Кіріспе
Мервилл Гарден Виллидж – Солтүстік Ирландияның Антрим графтығындағы Ньютаунбби қаласының Драмнадроу ауданындағы Шор Роуд көшесінде орналасқан тұрғын үйлер кешені. Оны құрылыс және ландшафт архитектор Эдвард Прентис Моусон жобалаған. Ол 1949 жылы салынысы аяқталды.
Merville Garden Village is a housing estate located at Shore Road, Drumnadrough, Newtownabbey, County Antrim, Northern Ireland created by structural and landscape architect Edward Prentice Mawson. It was completed in 1949.
Тарихи негіздер
Мервилл бастапқыда жеке үй болды, қазіргі Мервилл үйі және 1795 жылы Белфаст банкирі және саудагері Джон Браун (шамамен 1740–1808) салған мүлік. Ол оның елдік сарайы ретінде жоспарланған. 24 акрлық жағалаудағы кең сарайға басқа да құрметті адамдар келіп тұратын. Мысалы, 1849–1887 жылдар аралығында бұл сэр Эдвард Койдың (1805–1887) үйі болды, ол Белфасттың алғашқы және жалғыз Либералдық партиясының мэрі (1861) және 19 ғасырда Белфастты әлемдегі ең гүлденген өндіріс орталықтарының біріне айналдыруға көмектескен көрнекті бай кәсіпкер ретінде танымал болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тұрғын үй құрылысы шектеулі болды және Белфаст тығыз қоныстанды. Сондықтан 1947–49 жылдары Ирландиядағы алғашқы тұрғын үй дамуы – Garden Village салынды. Бұл идеяны 1946 жылдың қаңтарында өзінің Ulster Garden Villages Limited компаниясын құрған Лурган қаласында туған құрылысшы Томас Макграт ұсынды. Томас Арлоу Макграт 1896 жылы Лурган қаласында жұмысшы отбасында дүниеге келген. Алғашында шкаф жасаушы ретінде оқып, Бірінші дүниежүзілік соғыста қызметтен кейін ағалары – балтагерлер Энди мен Бобпен бірге табысты құрылыс бизнесін құрды. Макграт Англияда дамыған «Бақшалы ауылдар» қозғалысын құрметтеді, Бурнвилл және Летчворт сияқты түрлі тұрғын үй қоғамдарының жұмысының көрнекті мысалдарын атап өтті және былай деді: «Тұрғын үй қоғамдары қозғалысының саясатының маңызды бөлігі – мүліктердің әл-ауқатына ғана емес, сонымен қатар тұрғындардың әл-ауқатына да назар аудару». Ағылшын сәулетшісі Эдвард Прентис Моусон, халықаралық деңгейде танымал ағылшын ландшафт сәулетшісі Томас Хейтон Моусонның үлкен ұлы, оның құрылыс алаңын басқарушысы Джесси Уильямс таныстырғаннан кейін Макгратқа танылды, ол бұрын Моусонмен Англияда жұмыс істеген. Эдвард Прентис Моусон Лондон сәулет мектебінде және Париждегі Эколь де Бё-Артта оқыған Ландшафт сәулетшілері институтының бұрынғы президенті болды. Моусонның жоспарлауға қатысты философиялық көзқарасы коммерциялық негізде болды және Макграттың көзқарасымен үйлесімді болды: «Жақсы дизайн мен сұлулық – психологиялық әсерінен бөлек, коммерциялық активтер». (Моусон, 1934). Содан кейін Моусон Солтүстік Ирландиядағы Макграттың амбициялы Garden Village жобаларының барлығының консультант-сәулетшісі болып тағайындалды. Мервиллмен қатар, бұл жобалар Антрим графтығындағы Абботс-Кросс, Фернаг, Принс-парк, Кингс-парк, Мукамор және Уайтхед қалаларында салынды. Мервиллдің бастапқы жобалары 256 пәтер, 28 коттедж, 146 қабатты және жартылай жеке үйлер, сондай-ақ 14 дүкеннен тұратын қатардан тұрды. Құрылыс жұмыстары 