Кіріспе

Әскерилерге арналған тұрғын үй

Бөлме – әскерге ұйықтау үшін берілетін тұрғын жай. Тарихи тұрғыдан алғанда, бөлме – әскерді қабылдауға міндетті жеке тұрғын үй болған. Әскерилер, әдетте, жауынгерлік міндетте болмағанда казармаларда немесе гарнизондарда орналасады, бірақ кейбір әскерлерде отбасысы бар әскерилерге казарма аумағынан тысқары үйде тұруға рұқсат беріледі. Ғимаратты білдіргенде, "бөлме" термині британдық ағылшын тілінде жиі қолданылады; АҚШ-та стандартты терминдер – тұрғын жайлар, казармалар, жалғыз әскер тұрғын үйі немесе отбасылық тұрғын үй.

Ұлыбритания тарихы

Бастапқыда билет (француз тілінен) – 18-ші және 19-шы ғасырларда «шақыру қағазы» ретінде жиі қолданылған қағазбанка. Осы мағынада, бұл термин сарбазға белгілі бір адамның үйінде тұруға құқық беретін бұйрықты білдіретін. Осы мағынадан бастап, билет сөзі осылайша алған орналасқан жерлерді атау үшін қолданыла бастады. Әскерлерді бөліп, оларды орналастыруды ұйымдастыру кантондау деп аталды. 16-шы ғасырдан бастап, билет беру практикасына қарсы қайталап шағымданулар 1628 жылғы Құқық петициясының бір бөлігін кеңейту арқылы 1689 жылы оны заңсыз деп жариялауға әкеп соқты. Соғыс кезінде шабуыл қаупі бар қаладан эвакуацияланған азаматтар коммуналдық паналарга немесе жеке адамдардың үйлеріне орналастырылды. Эвакуацияланғандарды орналастыру практикасы Ұлыбританияда Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, әсіресе, «Блиц» кезінде кең таралды, сол кезде үлкен қалалардағы балалар мен басқа да маңызды емес адамдар қауіпсіздік үшін ауылдық жерлерге жіберілді. Еуропа елдерінде тұрақты әскерлер құрылғаннан бері, кварталмейстер – тұрақты әскерлерге жатақханалар мен басқа да жабдықтарды ұсынуға жауапты адамдардың лауазымы және шені болды. Пойыз билеттері көптеген француз тілінің ықпалындағы аймақтарда, соның ішінде Шығыс Еуропада «билет» деп аталады. Әскерлер үшін түнгі пойызбен саяхаттау өте кең таралған, ал билетте жатақхананың орналасқан жерін көрсететін нөмір жазылған. Кейіннен, әскер саны артып кеткен кезде, пойызға оның қалыпты сыйымдылығынан артық әскер тағайындалатын. Сондықтан, бөлмеге немесе жатақханаға тек билеті барлар ғана орналастырылатын. Осылайша, екеуінің мағынасы біріккен.

АҚШ-тың қолданылуы

Америкалық отаршылардың британ үкіметіне қарсы негізгі наразылықтарының бірі, Америка Тәуелсіздік соғысына себеп болған, азаматтардың үйлеріне әскерлерді орналастыру еді. Осының нәтижесінде, АҚШ Конституциясының үшінші түзетуі АҚШ Федералды үкіметінің азаматтардан американдық әскерлерге тұрғын үй ұсынуын шектеуді қамтиды. "Билет" дегені бір адаммен толтырылатын нақты лауазым, міндет немесе қызмет орны болуы мүмкін, бұл терминді көбінесе АҚШ Әскери-теңіз күштері, АҚШ Теңіз жаяу әскерлері және АҚШ Жағалау күзеті қолданады. Теңіз күштеріндегі кемеге немесе жағалаудағы нысанаға келген әрбір адамға бөлімнің вахталық, тоқсандық және станциялық тізіміне сәйкес "билет" тағайындалады, онда барлық экипаж мүшелерінің міндеттері, бекеттері және "билет" тағайындамалары көрсетіледі. "Билет" бірлік мүшелерінің орны мен қару-жарағын да білдіре алады. Мысалы, өрт сөндіру тобының құрамына өрт сөндіру тобының басшысы (M16), мылтықшы (M16), автоматты мылтықшы (M249) және граната тастаушы (M203 граната ату құралы бар M16) кіреді.

Әуесқойлық спорт

Солтүстік Америкада, үй-жайлы отбасылар басқа қалалардағы элиталық командаларға қосылу үшін үйден кеткен жас хоккейшілерге (немесе футбол сияқты басқа спорт түрлерінің 20 жасқа дейінгі спортшыларына) тұруға орын және тамақпен қамтамасыз етеді. Жаттықтырушылар көбінесе ойыншыны үй-жайлы отбасымен сәйкестіруге қатысады. Үй-жайлы отбасының мақсаты – маусым бойы жас ойыншыларға "өз үйінен тыс үй" сезімін сыйлау. Дегенмен, Канададағы әуесқой спорттағы балалар қауіпсіздігіне байланысты туған алаңдаушылық бөлмелерді пайдалануды күрт азайтты. Көптеген жерлерде бөлмелер ұсынылмайды, ал басқа клубтар провинциялық спорт федерациялары арқылы әуесқой спортқа қатысатын барлық адамдарға – жаттықтырушыларға, еріктілерге және үй-жайлы отбасынан 18 жастан асқан кез келген адамға міндетті түрде қылмыстық тексеру жүргізуді енгізді.

Басқа қолданылу

Испанияда патшалық терциоларының асыл офицерлері, қызмет ететін қалалар мен елді мекендердің бай және жақсы жағдайдағы азаматтарының үйлерінде орналастырылатын. Бұл тәжірибе «Севильский шаштаразда» сюжеттік құрал ретінде қолданылады. Канадада бұл термин, әсіресе театрлық немесе музыкалық турлардан келген артистерді орналастыру үшін, мысалы, Фринж театр фестивалі немесе хор фестивалі сияқты жағдайларда кеңінен қолданылады. Музыкалық немесе хорлық турға саяхаттайтын студенттер қабылдаушы топтың мүшелерімен бірге тұруы мүмкін. «Билет» сөзі сондай-ақ алмасу бағдарламасымен келген студенттерге қатысты да қолданылады.