Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Энн Меррилин Толли (туған Хикс; 1 наурыз 1953 жылы туған) – Жаңа Зеландия саясаткері. Толли 1986 жылы Нейпир қалалық кеңесіне мүше болып сайланды және 1989 жылдан 1995 жылға дейін қала әкімінің орынбасары болып қызмет етті. 1999 жылы ол Ұлттық партия тізімі бойынша Парламент депутаты болып сайланды. 2002 жылы оның мандаты тоқтатылды, бірақ 2005 жылы ол Шығыс жағалау округінен депутат ретінде қайта сайланды. 2008 жылдан 2017 жылға дейін ол Бесінші Ұлттық үкіметте Білім министрі, Әлеуметтік даму министрі, Түзету министрі, Полиция министрі және Жергілікті өзін-өзі басқару министрі лауазымдарын атқарды. Ол Оранга Тамарикиді құрды және 2016 жылдан 2017 жылға дейін Балалар министрі болды. 2017 жылдан 2020 жылға дейін ол Өкілдер палатасының вице-спикері болды. 2021 жылы Тауранга қалалық кеңесін қадағалайтын комиссия төрағасы болып тағайындалды.

Жас шағы мен отбасы

Толи 1953 жылдың 1 наурызында Веллингтонда Мэри Маргарет Хикс (туған тегі Норрис) және оның күйеуі Рональд Джеймс Хикстің қызы ретінде дүниеге келді. Ол Нейпирдегі Коленсо орта мектебінде (қазіргі Уильям Коленсо колледжі) оқыды. Әйелімен бірге Толи Нейпирде сәнді қонақүй иеленді.

Жергілікті билік

1986 жылы Толли Нейпир қалалық кеңесінің мүшесі болып сайланды және 1995 жылға дейін осы лауазымда қалды. Ол 1989 және 1995 жылдар аралығында Нейпир қаласының вице-мэрі болып қызмет етті, ал 1989-1992 жылдар аралығында Хоукс-Бэй аймақтық кеңесінің сайланған мүшесі болды. 1989 жылдан бері ол әділет судьясы болып табылады. 2000 жылы оның жеке заң жобасы – «Фильмдер, бейнелер және басылымдарды жіктеу (Балалық порнографияға тыйым салу) туралы» түзетулер енгізілді. Бұл заң жобасы Жаңа Зеландияның 1990 жылғы Құқықтар туралы заңындағы сөз бостандығы құқығының фильмдер мен әдебиетті қарау жөніндегі кеңестің балалардың сексуалды суреттерін қарастыру кезінде де сақталуын анықтаған Муненге қарсы кино және әдебиетті қарау жөніндегі кеңестің Апелляциялық сот шешіміне жауап ретінде қабылданды және оны күштен шығаруға бағытталды. Заң жобасы ақырында дауысқа түсірілмеді, себебі үкімет Муненді балалық порнографияны қолдау деп санамады. Цензура мәселесі 1993 жылғы «Фильмдер, бейнелер және басылымдарды жіктеу» заңына қатысты жан-жақты сараптама және 2005 жылы қабылданған үкіметтік түзетулер арқылы жақын арада шешілді. 2002 жылғы сайлауда ол Нейпир округі үшін Брейбруктың ізбасары Рассел Фейрбратермен бақ сынасты. Басқа көптеген Ұлттық партиясының депутаттары сияқты, Толли да сол жылы партияның дауысының күрт төмендеуіне ұшырады, сондықтан парламентке тізім бойынша депутат ретінде қайта оралмады. Ол 2005 жылғы жалпы сайлауда Шығыс жағалау сайлау округінде бұрынғы Шығыс жағалау депутаты Джанет Маккидің қызы, Лейборист партиясының үміткері Моана Маккиді жеңіп, парламентке оралды. Ол келесі төрт сайлауда осы округті сақтап қалды. 2008 жылғы жалпы сайлауда Ұлттық партия жеңіске жеткен кезде ол бірінші әйел Білім министрі болды. Ол 2017 жылғы сайлауда партияның жеңіліске ұшырағанға дейін Бесінші Ұлттық үкіметте жоғары лауазымдарда қызмет етті, содан кейін Парламент Спикерінің орынбасары болды. Осы лауазымда ол парламенттік жұмыс орындарындағы зорлық-зомбылық пен мазақтауға қатысты тәуелсіз сараптаманың нәтижесі ретінде парламенттік этика кодексін әзірлеу үшін партияаралық басшылық топты басқарды. 2019 жылдың соңында Толли 2020 жылғы жалпы сайлауда тек тізім бойынша кандидат ретінде қатысуға ниетті екенін мәлімдеді, егер Ұлттық партия үкімет құрса, Парламент Спикері болып тағайындалуы мүмкін екенін үміттенеді. Оның орнына Шығыс жағалау сайлау округі үшін Ұлттық партияның кандидаты Роторуа аудандық кеңесінің мүшесі Тания Тапселл болды. Алайда, 2020 жылдың маусым айында Ұлттық партияның рейтингісі төмендеген кезде Толли 2020 жылғы сайлауда зейнеткерлікке шығатынын жариялады. Ол 2020 жылдың 23 шілдесінде қоштасу сөзін айтты.

