Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз флотының Екінші дүниежүзілік соғыстағы су асты кемесі, қазір мұражай кемесі +USS Pampanito (SS 383)

USS Pampanito (SS 383/AGSS 383) – АҚШ Әскери-теңіз флотының кемесі, помпано балығының атымен аталған үшінші кеме. 1944-1945 жылдары ол алты жауынгерлік патрульді аяқтады және 1960-1971 жылдары АҚШ Әскери-теңіз резервінің оқу кемесі ретінде қызмет етті. Қазір ол Ұлттық тарихи ескерткіш болып саналады және Сан-Франциско қаласындағы Балықшылар кемежайында орналасқан Сан-Франциско теңіз ұлттық паркі қауымдастығында мемориалдық және мұражай кемесі ретінде сақталған.

Құрылыс және іске қосу

Пампанитоның қазығы 1943 жылдың 15 наурызында Мэн штатының Киттери қаласындағы Портсмут теңіз кеме жасаушылығында салынды. Ол 1943 жылдың 12 шілдесінде Джеймс Вольфендер ханымның қолдауымен суға түсірілді және 1943 жылдың 6 қарашасында қолданысқа кірістірілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Нью-Лондоннан (Коннектикут штаты) шыққаннан кейін, «Пампанито» Панама каналы арқылы өтіп, 1944 жылдың 14 ақпанында Гавайидегі Перл-Харборға келді.

Бірінші қарауыл, 1944 жылдың наурыз - мамыр айлары

Пампанитоның алғашқы әскери патрулі 15 наурыздан 2 мамырға дейін Сайпан мен Гуамға қарай солтүстік-батыс бағытта жүргізілді. Ол Яптың оңтүстігінде құтқару қызметін атқарды, содан кейін тереңдік бомбаларынан ауыр зақым алған корпусын жөндеу және қайта жабдықтау үшін Мидуэй аралы мен Перл-Харборға бет бұрғанша, бір эсминецке екі торпедамен соқтығысты.

Екінші қарауыл, 1944 жылдың маусым - шілде айлары

Пампанитоның екінші әскери патрулі 3 маусымнан 23 шілдеге дейін Кюсю, Шикоку және Хонсю аймақтарында өтті. 23 маусымда су астындағы жапондық қайық екі торпеда ұшырды, бірақ Пампанито жанынан өтіп кетті. 6 шілдеде Пампанито жапондық канонерлік кемесіне зақым келтірді, ал 11 күннен кейін Мидуэй аралына бағыт алды.

Үшінші қарауыл, 1944 жылдың тамыз - қыркүйек айлары

Пампанитоның үшінші әскери патрулі, 17 тамыздан 28 қыркүйекке дейін, Growler және Sealion субмариналарымен бірлескен операция Оңтүстік Қытай теңізінде жүргізілді. 12 қыркүйекте ол 9 419 тонналық кемені, апатты жағдайда 1350 британдық және австралиялық соғыс тұтқындарын тасымалдап жатқан кемені, сондай-ақ 5 135 тонналық Zuihō Maru танкерін батырды және үшінші кемені зақымдады. Жапондықтардың аман қалғандары эскорт кемесімен құтқарылды, ал тұтқындар салдармен және тастап кетілген қайықтармен суда қалды. Барлығы 1159 тұтқын қаза тапты, олардың шамамен 350-і құтқару салдарында болды және келесі күні құрлыққа есуге тырысқанда жапондық әскери кемесімен бомбаланып өлтірілді. 15 қыркүйекте Пампанито алғашқы шабуыл болған аймаққа оралды және уақытша салдарға жабысып жатқан адамдарды көрді. Су асты кемесі жақындағанда, адамдардың ағылшын тілінде айқайлағаны естілді. Пампанито 73 британдық және австралиялық аман қалғандарды құтқарып алды және құтқару жұмысына көмектесу үшін Sealion, Barb және Queenfish тағы үш субмаринаны шақырды. Содан кейін ол Сайпанға бағыт алды, аман қалғандарды түсіріп, Перл-Харборға жол тартты.

Төртінші қарауыл, 1944 жылдың қазан - желтоқсаны

Пампанитоның төртінші әскери патрулі 28 қазаннан 30 желтоқсанға дейін Формоза және Оңтүстік-Шығыс Қытай жағалауында "Си Кэт", "Пайпфиш" және "Сирэйвен" бірлестіктерімен жүргізілді. 19 қарашада 1200 тонналық "Шинко Мару No 1" жүк кемесін батырып, Фримантелге жөндеуге кірер алдында тағы бір кемеге зақым келтірді.