1949 жылы аяқталды. Мервиллдің дизайны кеңінен мақталды: Стенли Гейл 1949 жылы былай деп атап өтті: «Белфастағы Мервилл эстатесінде дизайнер Е. Прентис Моусон мырза жайластыруда да, топтастыруда да және бірліктердің дизайнында да жаңа стандартты белгілейтін керемет үлгі жасады». Эстатеде дүкендер мен қоғамдық орталық болды (драма, ән салу, музыка және басқа да іс-шаралар бойынша сабақтар өткізілді). Сондай-ақ кішкентай театр болды, ал көрікті бақтар Мервилл үйінің бастапқы қабырғалы бағын, сондай-ақ дала шекараларының фрагменттері сияқты әр түрлі ландшафтты ерекшеліктерді қамтыды. Мервилл бақ ауылы 1995 жылы ескеру аймағы болып бекітілді. Үй мен қауымдастық сезімін қалыптастыруға бағытталған бастапқы ниет сол жерде тұрғандардың санасында терең психологиялық тұқымға айналды. 1975 жылы Мервилл Гарден Виллидж Тұрғындарының қауымдастығы ресми түрде құрылды, оған 249 үй шаруашылығы мүше болып тіркелді және бүгінде Солтүстік Ирландиядағы ең көне тұрғындар қауымдастықтарының бірі саналады.
Қорғау аймағының атауы
Мервилл Гарден Виллидж ерекше архитектурасы мен ландшафты болғандықтан 1995 жылғы 23 маусымда ескерткіштерді қорғау аймағы деп жарияланды және Ньютонбэби ауданында осы мәртебеге ие болған жалғыз аудан.
Мервилл үйін қалпына келтіру
2000 жылдың сәуір айында Патриция Пеппер, Джеки Томпсон және Брайан МакНалли Белфастты жаңарту кеңсесінің қызметкерлерімен және басқалармен кездесіп, Мервилл үйін қалпына келтіру жұмысын бастады. Әлеуетті қаржы берушілермен кездесуді Солтүстік Белфасттан сайланған заң шығарушы Фред Кобейн, MRA комитетінің мүшесі Барбара Макфимен кездейсоқ кездескеннен кейін ұйымдастырды. Алайда, Мервилл үйінің тағы бір тұрғыны Стивен Гамильтон комитетке қосылып, 2002 жылдың ақпан айында жобаға қаржы жинау мақсатында Мервилл Хаус Лимитед компаниясын ресми түрде құрды. Мервилл үйінің командасындағы басқа да маңызды тұлғалар – марқұм Жакки Томпсон, сондай-ақ гранттық өтініштерге көмектескен Кэрол Магилл және Колин Симмс. Кэрол Магилл Мервилл үйінің төрағасы болды, ол күйеуі Колинмен және Патрициямен бірге 1,2 миллион фунт стерлинг көлеміндегі қаражатты ұсынып, қалпына келтіруге бағытталған қаржыны қамтамасыз етті. Жобаға Ulster Garden Villages Limited, Ирландия үшінгі халықаралық қор, Ньютонбэби қалалық кеңесі, Ньютонбэби жергілікті стратегиялық серіктестігі, Белфаст жергілікті стратегиялық серіктестігі және жеке донор қаржылай көмек көрсетті. 2006 жылдың 27 сәуірінде Баронша Блад, Белфасттың батысындағы белгілі қоғамдық белсенді, үйді ресми түрде қайта ашты. Бүгінде Мервилл үйін бүкіл қауым пайдаланады.
60 жылдығын мерекелеу
2009 жылдың 25 қыркүйегінде Мервилл тұрғындары қауымдастығы ауылдың құрылысы аяқталғанының 60 жылдығын тойлау үшін салтанатты шара ұйымдастырды. Арнаулы қонақ ретінде Эдвард Прентис Моусонның ұлы Томас Прентис Моусон қатысты. Томас әкесі басқарған Мервиллді жобалау тобының мүшесі болған. Іс-шараға қатысқан басқа да құрметті тұлғалардың ішінде Ньютонбэби қаласының мэрі, қазіргі алдермен Джон Скотт және "Ulster Garden Villages Limited" компаниясының директоры Тони Хопкинс CBE бар еді.