Кіріспе

АҚШ-тың USS Manta (SS/ESS/AGSS 299) су асты кемесі, Балау классына жататын, Манта атымен аталатын АҚШ Әскери-теңіз күштерінің алғашқы су асты кемесі және екінші кемесі болды.

Құрылыс және іске қосу

Манта 1943 жылдың 15 қаңтарында Пенсильвания штатындағы Филадельфия қаласындағы Cramp Shipbuilding Company компаниясында салынды; 1943 жылдың 7 қарашасында Майкл Брэдлидің әйелі демеушілік етіп, суға жіберілді; ал 1944 жылдың 18 желтоқсанында қолданысқа енгізілді.

Қызмет тарихы

"Манта" кемесі 1945 жылғы 27 наурызда Панама каналы арқылы Гавайиге аттанды. 1945 жылғы 28 мамырда Перл-Харбордан Курил аралдары маңындағы алғашқы соғыс патруліне шықты. 16 шілдеде қайтып келген соң, 8 тамызда екінші патрулін бастады және оны 15 тамыздағы жауынгерлік қимылдардың тоқтатылуымен аяқтады. 10 қыркүйекте Перл-Харборға оралған "Манта" желтоқсан айына дейін жаттығулармен айналысты. 1946 жылғы 2 қаңтарда Сан-Францискоға жол тартты, ал 10 маусымда қызметтен босатылып, Тынық мұхиты флотының резервтік құрамына қойылды. "Манта" 1949 жылғы 2 тамызда ESS 299 ретінде қайтадан қызметке кірісті, командирі – лейтенант Е. Х. Эдвардс кіші. 1 қыркүйекте AGSS 299 болып қайта тағайындалып, Флорида штатындағы Ки-Уэстке жіберілді. Келесі 4 жыл бойы Атлант мұхиты флотының Операциялық даму күштерінің эксперименттік суастына қарсы соғыс жобалары үшін нысаналық кеме ретінде жұмыс істеді. 1955 жылғы 5 шілдеде "Манта" Ки-Уэсттен Нью-Гэмпшир штатындағы Портсмутқа, деактивацияға дайындалу үшін аттанды. Нью-Лондонға сүйретіліп, 1955 жылғы 6 желтоқсанда қызметтен босатылып, іс жүзінде резервтік флотына қойылды. 1960 жылғы сәуірде 3-ші әскери-теңіз округінің теңіз резервіндегі оқу-жаттығу қызметіне бекітілді. Теңіз күштерінің қажеттіліктеріне артық деп танылып, 1967 жылғы 30 маусымда Теңіз күштерінің тізімінен шығарылды және 1969 жылғы 16 шілдеде Вирджиния штатының Хэмптон қаласының жанындағы әуе нысанасы ретінде батырылды.