Білім министрі: 2008-2011

Ұлттық партия 2008 жылғы жалпы сайлаудан кейін үкімет құрды және Толли білім министрі болып тағайындалды, бұл лауазымды алғаш рет атқаратын әйел болды. Оның өкілеттігі кезінде енгізілген басты саясат – мектептердің жауапкершілігін арттыру мақсатында оқу, жазу және математика бойынша балалардың оқу бағдарламасына сәйкес үлгерімін бағалайтын Ұлттық стандарттар бағдарламасын енгізу болды. Көптеген мұғалімдер мен мектеп директорлары бұл бағдарламаға қарсы шықты, олардың кейбіреулері стандарттарды іске асырудан бас тартты. 2010 жылдың қаңтар айында Толлидің жоғары білім беру саласындағы жауапкершілігі Стивен Джойсқа берілді, премьер-министр Джон Ки бұл Толлиге ұлттық стандарттарды іске асыруға толыққанды назар аударуға мүмкіндік беретінін мәлімдеді. 2010 жылдың маусым айында Толли Ұлттық стандарттарды сынаған Парламент кітапханасының зерттеу жұмысына алаңдаушылық білдірді, оны "кәсіпсіз", "саяси тартысқа толы" және саясатқа қарсы шыққан профсоюз жазғандай сезімді деп сипаттады. Парламент кітапханасы мұндай жұмыстардың саяси бейтарап болуын талап етеді. Бір айдан кейін Жаңа Зеландия мектеп директорларының федерациясы Ұлттық стандарттар бойынша оқытуды бойкоттаған өңірлік ұйымдарды қолдауға дауыс берді. Толли директорларға өзгерістер туралы алаңдаушылықтарын бұқаралық ақпарат құралдары арқылы білдірудің орнына, тікелей өзіне немесе Білім министрлігіне жүгінудің тиімдірек екенін еске салды. Толли мен мұғалімдер арасындағы қақтығыс үкімет үшін ұятқа әкелді және 2011 жылдың қараша айында Ұлттық партия қайта сайланғаннан кейін кабинеттік өзгерістерге себеп болды. Хекия Парата білім министрі болып тағайындалды, ал Толли кабинеттік рейтингте төмендеп, Әділет министрі болып тағайындалған Джудит Коллинстің орнына Түзету және Полиция министрі болды.

Полиция және түзеу министрлігі министрі: 20112014

2012 жылдың наурыз айында оның Түзету министрі ретіндегі алғашқы маңызды хабарламаларының бірі – Веллингтон және Нью-Плимут қалаларындағы ескі түрмелерді жабу туралы болды. Ол сондай-ақ Арохата, Рольстон, Рангипо және Вайкерия түрмелеріндегі бірқатар ескі бөлімшелердің жабылатынын мәлімдеді. Кейін сол жылы Үкімет Серко компаниясына Оңтүстік Оклендтегі Вириде 960 орындық түрме салуға 25 жылдық келісімшарт тапсырды, бұл жобаға 900 миллион NZ$ жұмсалды. Толли 2012 жылдың қыркүйек айында жаңа Вири түрмесінің құрылыс алаңында сабан айналдыру салтанатына қатысты. 2012 жылдың маусым айында Полиция министрі ретінде Толли Көліктерді тартып алу және конфискациялау туралы заңға сәйкес алғашқы "бой рейсер" көлігін жойды.

Әлеуметтік даму және балалар министрі: 2014-2017

2014 жылғы жалпы сайлаудан кейін Ұлттық партия үкіметке оралғанда, Толли Паула Беннетттің орнын әлеуметтік даму министрі лауазымына ие болды. Осы кезеңдегі маңызды жетістік – 2015 жылғы Балалар комиссарының баяндамасында үкімет мемлекеттік қамқорлықтағы балалардың қамын ойламағаны анықталғаннан кейін, Әлеуметтік даму министрлігіне қарасты Балалар, жастар және отбасы қызметін дербес агенттік – Оранга Тамарики, Балалар министрлігіне айналдыру болды. 2016 жылдың қыркүйегінен желтоқсан айына дейін Толли Жастар министрі қызметін қосымша атқарды. 2016 жылдың 20 желтоқсанында ол Балалар министрі және Жергілікті басқару министрі болып тағайындалды және 2017 жылғы жалпы сайлауда үкімет жеңілгенге дейін әлеуметтік даму министрі лауазымын бірге атқарды. 2017 жылы Жаңа Зеландияның Бірінші партиясының басшысы Уинстон Петерс, бұрынғы мемлекеттік қызметтер министрі Паула Беннеттпен бірге Толлиді оның дұрыс толтырылмаған зейнетақы өтініші туралы ақпаратты жариялағаны үшін айыптады. Толли бұқаралық ақпарат құралдары хабарлағанға дейін әпкесіне жағдайды айтқандығын мойындады, бірақ ақпаратты бұқаралық ақпарат құралдарына жеткізгені анықталған жоқ.

Тауранга қалалық кеңесі

2021 жылдың 9 ақпанында жергілікті басқару министрі Тауранга қалалық кеңесінің барлық басқару жауапкершіліктерін бақылау үшін Корольдік комиссияны тағайындады (барлық қолданыстағы сайланған депутаттар қызметтен босатылды). Толли комиссия төрағасы болып тағайындалды. Комиссия халыққа ұнамады, тұрғындардың бар болғаны 26% комиссия басқаруымен қанағаттанды, бұл көрсеткіш 2019 жылғы 66% көрсеткіштен төмендеді.

Денсаулық

2010 жылы Толлидің салмағын төмендету мақсатында асқазанды айналдыру (асқазанды тігіп тастау) операциясы жасағаны мәлім болды. Толли бұрынғы және қазіргі Жаңа Зеландия саясаткерлерінің қатарына қосылды, олардың ішінде Рауи Катень, Дэвид Ланге, Честер Борроуз, Донна Аватере Хуата және Тариана Турия да бұрын асқазанды айналдыру операциясын жасаған.