Рефрактометрия – заттардың сындыру көрсеткішін өлшеу әдісі. Сұйықтар, газдар, қатты денелердің құрамын, тазалығын анықтауға қолданылады. Температура маңызды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рефрактометрия – заттардың сыну индексін (олардың негізгі физикалық қасиеттерінің бірі) өлшеудің аналитикалық әдісі, мысалы, олардың құрамын немесе тазалығын бағалау үшін. Рефрактометр – сыну индексін ("RI") өлшеуге қолданылатын құрал. Рефрактометрлер көбінесе сұйықтықтарды өлшеу үшін танымал болғанымен, газдарды және шыны, асыл тастар сияқты қатты заттарды өлшеу үшін де қолданылады. Заттың RI температураға және оны өлшеу үшін қолданылатын жарық толқын ұзындығына күшті әсер етеді; сондықтан температура мен толқын ұзындығының айырмашылықтарын бақылауға немесе түзетуге көңіл бөлу қажет. RI өлшеулер әдетте 20 градус Цельсий температурасында, яғни 68 градус Фаренгейт температурасында (бұл бөлме температурасы деп есептеледі) көрсетіледі. Көбінесе 589,3 нм (натрийдің D сызығы) эталондық толқын ұзындығы қолданылады. RI – өлшемсіз шама болғанымен, әдетте nD20 (немесе n) түрінде жазылады, мұнда "n" сыну индексін, "D" толқын ұзындығын, ал 20 эталондық температураны білдіреді. Демек, 20 градус Цельсий температурасындағы судың сыну индексі, натрийдің D сызығы бойынша алынғанда, 1,3330 nD20 деп көрсетіледі. Жүзім және киви өсірушілер жиі рефрактометрлерді жемістеріндегі сахароза деңгейін анықтау үшін (Брикс бойынша) пайдаланады. Рефрактометрия желатин өнеркәсібінде де қолданылады. Желатин ерітіндісінің RI-ін (Брикс бойынша көрсетілген) желатин концентрациясына айналдыру үшін оны сегіз ондық бөлікпен (0,8) көбейту жеткілікті. Мысалы, 10,0 RI көрсеткішіне ие ерітіндіде 8% желатин болады. Бұл 1%-дан 50%-дан астам желатин концентрациясы бар ерітінділер үшін сенімді түрлендіру болып табылады.
Refractometry is the analytical method of measuring substances' refractive index (one of their fundamental physical properties) in order to, for instance, assess their composition or purity. A refractometer is the instrument used to measure refractive index ("RI"). Although refractometers are best known for measuring liquids, they are also used to measure gases and solids, such as glass and gemstones. The RI of a substance is strongly influenced by temperature and the wavelength of light used to measure it; therefore, care must be taken to control or compensate for temperature differences and wavelength. RI measurements are usually reported at a reference temperature of 20 degrees Celsius, which is equal to 68 degrees Fahrenheit and is considered to be room temperature. A reference wavelength of 589.3 nm (the sodium D line) is most often used. Though RI is a dimensionless quantity, it is typically reported as nD20 (or n), where the "n" represents refractive index, the "D" denotes the wavelength, and the 20 denotes the reference temperature. Therefore, the refractive index of water at 20 degrees Celsius, taken at the Sodium D Line, would be reported as 1.3330 nD20. Refractometers are frequently used by grape growers and kiwifruit growers for Brix testing of sucrose levels in their fruit. Refractometry is also used in the gelatin industry. To convert the RI of a gelatin sol (reported in Brix) to a gelatin concentration, one need only multiply by eight tenths (0.8). A sol with a 10.0 RI would therefore be 8% gelatin by weight. This is known to be a reliable conversion for gelatin sols as low as 1% up to over 50%.
Рефрактометрлердің түрлері
Сұйықтарды сынауға арналған рефрактометрлердің төрт негізгі түрі бар: дәстүрлі қолмен ұсталатын рефрактометрлер, цифрлық қолмен ұсталатын рефрактометрлер, Аббе рефрактометрлері және өндіріс процесінде қолданылатын рефрактометрлер.
There are four main types of fluid refractometers: traditional handheld refractometers, digital handheld refractometers, Abbe refractometers, and inline process refractometers.