Коттаям әулетінің шаһзадасы: Керала Симхамының күресі

Кіріспе

Коттайам патша әулетінен шыққан ханзада Варма Пажаси Раджа (3 қаңтар 1753 – 30 қараша 1805), сондай-ақ Котиот Раджа және Пичи Раджа деп те белгілі, 1774 және 1805 жылдар аралығында Кераланың Малабар аймағындағы Коттайам патшалығының іс жүзінде басшысы болды. Оның Британдық Шығыс Үндістан компаниясымен күресі Котиот соғысы деп аталады. Пажасидің британдықтарға қарсы көтерілісі Үндістандағы тәуелсіздік күресінің алғашқы қадамдарының бірі ретінде жиі еске алынады. Ол өзінің жауынгерлік қабілеттері үшін "Керала Симам" ("Кераланың арыстаны") деген лақап атқа ие болды. Пажаси Раджа Коттайам патшалық руының батыс тармағының мүшесі еді. 1773 жылы Майсур патшалығының Хайдер Әли Малабарды басып алғанда, Коттайам раджасы Кераланың Коттайам ауданындағы Вайкомға жақын Калларада саяси пана тапты. Осы кезеңде таққа мұрагерлікке төртінші кезекте тұрған Пажаси Раджа бірнеше ескі патшалық талапкерлерден озып, іс жүзінде мемлекет басшыларының біріне айналды. Ол 1774 жылдан 1793 жылға дейін Майсур әскеріне қарсы соғыс жүргізді. Қашудан бас тартқаны және майсурлықтарға қарсы тиімді қарсылық көрсеткені үшін ол халқының толық қолдауын алды. 1792 жылы Үшінші англо-майсур соғысынан кейін Шығыс Үндістан компаниясы 1790 жылғы келісімді бұзып, Коттайамды бақылауға алды, аталған келісім оның тәуелсіздігін мойындаған болатын. Раджаның туысы Вира Варма Шығыс Үндістан компаниясының билігімен Коттайам раджасы болып тағайындалды. Компания белгілеген кіріс мақсаттарына жету үшін Вира Варма шаруалардан аса жоғары салық жинауға бұйрық берді, бұл 1793 жылы компания билігіне қарсы болған Пажаси Раджа бастаған жаппай қарсылыққа ұшырады. 1796 жылы компания Пажаси Раджаны тұтқындауға тырысты, бірақ ол тұтқындалудан жалтарып, партизандық соғыс тактикасын қолданды. Бірнеше ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін компания 1797 жылы бейбітшілік туралы келісімге келді. Қақтығыс 1800 жылы Вайанад айманындағы дауға байланысты қайта жаңғырды. Бес жылға созылған көтеріліс соғысынан кейін Пажаси Раджа 1805 жылғы 30 қарашада қазіргі Керала мен Карнатака шекарасындағы Мавила Тоду (кішкентай су қоймасы) деген жерде болған қарулы шайқаста қаза тапты.

