Кіріспе

Корольдік теңіз флоты қолданатын суға түсуге арналған респиратордың түрі – Клиренс суғарушылардың тыныс алу аппараты (CDBA). Бұл Англиядағы Siebe Gorman компаниясы жасаған респиратордың түрі. Британдық Корольдік Әскери-теңіз флоты оны көп жылдар бойы пайдаланды. Ол, негізінен, су астындағы жұмыстар үшін, жауынгерлік суға түсу үшін емес, қолданылды. Басты оттегі баллондары сүңгуірдің арқасында орналасқан. Ал сүңгуірдің алдындағы оттегі баллондары қауіпсіздік үшін, шұғыл жағдайда қолдануға арналған. Бастапқы режимінде ол оттегіні қайта пайдаланатын аппарат болды; бірақ кейбір баллондарды нитрокс режимі үшін сұйытқыш баллондармен алмастыруға болады (теңіз флоты мұны "қоспа" деп атады), сонда жиынтық кейде CDMBA деп аталды. Корольдік теңіз флоты 1944 жылдан бері нитроксты қолданып келді, бірақ оның нитрокс қолдану техникасын жарияламады, ал 1960 жылдары және одан кейін азаматтық дайверлер сол мәселені қайта қарастырып, нитрокспен суға түсуді тәуелсіз түрде дамытуға мәжбүр болды. Кейінірек ол "Суға түсу жиынтығы, өзін-өзі қамтамасыз ететін, тазарту сүңгуіші" деген мағынада DSSCCD деп аталды.

Дизайн

CDBA суға түсушілердің арасында кең танымал болды. Ол ыңғайлы, себебі арқасының ортасында баллон жоқ, көлемді көтергіштік компенсаторы жоқ және өте аз салмақ қажет. Бұл респираторда бір ғана "маятник" тәрізді тыныс алу түтігі болғандықтан, суға түсуші көмірқышқыл газы жиналмауы үшін терең дем алуы тиіс. Өкпе қапшығының көлемі сегіз литрді құрайды. Барлық респираторлардағыдай, суға түсуші газды жұтқыш арқылы үздіксіз ағызып отыру үшін үнемі дем алуы керек. Бұл құралмен суға түсу уақыты 90 минутқа дейін шектелген. Салмақ белдігінің орнына, артында диаметрі белгілі қорғасын шарлары салынған салмақ қалтасы бар. Төтенше жағдайда суға түсуші салмақты тастау үшін салмақ қалтасын ашатын бауды тартып алады. Ол бір тыныс алу түтігі бар толық бет маскасымен қолдануға арналған. Алғашқыда (Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейін) овал немесе дөңгелек пішінді терезесі бар маска қолданылды; кейіннен, көбінесе жазық, бірақ бүйірлері керілген жаңа типтегі тіктөртбұрышты терезесі бар маска қолданылды.

CDBA-ны құру тәсілдері

Алдыңғы баллондар қауіпсіздік үшін арналған, негізгі баллондар артқы жағында орналасқан. Қысқа тереңдікке түсу үшін жиынтықты артқы баллондарсыз, тек алдыңғы баллондарды пайдаланып қолдануға болады; бұл жиынтықты өте жеңіл және ықшам етіп, тар жерлерден өтуге ыңғайлы жасайды. Артқы баллондармен де дайвер көптеген ойын-сауық ашық схемалы сквабадан гөрі әлдеқайда ықшам, ағымдақ және епті болады. Желбеуіштің алдыңғы және артқы бөліктері иық тұсында бір-бірінен ажыратылады. Газды автоматты басқару жүйесі жоқ: сондықтан жиынтықты қауіпсіз пайдалану толығымен жаттығуға тәуелді болды.

Басқа ұқсас қайта демдеу құралдары

Британдық "Frogman" жиынтығы CDBA-ға ұқсас пішіндегі контрөкпеге ие болды, бірақ цилиндрлері басқаша болды. Оның бір түрі "Су жүзуші каноэшілердің тыныс алу аппараты" (SCBA) болды, онда оттегі баллондары тік орналасқан, арқада жақсырақ ағымдау үшін, оттегі қосылыстары жұқарақ, ал алдыңғы жағында баллондар болмады, бұл сүңгуірдің төменгі алдыңғы бөлігін кішкентай қайыққа кіру және шығу үшін бос қалдырды. SCBA резервсіз 90 минуттық суға түсуге мүмкіндік берді. Қоспа (нитрокс немесе гелиокс) режимінде ол SCMBA деп аталды. Ескі фотосуретте цилиндрлер (немесе салмақтар) металл қысқыштармен емес, байланған немесе тоқылған кенеп қаптамасында және CDBA-дағыдай тікбұрышты бет маскасымен көрсетілген. SCBA туралы 1984 жылғы британдық қарулы күштерінің нұсқаулығы бар, бұл SCBA сол кезде де қолданыста болған сияқты, бөлек көзге және мұрынға арналған маска, ауыздыққа бекітілген және кенептен жасалған қапшасы жоқ, сондай-ақ артында белдік түріндегі салмақтар бар, олардың пішіні құлыптай. Суға түсуге арналған каноэмен жүзушілердің тыныс алу аппаратының дизайны жылдар бойы өзгерген болуы мүмкін. LOSE (Жеңілдетілген оттегімен жүзушілердің жабдығы), бұрын Siebe Gorman компаниясы жасаған су асты респираторы, цилиндрлі рюкзакпен бірге жүзуші каноэшілердің тыныс алу аппаратына ұқсас болды. Басқа британдық "Frogman" жиынтықтарында артқы цилиндрлер болмады және бір немесе бірнеше үлкен цилиндрлер құрсаққа орналастырылды: осы режимдердің бірі UBA (Су асты тыныс алу аппараты) болды.