Кіріспе

Музыка жанры

Афрокубалық джаз – Латын джазының ең алғашқы түрі. Ол афрокубалық клаве негізіндегі ырғақтарды джаз гармониясымен және импровизация техникасымен үйлестіреді. Афрокубалық музыканың африкалық ритуалдар мен ырғақтарда терең тамырлары бар. Бұл жанр 1940 жылдардың басында кубалық музыканттар Марио Бауза және Франк Грилло "Мачито" тобында, Нью-Йорк қаласында пайда болды. 1947 жылы бибоп трубашысы Дизи Гиллеспи мен перкуссияшы Чано Позоның бірлескен жұмысы афрокубалық ырғақтар мен тумадора және бонго сияқты аспаптарды Шығыс жағалауының джаз өнеріне енгізді. Джаз бен кубалық музыканың алғашқы үйлесімдері, мысалы, "Мантека" және "Манго Мангуэ" жиі "Кубоп" деп аталатын, кубалық бибоптың бір түрі болды. Өзінің алғашқы онжылдықтарында афрокубалық джаз қозғалысы Кубаға қарағанда АҚШ-та күштірек болды. 1970 жылдардың басында Кенни Дорхам және оның Orquesta Cubana de Música Moderna, содан кейін Irakere тобы афрокубалық джазды кубалық музыка өнеріне әкеліп, сонг сияқты стильдерге ықпал етті.

Марио Бауза мен Мачито

Музыканттар мен музыка зерттеушілерінің пікірінше, клаве негізінде жазылған алғашқы джаз туындысы кубалық Марио Баузаның 1943 жылы жазған "Танга" шығармасы болды, оны Machito және оның Afro Cubans тобы орындаған. "Танга" бастапқыда қарапайым импровизациялық дескарга (кубалық джем-сессиясы) ретінде дүниеге келді, үстіне джаз сололары қосылды. Әлемді қызықтырған алғашқы дескарга 1943 жылдың 29 мамырында 110-шы көше мен 5-ші авенюдегі Park Palace Ballroom-да өткен Machito репетициясына байланысты. Ол кезде Machito Форт-Диксте (Нью-Джерси) базалық дайындықтан өтіп, төртінші аптасын аяқтаған еді. Алдыңғы күні La Conga Club-та Machito-ның трубашысы және музыкалық жетекшісі Марио Бауза пианист Луис Варона мен бассист Хулио Андиноның кубалық Гилберто Вальдестің "El Botellero" композициясын және аранжировкасын естіді, ол биді аяқтауға арналған тұрақты сигнал ретінде пайдаланылды. Дүйсенбі кешкісінде доктор Бауза фортепианоға иіліп, Варонаға түнгі солода орындаған фортепианолық сайқыманы қайталауды бұйырды. Варонаның сол қолы Гилберто Вальдестің "El Botellero" туындысының кіріспе бөлігін орындады. Бауза Хулио Андиноға не ойнау керектігін, содан кейін саксофонға, одан кейін трубаға нұсқау берді. Үзілген аккордтар афрокубалық джазды мелодияға айнала бастады. Джин Джонсонның альт-саксофоны шығысқа ұқсас джаз фразаларын шығарды. Афрокубалық джаз сол кешкі "Танга" (марихуана сөзінің африкалық түрі) туындысын Бауза жазғанда туды. Содан кейін "Танга" әрқашан әртүрлі орындалды, бұл орындаушының жеке ерекшеліктеріне байланысты болды. 1948 жылдың тамызында трубашы Говард МакГи Machito оркестрімен Apollo Theatre-де орындалғанда, оның "Танга" әніне қосымша импровизациясы "Cu Bop City" әнінің тууына себеп болды, ол бірнеше айдан кейін Roost Records компаниясымен жазылды. 1948 және 1949 жылдар аралығында Royal Roots, Bop City және Birdland клубтарында өткен джем-сессияларында Говард МакГи, тенор-саксофонист Брю Мур, Чарли Паркер және Диззи Гиллеспи Machito оркестрімен бірге орындады. Бұл репетицияланбаған, шектеусіз, бұрын естілмеген джем-сессиялары болды, сол кезде салтанатты шаралардың шебері Симфония Сид оларды афрокубалық джаз деп атады. Machito оркестрінің он немесе он бес минуттық джем-сессиялары латын музыкасындағы дәстүрлі төрт минуттан кем жазбалардан алғашқы болып бөлініп шықты. 1949 жылдың ақпан айында Machito оркестрі латын музыкасындағы жаңа үрдісті бастады, тенор-саксофонист Флип Филипспен бес минуттық "Танга" жазбасын жасады. The Jazz Scene альбомының бөлігі болған он екі дюймдік 78 RPM пластинкасы 25 долларға сатылды. Автор: Макс Салазар (1997). "Танга" фортепианолық сайқымасының оң қолы панчадо деп аталатын стильде орындалды, ол блок-аккордтарды қолданатын, арпеджиосыз гуахео түрі. Пичтердің реттілігі емес, шабуыл нүктелерінің реттілігіне баса назар аударылады. Бұл қосымша ретінде қатаң түрде қайталанатын немесе джаздық қосымшаға ұқсас әртүрлі мотив ретінде орындалуы мүмкін. Келесі мысал 1949 жылы Machito-ның Рене Эрнандес пианинода орындаған жазбасының стиліне сәйкес келеді.