the prince from the royal dynasty of Kottayam

Kerala Varma Pazhassi Raja (3 January 1753 – 30 November 1805), also known as Cotiote Rajah and Pychy Rajah, was the de facto head of the Kottayam Kingdom in the Malabar region of Kerala between 1774 and 1805. His struggles with the British East India Company is known as the Cotiote War. Pazhassi's rebellion against the British is often touted as one of the earliest acts of freedom fight in India. He earned the epithet "Kerala Simham" ("Lion of Kerala") on account of his martial exploits. Pazhassi Raja was a member of the western branch of the Kottayam royal clan. When Hyder Ali of the Kingdom of Mysore occupied Malabar in 1773, the Raja of Kottayam found political asylum in Kallara near Vaikom in Kottayam district of Kerala. Pazhassi Raja, the fourth prince in line for succession to the throne during this period, became one of the de facto heads of state, surpassing several older royal contenders. He fought a war of resistance against the Mysorean army from 1774 to 1793. On account of his refusal to flee and due to his effective resistance to Mysoreans, he gained firm support of his subjects. In 1792, after the Third Anglo Mysore War, the East India Company imposed control in Kottayam in violation of an earlier agreement of 1790 which had recognised its independence. Vira Varma, to whom Raja was a nephew, was appointed by the East India Company authorities as the Raja of Kottayam. To meet revenue targets fixed by Company authorities, Vira Varma ordered an exorbitant tax to be collected from the peasantry and this move was met in 1793 by a mass resistance led by Pazhassi Raja, who had always been opposed to the company's rule. In 1796, the company made an attempt to arrest Pazhassi Raja, but he evaded capture and instead fought back using guerilla warfare. After a string of serious setbacks, the Company sued for peace in 1797. The conflict was renewed in 1800 over a dispute on Wayanad and after a five year long war of insurgency, Pazhassi Raja was killed on 30 November 1805 in a gunfight at Mavila Thodu (small body of water), in the present day Kerala Karnataka border.

Патшалық

Пажаси Раджа Пуранаттукара Сварупамның Падинжаре Ковилакам (Батыс бөлімшесі) -да, Коттаямның патшалық әулетінде дүниеге келген. Бұл бөлімше Матаннурдың оңтүстік-батысында орналасқан Пажассиде болған. Керала Варма Пажассиде туғандықтан Пажаси Раджа деп аталды. Британдық Шығыс Үндістан компаниясының алғашқы құжаттарында Пажаси Раджа Пичи Раджа деп жазылған, ал Котиот Раджа атауы Коттаям сөзінің ағылшын тілінде Котиот деп өзгеруінен пайда болған. Коттаям бүгінгі күні Каннур ауданының Талассери және Вайнад аудандарының, сондай-ақ Нилгири ауданының Гудалур талуқтарын қамтиды. Пуранаттукара Сварупам патшалық әулеті ретінде үш тармақтан тұрды: Матаннур маңындағы Пажассидегі батыс тармағы (Падинжаре Ковилакам), Перравур маңындағы Манатанадағы шығыс тармағы (Кизхаке Ковилакам) және Коттайампойлдағы оңтүстік тармағы (Теке Ковилакам).

Майсурды басып алуға қарсылық (1773 1793)

Пажаси Раджаның Майсур әскерлерімен соғысын Майсур патшалығының билеушілеріне сәйкес екі кезеңге бөлуге болады. Бірінші кезең 1773 жылдан 1782 жылға дейін жалғасты, осы уақытта Майсур билеушісі Хайдер Али болды. Екінші кезең 1784 жылдан 1793 жылға дейін созылды, және осы кезеңде ол Хайдер Алидің ұлы және жаңадан таққа отырған Типу Сұлтанның әскерлерімен күресті.

Хайдер Алиге қарсылық (1773 1782)

1773 жылы Хайдар Әли 1768 жылғы соғыстан кейін келісілгендей, Малабар раджаларынан (патшаларынан) алым төлемегендіктен екінші рет Малабарға жорық жасады. Малабардың көптеген раджалары, сондай-ақ көптеген надуважилер немесе вассалдар Траванкорға қашып кетті. Дегенмен, көптеген ханзадалар мен жас ақсүйектер қашудан бас тартып, Майсур армиясына қарсы партизандық соғыс жүргізген отрядтарды ұйымдастырды. Пажаси Раджа да солардың бірі болды. 1774 жылы 21 жасында Пажаси Раджа Траванкорға қашып кеткен інісінің орнына таққа отырды. Ол Хайдар Әлидің әскерлеріне қарсы тұруға ант берді және Коттайамда қалды, онда ол күш жинап, Майсур әскерлеріне қарсы партизандық шайқастарды бастады, себебі оның ашық шайқаста оларға қарсы тұру үшін жеткілікті қаруы мен әскері болмады. Ол Пуралимала мен Вайнадтың орманды тауларында көптеген бекіністер құрып, Коттайамда да, Вайнадта да Майсур армиясына бірнеше рет айтарлықтай зиян келтірді. Пажаси Раджаның әскеріне түрлі касталар мен тайпалардан адамдар жиналды, олардың ішінде найр әскерлері, намбиарлар, тийялар, куричиялар және муллукурумалар бар еді.

