Ресейлік әскери су астында және биік тауларда қолданылатын тыныс аппараты

Кіріспе

Ресейлік әскери ребридер су асты және биік таулы жерлерде қолдану үшін. Кеңес, кейін Ресейдің IDA71 әскери-теңіз ребридері – теңіз және әскери дайверлер, соның ішінде Ресейлік коммандос су добылаушылары үшін арналған оттегі ребридері. Жеткізілімде ол қарапайым рюкзакпен жабдықталған, ал оған жүзуге көмектесетін құрал (буйанси құрылғысы) жоқ. Корпусы – иықталған қақпағы бар, басылған алюминийден жасалған. Ол сыртына ілінетін шағын нитрокс баллонымен бірге келеді, осы арқылы оны нитрокс режиміне ауыстыруға болады. Оның құрамында бір оттегі баллоны және екі абсорбент контейнері бар. Корпусының төменгі бөлігінде су асты байланыс құрылғысы орнатуға арналған бос кеңістік қарастырылған. Мұнда "жоғары", "артқа" сияқты терминдер жиынтықты киген адамның құрлықта тұрған күйін көрсетеді. Корпустың төменгі жағы соққыны азайту үшін жұқарақ етіп жасалған. Әскери-теңіз су добылаушысының нұсқасының тіреуіш бөлігінде лимпеттік минаны тасуға арналған металл пластина бар. Тіреуіш бөлігінің алдыңғы жағы берік резеңкеден жасалған "алқап" түрінде. Тыныс алу түтігінің ілмегін иыққа бекітіп, оны бақылауда ұстауға болады, соның арқасында ол заттарға ілініп немесе артынан ұсталып қалуына жол бермейді. Корпустың екі жағында парашютті бекітуге арналған кішкентай ұстағыштар бар.

Жұмыс режимдері

IDA 71 оттекті қайта дем алу құралы ретінде немесе сыртқы баллон қосылғанда, нитрокс құрылғысындағы қысыммен іске қосылатын клапан арқылы нитрокс пен оттектің арасында автоматты түрде ауысатын нитрокс респираторы ретінде қолданылуы мүмкін. Ол әдеттегі суға түсу респираторы сияқты жұмыс істейді. Немесе, оны калий супероксидімен толтырылған екі жұтатын контейнердің бірімен пайдалануға болады, ол көмірқышқыл газын сіңіре отырып оттегі шығарады: 4KO2 + 2CO2 = 2K2CO3 + 3O2; мұндай режимде оттегі баллоны – резервтік болып табылады, немесе суға түсудің басында тізбекті толтыру және тазалау үшін қолданылады. Бұл режим су астындағы уақытты ұзартады, бірақ калий супероксидіне су тисе, жарылысқа ұшырауы мүмкін болғандықтан, қауіпті және азаматтық адамдар үшін тәуекелді. Ал, қазіргі заманғы суға түсушілердің респираторларында ылғалданғанда коррозиялық ерітінді (көбінесе «коктейль» деп аталады) пайда болмауы үшін арнайы конструкция жасалған. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Флорида штаты, Панама-Сити қаласындағы Эксперименттік суға түсу бөлімінде жүргізілген сынақтар, IDA71 супероксидпен бір контейнерде, супероксидсіз қарағанда, су астында қалу уақытын едәуір ұзартатынын көрсетті. IDA71 және оған ұқсас құрылғылар көп жылдар бойы ресейлік десантшылар мен теңіз жұмысындағы суға түсушілердің стандартты тыныс алу жүйесі болып келді. Оның атындағы «71» саны, ресейлік АК автоматтарының атауындағы сандар сияқты, оның жасалған жылына сілтеме болуы мүмкін. IDA атауы – Изолирующий дыхательный аппарат (translit. izoliruyushchiy dykhatel'nyy apparat, сөзбе-сөз – Оқшауланған тыныс алу аппараты). Басқа атауы – Жеке тыныс алу аппараты (Индивидуальний дыхательный аппарат, translit. Individualniy Dykhatelniy Apparat). Оның бастапқы ресейлік режимінде, оттекті қайта дем алу респираторы ретінде, суға түсу ұзақтығы 4 сағатқа дейін жетеді. Екі контейнерді де содалы әкпен толтырып, төменгі бөлігіндегі бос орынға екінші оттегі баллонын орнату, суға түсу уақытын 8 сағатқа дейін ұзартуы мүмкін. IDA71 құрылғыларының бірнешесі бұрынғы КСРО-дан Еуропа мен Америкаға жетіп, онда демалыспен суға түсетіндер оларға қанат тәрізді жүзу компенсаторын қосып, оларды қолмен басқарылатын жабық контурлы респираторларға айналдырды.

The IDA 71 can be used as an oxygen rebreather, or with the addition of an external cylinder, as a nitrox rebreather, which converts between nitrox and oxygen automatically by a pressure activated valve on the nitrox attachment. It can run as an ordinary diving rebreather. Or it can be run with one of its two absorbent canisters filled with potassium superoxide, which gives off oxygen as it absorbs carbon dioxide: 4KO2 + 2CO2 = 2K2CO3 + 3O2; in this mode the oxygen cylinder is a bailout, or to fill and flush the circuit at the start of the dive. This mode gives the set more duration underwater, but is dangerous and not to be risked by civilians because of the explosively hot reaction that happens if water gets on the potassium superoxide; whereas ordinary modern diver's rebreather absorbents have been designed to avoid producing a caustic solution (commonly called "cocktail") if they get wet. Tests at the United States Navy Experimental Diving Unit in Panama City, Florida showed that the IDA71 could give significantly longer dive time with superoxide in one of the canisters than without. For many years the IDA71 and similar have been a standard Russian frogman's and naval work diver's breathing set. The "71" in its name may be the year that it was designed, like with the numbers in the names of the AK series of Russian rifles. The name IDA comes from Изолирующий дыхательный аппарат (translit. izoliruyushchiy dykhatel'nyy apparat, literally Insulating/Isolating Breathing Apparatus). Other name is Individual Breathing Apparatus (Индивидуальний дыхательный аппарат, translit. Individualniy Dykhatelniy Apparat). In its original Russian mode as an oxygen rebreather, its dive duration is said to be 4 hours. Filling both canisters with soda lime and putting a second oxygen cylinder in the empty space at the bottom, might increase its dive duration to 8 hours. A number of IDA71's have found their way out of the ex USSR to Europe and America, where recreational divers have added a wing buoyancy compensator and converted them into manually controlled closed circuit rebreathers.