1940-шы жылдар 1970-ші жылдар

1947 жылдың басында Стэн Кенттон өзінің әріптесі және аранжировщик Пит Руголо жазған "Мачито" әнін жазды. Кейбіреулер бұл туындыны американдық джаз музыканттарының алғашқы афро-куба джаз жазбасы деп санайды. Джон Сторм Робертс бұл шығармада "латино аспапшыларының болмауын байқады, бұл анық көрінеді; шығарманың бастапқы бөлігіндегі шапшаң, қарқынды монтуно Шелли Манннің жетілмеген барабан соғуымен салмақтанады". "Афро-блю" – бұл әдеттегі африкалық үшке қарсы екі (3:2) қиылысқан ритм немесе гемиола негізінде құрылған алғашқы джаз стандарты. Джерри конга, ал Энди бас-гитарада орындайды. 1974–1976 жылдары олар Эдди Палмиеридің эксперименталды сальса тобының құрамында болды. Энди Гонсалес еске алады: "Біз Майлс Дэвистің істегенін қайталауға тырыстық – әндердің тақырыптарын ойнап, солардың үстінде импровизация жасадық, және біз концерт барысында тоқтаған емеспіз".

Кубадағы филиал

"Джаз топтары" Кубада 1920 жылдары қалыптаса бастады. Бұл топтардың репертуарында кубалық халық музыкасымен қатар, Солтүстік Американың танымал джазы және эстрадалық әндер жиі кездесетін. Музыкалық мүмкіндіктерге қарамастан, афро-кубалық ырғақтарды джазбен үйлестіру қозғалысы Кубада ондаған жылдар бойы күшті болған жоқ. Леонардо Акоста атап көрсеткендей: "Афро-кубалық джаз Нью-Йорк пен Гаванада бірдей дамыды, бірақ Кубада бұл үнсіз және дерлік табиғи процесс болды, көзге көрінбейтін". "Chékere son" әнінде пайда болған духовой аспаптар стилі бүгінде афро-кубалық джазда және тимба деп аталатын заманауи танымал би жанрында естіледі. Irakere-дің маңызды үлесі – бата және басқа да афро-кубалық фольклорлық барабандарды пайдалану. "Bacalao con pan" – Irakere тобының бата қолданған алғашқы әні. Бұл композиция фольклорлық барабандарды, джаздық би музыкасын және вах-вах педалімен бұрмаланған электр гитарасын үйлестіреді. Рауль А. Фернандестің сөзіне сәйкес, Orquesta Cubana de Música Moderna мүшелеріне оркестрдің рұқсатынсыз осындай ерекше әнді жазуға мүмкіндік берілмес еді. Музыканттар оны жазу үшін Сантьягоға сапар шекті. "Бірақ ән Сантьягодан Гавана радиостанцияларына жетіп, хитке айналды, ал Irakere кейінірек ресми түрде құрылды".

Клав лицензиясы

Жарты ғасырдан астам уақыт бұрын Марио Бауза клавені аранжировкалауды өнер деңгейіне көтерді. Клаве – бұл басшы үлгі деп те аталады, және Бауза оны осылай түсінді. Ол Тито Пуэнтеге үйретті, ал Пуэнтенің аранжировщиктері одан тәлім алды. Бобби Санабрия Кубада осындай көзқарас кең таралғанына өкінеді. "Кубада клаве туралы түсініксіздік артты, әсіресе тимба қозғалысындағы жас аранжировщиктердің онымен жұмыс істеудің қырларын білмеуі салдарынан клаве бағытымен орнатылған ырғақтық тепе-теңдік құрбандыққа шалынуда"