнің немесе оқиғаға қарсылар арасында ақылсыз шовинизмнің символына айналды, әсіресе "Бюллетень" журналындағы Ливингстон Хопкинстің карикатурасының арқасында. XIX ғасыр мен XX ғасырдың басында Манли Австралияның ең танымал теңіз жағалауындағы демалыс орындарының бірі болды. Мэнли жағажайы Австралияда күндіз суға шомылуға тыйым салынған алғашқы жерлердің бірі деп есептеледі. 1902 жылдың қазан айында Уильям Гочер мойыннан тізеге дейін костюм киіп, ол өзі құрған газетте (Манли және Солтүстік Сидней жаңалықтары) мұны жариялағаннан кейін түскі уақытта жүзіп кетті. Билік тарапынан ескерілмегеннен кейін және оларды ашық сынға алғаннан кейін, ол қайтадан жүзіп, полициямен судан шығарылды, бірақ ешқандай айып тақпады. 1903 жылдың қараша айында Манли кеңесі мойыннан тізеге дейін жүзу костюмін киген жағдайда күні бойы суға түсуге рұқсат берді. 1903 жылғы алғашқы ресми шомылу маусымында Манли жағажайында 17 адам суға батып кетті. Бір жылдан кейін жағалауда серфинг клубы құрылды. Қай клуб ең көне клуб екені туралы пікірталас бар, бірақ Манли құтқару клубы әлемдегі ең алғашқы серфинг құтқару клубтарының бірі болып саналады. 1934 жылы тұрғын және түпкілікті Анзак Джордж Робей Манлиде "Аустралиялық әуе лигасы" деп аталған Әуелік ой-дамыту лигасының негізін қалады. Одан бері Манлиде үздіксіз жұмыс істейтін эскадрилья бар. 1937 жылы Манли қалалық әкімшілігі ашылды. 1973 жылы Манлидің шығыс бөлігіндегі тұрғындар NSW құрылыс жұмысшылары федерациясынан екі үлкен мұнара блогының құрылысына жасыл тыйым салуды сұрады. БЛФ келісіп, олардан аймақтың болашағы үшін қоғамдық жоспар жасауды сұрады.
The Aboriginal men were feasting on a whale at Manly Cove and were seen by Captain Nepean, Mr White, Nanbaree & a party of men who had travelled to Manly Cove to walk to Broken Bay. Bennelong and Colebee spoke to them and Bennelong asked for Governor Phillip. Captain Nepean sent the Boatswain back to Governor Phillip at South Head. The Aboriginal men cut large chunks of whale off and put them in the boat for Governor Phillip. The military party then proceeded on their walk to Broken Bay. When Governor Phillip's party arrived to see the Aboriginal men they held friendly conversation with Bennelong and Colebee for over half an hour. Later an older Aboriginal man appeared with a spear. Captain Tench remarked that he was seemingly a stranger and little acquainted with Bennelong and Colebee. The Governor moved towards this man and the man became agitated. Governor Phillip threw down his dirk to appease the man crying out confidently. The spear was thrown and Governor Phillip was hit in the shoulder. All was in confusion, there were calls to bring the muskets, Bennelong and Colebee disappeared and Governor Phillip could not make it to the ship because of the length of spear sticking from his shoulder and dragging on the ground. The muskets were brought to shore but only one would fire. The spear was finally broken and all hastened to Port Jackson. Manly had been envisaged as a seaside resort by Henry Gilbert Smith in the 1850s. In 1853, Smith acquired two large parcels of land (which had been granted to John Thompson in 1842 and John Crane Parker in 1837). Initially John had chartered a paddle steamer to Manly and other vessels visited on an ad hoc "excursion" basis. Smith built a wharf on the harbour side of Manly, which was completed in October 1855 and eventually acquired an interest in steamers himself. as part of developing more regular services to Manly to assist his sub division property sales. By 1873, Smith had sold the lease to the wharf and his share of the steamers to the operators of the ferries and eventually ownership passed to the once famous Port Jackson & Manly Steamship Company. It was the Port Jackson & Manly Steamship Company which coined the expression about Manly being "Seven miles from Sydney and a thousand miles from care" to promote its ferry service. The Port Jackson & Manly Steamship Company played an important part in Manly's development. It built several attractions including a large ocean pool and bathing pavilion, the Manly Fun Pier. In 1972 the company was sold to Brambles and in 1974 to the Government of New South Wales and it is now part of Sydney Ferries. In March 1885, as the New South Wales Contingent was about to depart for the Sudan, a letter was addressed to Premier William Bede Dalley containing a cheque for £25 for the Patriotic Fund "with my best wishes from a little boy at Manly". It was Australia's first overseas military adventure, and the "Little Boy from Manly" became a symbol either of patriotism or, among opponents of the adventure, of mindless chauvinism. especially due to a cartoon by Livingston Hopkins of The Bulletin. During the 19th and early 20th centuries, Manly was one of Australia's most popular seaside holiday resorts. Manly Beach is said to be the place where the restriction on daylight sea bathing was first challenged in Australia. In October 1902 William Gocher, clad in a neck to knee costume, swam at midday after announcing his intention to do so in the newspaper he had established (Manly and North Sydney News). After being ignored by authorities and being publicly critical of them, he swam again and was escorted from the water by the police, although no charges were laid. In November 1903, Manly Council resolved to allow all day bathing provided a neck to knee swimming costume was worn. During the first official bathing season in 1903, 17 people drowned on Manly Beach. A year later a surf club was formed on the beach to safeguard the public. While there is debate about which club is the oldest, Manly Life Saving Club is one of the world's first surf life saving clubs. In 1934, George Robey, a resident and original Anzac founded the Air Mindedness Development League which was later renamed the "Australian Air League" at Manly. There has been a continuously running squadron in Manly since. In 1937 Manly Town Hall was opened. In 1973, residents in the Eastern Hill section of Manly requested that the NSW Builders Labourers Federation place a green ban on the construction of two large tower blocks by LJ Hooker. The BLF agreed to do so and asked them to draw up a community plan for the area's future.