Раджа Коттайамнан қашқаннан кейін, үш патшайым билікке келді. Қашқан раджаның інісі Вира Варма және оның інілері Рави Варма мен Пажаси Раджа үкіметтің бағын өз қолына алды. Вира Варма саяси интригалар мен манипуляцияларға шебер болса, Рави Варма кез келген маңызды саяси рөлді атқаруға қабілетсіз болғандықтан, оның рөлі тек формалды болды. Пажаси Раджа Коттайамдағы ең күшті тұлғаға айналды, бұл оның інісі Вира Варманың наразылығын тудырды. Сондықтан Вира Варма өзінің інісінің ықпалын шектеу мақсатымен билік ойындарын ойнады. Осылайша, Вира Варма мен Пажаси Раджа арасындағы қарым-қатынас бастапқыдан-ақ жаушылыққа толы болды. Пажаси Раджа мен оның әскерлерінің әскери жағдайы қиын болды – 1774 жылы куоргтар Хайдар Әлимен Вайнадты сыйлық ретінде беру туралы уәде беріп, қол біріктірді және Майсур әскерлеріне көмектесу үшін үлкен куорг армиясы Вайнадта орналасты. 1776 жылы Хайдар Әли Чираккалға индуист раджаны қайта орнатты, ал ол Пажаси Раджаны басып тастау үшін Майсурдың соғыс күштеріне қосылды. 1780 жылға дейін жалғасқан үшжақты одақ Коттайам армиясын жеңуге жақын болған жоқ. Майсурмен, содан кейін Шығыс Үндістан компаниясымен болған ұзақ соғыс кезінде Пажаси Раджа өзінің ықпал ету аймағын шығысқа қарай, тіпті Майсурдың шетіне дейін кеңейтті. Оның адамдары қарсыластарының қазыналарын және Оңтүстік Карнатакадан сандал ағашын үнемі тонап отырды, ал олардың бұл шабуылдарды тоқтатуға шамасы келмеді. Бұл оған Майсур ауданының үлкен бөлігіне – шығыстағы Нанжангодқа дейін иелік етуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, Пажаси Раджа мен оның адамдары Солтүстік Малабар мен Куоргтағы көршілес раджалардың иеліктеріне жиі шабуыл жасап, ондағы жау полктерін мазалап, көбінесе сол аумақтардың жергілікті халқынан қолдау тапты. Бұған қоса, ол Каликут князьдері және Оңтүстік Малабардың халықтық көтерілісші басшылары болған Рави Варма мен Кришна Вармамен тығыз байланыста болды.

