Кеңес Одағының су асты автоматты қаруы

Кіріспе

Кеңес су асты шабуыл қаруы – тегіс болат жебелерін атуға арналған APS су асты шабуыл мылтығы (APS – Avtomat Podvodny Spetsialnyy (Автомат Подводный Специальный) немесе «Арнаулы су асты шабуыл мылтығы») – 1970 жылдардың басында Кеңес Одағында жасалған су асты қаруы. Ол 1975 жылы қабылданып алынған. Ресейдегі Тула қару зауытында (Тульский Оружейный Завод, Tul'skiy Oruzheynyy Zavod) өндіріліп, «Рособоронэкспорт» арқылы экспортталады. Су астында әдеттегі оқтардың дәлдігі төмендеп, қашықтығы қысқарады. APS, осы қару үшін арнайы жасалған 5,66 мм калибрлі болат оқты атып шығарады. Оның дорбенің сыйымдылығы 26 оқтан тұрады. APS-тің ұңғысы бұрқақталмаған; атылған снаряд гидродинамикалық күштердің арқасында бағытталады. Соның салдарынан, APS судан тыс атылғанда дәлдігі төмендеу. APS-тің қашықтығы мен тегілу қабілеті, найзаға қарағанда артық. Бұл, мысалы, қарсылас суға батқанда, күшейтілген құрғақ костюмді, қорғаныш каскасын (ауасы бар немесе жоқ), тыныс алу аппараты мен оның жабдықтарының қалың, берік бөліктерін, сондай-ақ кейбір кішкентай су асты кемелерінің пластик корпусын және мөлдір қаптамаларын нысанаға алу сияқты жағдайларда тиімді. APS тапаншадан күштірек, бірақ ауыр, көлемді және нысанаға алуға көбірек уақыт керек, әсіресе оның ұзын ұңғысын және үлкен, жалпақ дорбені су арқылы бүйірге бұру кезінде.

Тарих

Әскери-теңіз базаларында бақа адамдарының шабуылдарының күшеюі бақа адамдарына қарсы түрлі техникалардың жасалуына әкелді. КСРО-да осындай техникалардың бірі – шабуылдаушыларды тоқтатуға жіберілген күзетші бақалар болды. Алғашқыда бұл күзетші бақалар тек пышақ және АК типті мылтықпен қаруланды. Мылтық су өткізбейтін қаптамада сақталды және оны тек су бетінде ғана қолдануға болады, сондықтан жау бақаларына қарсы су астындағы жалғыз тиімді қару – пышақ еді. SPP-1 су асты пистолеті 1971 жылы қабылданып, жақын қашықтықта өзін-өзі қорғау үшін, алыс нысаналарды шабуылдауға қарағанда тиімдірек екенін көрсетті. Владимир Симонов су асты шабуылдық мылтықты жасау жұмысын қолға алды. Мылтықтың механизмі су астында жұмыс істеуі үшін, жылмалы бөліктер және оқтағы жарылғыш заттан шығатын газдың ығыстырған суы ағып өтуіне мүмкіндік болуы керек еді. APS мылтығы 1970 жылдардың ортасында қабылданып, перфорацияланған газ түтігі және оқ тарту құрылымы ерекше жетістіктерге жатты. Оның жобалаушы инженеры 1983 жылы мемлекеттік сыйлыққа ие болды. SPP-1-ге сәйкес, жұмыстың алғашқы кезеңі оқтың жасалуы болды. Оқтың артқы бөлігі ұзындығы шағын болат доңғалаққа сәйкес келеді. Тағы бір оқ түрі жасалды, оның құрамында атылғанда суда көрінетін жарық жолы қалдыратын шағын ракета болды. Содан кейін Владимир Симонов мылтықтың өзін жасады. Мақсат амбициялы болды, ешкім бұрын су астында автоматты қару жасауға тырыспаған еді. Ең маңызды мәселе – су астында жұмыс істейтін корпус жасау еді. Су іс жүзінде қысылмайтындықтан, конструкция судың оңай қозғалуына мүмкіндік беруі керек болды, нәтижесінде корпусы артқы жағынан ашық болды. Газ шығару принципі бойынша жұмыс істейтіндіктен, ол су астында да, құрлықта да жұмыс істеуі үшін газ реттегішіне ие. APS 1970 жылдардың ортасында қабылданып, одан кейін APS-ті жақсарту жұмыстары ұзаққа созылды. Жақсартулардың бірі – газ шығару түтігіне, газ көпіршіктерін тарату үшін арнайы қалқан орнату, бұл нысананы алуды жеңілдетіп, көпіршіктердің көрінуін азайтады, соның арқасында қаруды жасырын пайдалануға болады. APS совет бақаларының және серб өзен флотилиясы бақаларының негізгі қаруы болды. Алайда, бұл жаңа қарудың жасалуына наразылықтар болды. Бұл қару совет бақаларының су асты операциялары үшін өте қолайлы болған, бірақ ол құрлықта да, су астында да күресетін арнайы жасақ әскерлері үшін онша пайдалы болмады. APS құрлықта жұмыс істей алады, бірақ оның тиімді қашықтығы 50 метрден аспайды, ал мылтықтың қызмет мерзімі су астында 2000 оқтан 180 оққа дейін төмендейді. Сондықтан олар көбінесе су астында өзін-өзі қорғау үшін SPP-1 пистолетін және құрлықта күресу үшін AK-74 мылтығын алып жүретін. 1980 жылдардың соңында ASM-DT амфибиялық мылтығы жасалды.