Климат
Манлиде ылғалды субтропиктік климат (Cfa) басым, жазда ыстық, қыста жұмсақ болады.
Жағажайлар
Манли жағажайларымен әйгілі, олар танымал туристік орындар. Манлиде мұхит жағында Куинсклиффтен басталып Солтүстік Стейн және Оңтүстік Стейн арқылы өтетін ұзын құмды жағажай бар. Одан кейін тас шоқылар мен Fairy Bower және Shelly Beach деп аталатын құмды жағажайлар орналасқан. Жарым аралдың бұхта жағында Коллинз жағажайы, Стор жағажайы, Литтл Мэнли, Шығыс Мэнли шығанағы, Батыс Мэнли шығанағы, Делуод жағажайы және Фэрлайт жағажайы сияқты бірнеше жағажайлар бар. Норфолк аралы қарағайлары Манлидің символы болып саналады және мұхит пен бұхта жағажайларында кеңінен таралған. 2012 жылдың 10 наурызында Freshwater Beach пен Shelly Beach арасындағы аймақ "Manly Freshwater World Surfing Reserve" деп жарияланды. Резерваттың ашылу салтанаты Манли жағажайында әлемдік серфинг чемпионы Келли Слейтер мен Жаңа Оңтүстік Уэльс губернаторы Мари Баширдің қатысуымен өтті.
Сауда аймағы
Манлидің коммерциялық орталығы Манли портынан басталып, Манли жағажайына дейін созылатын The Corso көшесінің маңында орналасқан. The Corso-ның бір бөлігі – жабық сауда орталығы, ол кафелер мен мейрамханаларға ашық ауада тамақтануға мүмкіндік береді. Сауда аймағы төңіректегі көшелерге дейін кеңейеді, мұнда теңіз және порт жағалауларында көптеген кафелер мен мейрамханалар шоғырланған. Баз Лурманның "Ұлы Гэтсби" (2013) фильмі Сиднейде, негізінен Манли мен Балменде түсірілді. Сент-Патрик семинариясы Джей Гэтсбидің үйі ретінде пайдаланылды – ғимараттың сыртындағы пальма ағаштарын фильмнің пост-өндірісі кезінде цифрлық түрде жоюға тура келді, себебі роман мен фильм өтетін Шығыс АҚШ-тың (әсіресе Лонг-Айленд) шынайы бейнесін жасау қажет болды.
Демография
Ал, Манели қаласында 16 296 тұрғын тұрады. Тұрғындардың 55,2% Австралияда туған. Ең көп кездесетін басқа елдер: Англия – 11,7%, Жаңа Зеландия – 3,2%, Америка Құрама Штаттары – 2,9%, Бразилия – 1,9% және Оңтүстік Африка – 1,7%. Тұрғындардың 79,6% үйде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдер: испан тілі – 2,5%, француз тілі – 2,0%, португал тілі – 1,9%, неміс тілі – 1,5% және итальян тілі – 1,0%. Манелидегі дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: діні жоқ – 51,1%, католик – 20,6%, англикан – 11,6% және одан әрі нақтыланбаған христиан – 1,5%.
