Кіріспе

Роза Маддер – американдық жазушы Стивен Кингтің 1995 жылы жарық көрген қорқыныш пен фантастика романы. Ол отбасылық зорлық-зомбылықтың салдарымен айналысады (Кинг бұрын "Бұл", "Ұйқысыздық", "Долорес Клейборн", "Керек нәрселер" және басқа да романдарда осы тақырыпты қозғаған), және Кинг романдары үшін ерекше жағдай, фантастикалық элементтері үшін грек мифологиясына сүйенеді. "Жазу туралы" атты естеліктерінде Кинг "Роза Маддер" мен "Ұйқысыздық" романдарының "қиынға соққан, тым күш салумен жазылған" туындылар екенін айтады.

Сюжет

1985 жылы полиция қызметкері Норман Дэниелс төрт айлық жүкті кезінде әйелі Розиді қатыгездікпен ұрып-соғады, нәтижесінде түсік тастайды. Рози Норманды тастап кетуді ойлайды, бірақ бұл ойдан бас тартады, себебі Норман – жоғалған адамдарды табуға маманданған полиция қызметкері. Жақында ғазіптің тез тұтанатын Норманды Венди Ярроу есімді қара нәсілді әйелді зорлауда айыптаған, ал одан кейінгі сот процесі мен ішкі істер тергеуі оны одан да жабырқатады. Тоғыз жыл өткен соң Рози жұптың төсек жамылғысында қан тамшысын байқайды және егер ол Норманмен бірге қалатын болса, ол оны сөзсіз өлтіретінін түсінеді. Рози оның кредиттік картасын алып, Орта Батыстағы бейтаныс қалаға автобуспен кетеді, әрекет ету жоспары жоқ. Сол жерде ол Питер Словик есімді жақсы жігітпен танысады, ол оны жергілікті әйелдерге арналған панажайға жеткізеді. Ол жаңа достар табады, соның ішінде панажайдың иесі Анна Стивенсон, Розиге кішкентай пәтер табуға және қонақүй қызметкері болып жұмыс істеуге көмектеседі. Бірнеше аптадан кейін Рози кепілге сақинасын беруге шешім қабылдайды, бірақ сақинадағы «алмаз» жалған екенін біледі. Кепілханада оның назары қызғалдақ түсті көйлек киген әйел суретіне түседі. Әсерленген Рози сақинасын суретке айырбастайды. Көшеде Розиді Роб Леффертс тоқтатады, ол кепілхананың тұрақты тұтынушысы, ол одан кітаптан бір үзінді оқып беруін сұрайды. Роб оның дауысын ұнатады және аудиокітаптарды жазуға жұмыс ұсынады. Кейіннен кепілхана иесі Билл Штайнер Розиді кездесуге шақырады. Рози өмірі жақсарып келе жатқанына сенеді және сурет біртіндеп өзгеретінін, кеңейетінін байқайды. Соңында ол сурет арқылы саяхаттауға мүмкіндік алады. Екінші жағында ол Венди Ярроуға ұқсайтын Доркаспен кездеседі. Ол сондай-ақ суреттегі әйелді көреді, оны киімінің түсі мен ақыл-есінен айырылғандығы үшін «Қызғалдақ Маддер» деп атайды. Қызғалдақ Маддер Розиден оның баласын соқыр, бір көзі бар Эриния бұқасы күзетіп тұрған жер асты лабиринтінен құтқаруды сұрайды. Доркас Розиді ғибадатханаға жетелеп апарып, күтіп отырған қауіптер туралы ескертеді. Доркас және оның қызметкеріне беймәлім ауру жұққандықтан лабиринтке кіре алмайды. Рози ғибадатханаға жалғыз кіреді және өзінің жағдайының шынайылығын ойлайды. Рози баланы құтқарып алады, оған Каролина деп ат қояды, ал Қызғалдақ Маддер «жақсылықты қайтаруге» уәде береді. Ертесіне оянғанда Рози бәрінің түс болғанын айтады. Темдеуде Норман Розиді іздеуге кіріседі, оны өлтіруге бекінеді. Ол Рози тұрып жатқан қаланы табады және біртіндеп өзін-өзі бақылаудан шығарады; ол Розимен байланысы бар адамдарды, соның ішінде Питер мен Аннаны өлтіре бастайды. Норман Розиді Биллмен кездесуден қайтып келе жатқанда ұстап алады, ол одан пәтеріне қашады және оны суретке жеңіп алады, онда Қызғалдақ Маддер оны өлтіреді. Қызғалдақ Маддер Розиге тұқымдар береді және оған «ағашты есіңде ұстауға» уәде беруін сұрайды. Рози Қызғалдақ Маддердің әлемінен шығып, суретті өртеп жібереді. Бірнеше жылдан кейін Рози Биллге үйленеді, олардың бір қызы бар. Алайда, ол Қызғалдақ Маддерге тән ашу-ызаның ұстамаларын бастан кешіреді. Рози уәдесін еске алып, көлдің жанына тұқым себіп, одан өскен ағаш Розидің ашуын басуға көмектеседі.

Бейімделулер

1996 жылы HBO Pictures романың құқықтарын телефильм түсіру үшін сатып алды. Бұл Стивен Кинг романы негізінде түсірілген алғашқы HBO фильмі болуға тиіс еді, бірақ жоба іске аспады. «Роза Маддер» ромасының киноға бейімделуі 2011 жылы жоспарланған, алайда жоба сәтсіз аяқталды. Блэр Браун оқыған аудиокітап жарық көрді.

Кингтің басқа шығармаларымен байланысы

Синтия Смит кейіпкері Desperation және The Regulators шығармаларында пайда болды. Прологта Роуз Кингтің "Жайқаулық" романының басты кейіпкері жазған ойдан шығарылған кітаптар сериясынан "Жайқаулық сапары" кітабын оқып отырады. "Қара мұнара"дан Люд қаласы осы кітапта кездеседі.