Бесінші қарауыл, қаңтар - ақпан 1945

Пампанитоның Сиам шығанағындағы бесінші әскери патрулі, 1945 жылдың 23 қаңтарынан 12 ақпанына дейін Гуавинамен бірге, екі кемені батырумен еректелді: 6 ақпанда 6 968 тонналық "Энген Мару" жүк кемесі және 8 ақпанда 3 520 тонналық "Эйфуку Мару" жолаушылар-жүк кемесі.

Алтыншы патруль

Субик шығанағында жаңартылған "Пампанито" Сиам шығанағына алтыншы соғыс патрулі үшін қайта оралды. "Кейман", "Силайон" және "Минго" суасты қайықтарымен бірге ол Пёрл-Харборға бағыт алғанға дейін бір ғана нысананы көріп қалды.

1945-1971 жылдар

Перл-Харбордан кеме күрделі жөндеу үшін Сан-Францискоға бағытталды, 1 тамызда қайтадан Перл-Харборға аттанды. Соғыс аяқталған соң, оған Сан-Францискоға оралуға бұйрық берілді. 1945 жылдың 15 желтоқсанында Маре аралында қызметтен босатылды. 1960 жылдың сәуір айына дейін резервте тұрды, содан кейін Маре-Айленд теңіз кеме жасаушылығында әскери резервті оқытуға жіберілді. 1962 жылдың 6 қарашасында AGSS 383 ретінде қайта жіктеліп, Калифорния штатының Вальехо қаласында теңіз резервінің оқу кемесі ретінде қызмет етті. 1986 жылы «Пампанито» ұлттық тарихи ескерткіштер тізіміне енгізіліп, ұлттық тарихи маңызы бар орын деп жарияланды. Қазір ол Сан-Франциско теңіз ұлттық паркі қауымдастығына тиесілі және Сан-Францискодағы Балықшылар кемежайының 45-ші кенатына бекітілген, онда барлық келушілерге ашық. USS PAMPANITO әуесқой радио клубы әр айдың 2-ші және 4-ші сенбі күндері NJ6VTNJVT шақыру таңбасын қолдана отырып, радио бөлмесін тірілтеді. Радиооператорлар 7,260 және 14,260 МГц жиіліктерінде дауыс арқылы, ал басқа жиіліктерде Морзе коды арқылы кемемен байланыса алады. Мачтасындағы сыпырғыш тазалаудың сәтті аяқталғанын көрсетеді: жауды теңізден жойған сәтті патруль. Барлығы «Пампанито» алты жапон кемесін батырып, тағы төртеуіне зиян келтірді, жалпы салмағы 27 000 тоннадан астам жау кемелері суға батты. Мемориал мен мұражайға айналғаннан бері «Пампанито» төрт рет күрделі жөндеуден өтті. «Пампанитода әлі де жұмыс істейтін бірнеше бөлік бар, соның ішінде бір торпедалық түтік, перископ, қозғалтқыштар, асхана және мұзқаймақ жасау машинасы». Мұражай білім беру бағдарламаларын жүзеге асырады, оның ішінде балалар мен ересектердің ұйымдасқан топтары суасты кемесіндегі 48 төсекте түнуге мүмкіндік береді. Кеме 2016 жылдың 23 қыркүйегінде жұртшылыққа жабылып, құрғақ докқа көшірілді. 2016 жылдың 14 қарашасында Калифорния штатының Аламеда қаласындағы Bay Ship & Yacht компаниясынан қайтып келді және қазір қайтадан жұртшылыққа ашық. «Пампанито» мен «Либерти» кемесі 2020 жылдың 23 мамырында төрт дабылмен өртке ұшырады, бірақ жергілікті өрт сөндірушілердің күшімен құтқарылды.

Фильмде

Пампанито 1996 жылы түсірілген "Дон Перископ" комедиялық фильміндегі USS Stingray (SS 161) суасты қайығының рөлін ойнады. Келси Граммер "Стингрейлердің" командирі, лейтенант-командир Томас Додж рөлінде ойнады. Фильмнің оқиғасы АҚШ-тың Шығыс жағалауында, Чарльстон (Оңтүстік Каролина штаты) және Норфолк (Вирджиния штаты) порттарында өтеді. Экшн сахналарында су астындағы көріністер үшін арнайы эффектілермен түсірілген миниатюралар, Пампанитоның су бетінде қозғалып, кейін суға батып бара жатқан ескі түсті кадрлары, сондай-ақ Сан-Франциско шығанағында буксирленген Пампанитоның Голден Гейт көпірінен өтіп бара жатқан жаңа түсірілген кадрлары қолданылды. Ол соңғы рет осы көпірдің астынан елу жыл бұрын өткен.