Көлік
Манлиге көлік қызметтеріне Манли кемесінен паром қызметі, сондай-ақ CDC NSW және Keolis Downer Northern Beaches компанияларының қалаға және басқа да қала маңындағы аймақтарға автобус қызметтері кіреді. Манли пароммен саяхат 30 минутқа созылады және Сидней портының әдемі көріністерін, айналасындағы ұлттық парктері мен Сиднейдің атақты нысандарын, оның ішінде Харбор көпірі мен Опера үйін тамашалауға мүмкіндік береді. Кез келген уақытта паром қызметі Манлиді "Сиднейден жеті шақырым, ал алақаннан мың шақырым" деп жарнамалаған. Жеке меншіктегі және басқарылатын Manly Fast Ferry Манли мен Circular Quay арасында қатынайды, сапарды 18 минутқа дейін азайтады, бірақ бұл түсіру уақытын қамтымайды. Бұл 1964 жылдан 1992 жылға дейін 15 минуттық (кейін 12 минуттық) сапар уақытын ұсынатын гидрофойл қызметін, ал 1990 жылдан бастап гидрофойльдарды алмастыру үшін 15 минуттық JetCat қызметін алмастырды. Алайда, бұл операция 2008 жылдың желтоқсан айының соңында Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметі тарапынан тоқтатылды, ол бұрынғыдан жылдамырақ және жақсы қызмет еді.
Тұрғын үй
Манлидің сергек өмір салты, жағажайлары және Сидней қаласына жақын орналасуы Австралиядағы жылжымайтын мүліктің ең жоғары бағаларының болуына себеп болды. Ілесіп жатқан Сифорт ауданы, қазір Солтүстік Жағажайлар Кеңесінің құрамына кіретін, Австралиядағы ең бай 25-ші аудан деп танылды.
Мектептер мен шіркеулер
St Patrick's Estate, Darley Road-тағы бұрынғы католик семинариясында қазір Сиднейдегі Халықаралық менеджмент колледжі (ICMS) орналасқан. Бұл колледж бизнес, туризм, қонақжайлылық, іс-шаралар, жылжымайтын мүлік, спорт және маркетинг салаларындағы бөлшек сауданы басқаруға маманданған менеджмент колледжі. Ол Macquarie University-мен байланысты, ол көптеген елдерден халықаралық студенттерді тартады. Білім беру орталығы ғана емес, мұнда Николь Кидман мен Кит Урбанның тойы сияқты көптеген әсем тойлар өткізілген. Алғашқы семинарияны Хеннесси мен Ширин жобалап, 1885 жылы салған. Оны архиепископ Воган ойластырған және қазір ол Ұлттық мұралар тізіліміне енгізілген. Дарли жолының екінші жағында Архиепископ үйі орналасқан, ол сонымен қатар Кардинал сарайы деп те аталады. Бұл ғимаратты да Ширин мен Хеннесси жобалаған және 1880 жылдары салынған. Ол бастапқыда Сент-Патрик семинариясының бір бөлігі ретінде жоспарланған және Викториялық готика стилінің жақсы үлгісі болып табылады. Ол да Ұлттық мұралар тізіліміне енгізілген. Раглан көшесіндегі тағы бір маңызды орын – пресвитериан шіркеуі. Оны Джон Сулман роман стилінде жобалап, 1892 жылы салған. Ол да Ұлттық мұралар тізіліміне енгізілген. Мэнли халықаралық джаз фестивалі – Австралиядағы ең ірі қоғамдық джаз фестивалі. Ол қазан айының ұзақ демалыс күндері өткізіледі, түрлі сахналарда түстен кешкі уақытқа дейін үздіксіз тегін концерттер ұйымдастырылады. BBC-нің "Көктен тыс" телесериалы Мэнлиде түсірілген.
Спорт
Ұлттық регби лигасының командасы, Бруквейл Овалда өз алаңындағы ойындарын өткізетін Мэнли Уорринга Си Иглз, аймақтағы ең танымал спорт клубы. Олар Ұлы финалға жиі қатысқандығымен әйгілі, 1950-ші жылдардан 2010-шы жылдарға дейінгі әр онжылдықта Ұлы финалға шыққан жалғыз клуб және 1970-ші жылдардан 2010-шы жылдарға дейінгі әр онжылдықта кем дегенде бір Ұлы финалда жеңіске жеткен жалғыз клуб. Олардың солтүстік жағалаудағы жанкүйерлері Спит көпірінен өтуге құлшынбайды деген репутацияға ие. Манли регби құрамасы (Manly RUFC) және футбол командасы (Manly United Football Club) Манли қаласын ұсынады. Манли Уорринга аудандық крикет клубы (MWDCC) Солтүстік жағалауларды көрсетеді. Manly RUFC және MWDCC Мэнли Овалда, ал Manly United Кромер Паркте ойнайды.
Мәдениет
Манли туралы көптеген ғылыми-танымдық кітаптар жазылған. Ол көркем әдебиетте де кездеседі. 1987 жылы британдық жазушы Лесли Томсон "Сиднейден жеті шақырым" атты триллер жариялады, онда Шеллі жағажайында жүгіріп бара жатқан әйел сценарист қанымен өлтіріледі. Бұл роман Ұлыбританияда көп сатылып, Австралияда жақсы қарсы алынды. Redfoo-ның "Let's Get Ridiculous" әніне түсірілген бейнеклип The Corso-да түсірілді. Манли Англияның Бат қаласымен қалаластық байланыста.