The rising threat of attacks by frogmen in naval bases caused various anti frogman techniques to be developed. In the USSR, one of these techniques was guard frogmen sent to stop the attackers. At first these guard frogmen were armed only with knives and AK type rifles. The rifle was carried in a waterproof case and could be used only on the surface, so the only effective underwater weapon against enemy frogmen was the knife. The SPP 1 underwater pistol was accepted in 1971, but soon proved to be useful for close up self defence rather than in attacking more distant targets. Vladimir Simonov undertook the job of developing an underwater assault rifle. To allow the rifle's mechanism to work under water, there had to be room for the flow of the water pushed aside by moving parts and by the gas produced by the propellant explosive in the cartridge. The APS rifle was accepted for use in the mid 1970s. One special improvement was a perforated gas tube, and in the sighting. Its design engineer received a state award in 1983. As with the SPP 1 the first stage of the work was to develop a cartridge. A by cartridge was lengthened by about to fit the sharp fronted steel bolt. Another cartridge version was designed that contained a miniature rocket, which when fired makes a visible streak in the water. Next, Vladimir Simonov designed the rifle. The objective was ambitious; nobody had ever before tried to build a functioning automatic underwater firearm. The most important problem was designing a receiver that could work under water. Water is essentially incompressible, so the structure had to let water move around easily; as a result, its receiver is open at the rear. Since it operates on the principle of gas discharge, it has a gas controller to let it work both underwater and on land. The APS was adopted in the mid 1970s. Afterwards, there was lengthy improvement work on the APS. One improvement was fitting a perforated gas pipe with a special shield to break up the emitted gas bubbles, making targeting easier and reducing the visibility of the bubbles, allowing stealthier firing of the weapon. The APS was the primary weapon of Soviet frogmen and Serbian river flotilla frogmen. However, since the conception of this new weapon there were objections. It was the perfect weapon for the Soviet frogmen's underwater operations, but it was less useful for Spetsnaz soldiers fighting both on land and underwater. The APS can operate on land, but its effective range does not exceed 50 metres, and the rifle's lifetime drops to 180 shots in air from 2,000 shots underwater. Therefore, they mostly carried a SPP 1 pistol for self defence under water and an AK 74 to fight on land. At the end of the 1980s the ASM DT amphibious rifle was developed.