Таласери қоршауы

Талассери немесе Тельчери 18 ғасырдың соңында Шығыс Үндістан компаниясының фабрикасы ретінде сақталған портовый бекініс болды. Тельчеридің теңіз базасы ретіндегі маңызы, оны басып алудың батыс жағалаудағы Бомбей теңіз флотының жағдайына елеулі әсер ете алатындығын білдірді. Сонымен қатар, Солтүстік Малабардағы көтерілісшілер Тельчеридегі Шығыс Үндістан компаниясынан қару-жарақ пен оқ-дәрі сатып алатын. Егер Хайдер осы бекініс басып алса, ол бірден Солтүстік Малабардағы көтерілісшілерді де, Үндістандағы Компания билігін де әлсірете алатын еді. Сондықтан 1778 жылы Хайдердің қарастырылымындағы Чираккал раджасы Талассериді қоршап алып, Хайдердің өзі бұйырған экономикалық блокаданы енгізді. Талассеридегі Шығыс Үндістан компаниясының фабрикалары Пажасси раджаның әскерін қаруландырып, оларға Майсурдың басқыншы әскерінен Коттайамды қайтарып алуға көмектесті. Компанияның бұл қадамы Чираккал әскерінің Пажасси раджаның күштерінен арттан шабуылға ұшырауына мүмкіндік жасады. Чираккал әскері шегіне бастады, бірақ Пажасси оларды қуып, талқандады, содан кейін Коттайамға беттеп, Майсурдың басып алуын тоқтатып, бүкіл батыс Коттайамды басып алды. Бірақ осы қиын сәтте, Малабардағы Майсур әскерін Компания мен раджалардың бірлескен күштерімен жоюға болатын, бірақ Талассеридегі Компанияның фабрикаларына губернатор Хайдермен бейбіт келісімді бұзбауды бұйырды. Осылайша, Талассеридегі жеңістің нәтижесін пайдаланбау туралы Компанияның шешімін Майсур пайдаланды. Балвант Рао басқаратын Майсур жасағымен күшейтілген Чираккал әскері Коттайамға кірді. Пажассидің әскері, Компанияның құпия түрде қару-жарақ пен оқ-дәрімен қамтамасыз етілгенімен, осы үлкен күштерге қарсы тұра алмады және жеңіле алмады. Көп ұзамай Коттайам әскері шайқастан кейін тарап кетті. Содан кейін Майсур-Чираккал әскері Қадатаннадты басып алып, Майсурмен бірлесіп әрекет ететін марионетка раджаны орнатты. 1779 жылы үлкен Майсур-Чираккал-Қадатаннад әскері Талассериді қоршады. Пажасси раджа Талассериді қорғауға көмектесу үшін 2000 найрдан тұратын күш жіберді, бұл фабрикаларға сәтті қарсы тұруға мүмкіндік берді. 1779 жылдың соңында Майсур генералы Сардар Хан Талассериді қоршауды жеңіспен аяқтау үшін жіберілді. Сардар Хан 10 000 әскермен және 30 ауыр зеңбірекпен келді. Сардар Хан Пажасси раджаның көмегімен Шығыс Үндістан компаниясы оған қарсы тұруға мүмкіндік алғанын білгендіктен, ол Пажассимен келіссөздер жүргізді. Оның ұсынысы – Пажасси Майсурмен одақтасып, 500 000 рупия төлесе, Майсур Коттайамдағы өзінің аумақтарын қайтаруға келісетіні болды. Бірақ Коттайамның осыншама үлкен соманы осы уақыттың ішінде жинауы мүмкін емес еді. Бірақ Пажасси Сардар Ханға төлеуге барынша тырысты [кейбір болжамдар бойынша, ол кейін жеңілдіктер жасауға үміттене отырып] және оған 60 000 рупия төледі. Бірақ Хан қанағаттанбады және Пажассидің Малабардағы иеліктерін қайтару туралы өтінішін қабылдамады. Сардар Ханның ашкөздігі мен сақтықсыздығы Майсурдың Талассериді басып алу мүмкіндігін азайтты. 1779 жылы Калпеттада (Уйнад) болған маңызды жеңісінен кейін Коттайам әскері күшейді, онда Пажасси раджаның әскері 2000 сарбазды қоршап алып, талқандады. Уйнадтағы Кург әскерін жоюға сәті түскен соң, раджа Талассеридегі шайқасқа жаңа әскер жіберді. 1780 жылы Пажасси раджа Шығыс Үндістан компаниясына Талассериді Майсурдың қоршауынан босату жоспарын ұсынды: ол және оның әскері Компания форттан шығып, Майсурдың қатарына шабуыл жасағанда, шығыстан қарсыластың арт жағына шабуылдайтын еді. Екі әскер бірігіп, жауды екіге бөлуге тиіс еді. Содан кейін Майсур және олардың одақтастары жеңіледі. Бірақ Компания бұл жоспардың құнын тек 1781 жылы ғана түсінді және Бомбей билігі оған келісті. Пажасси жоспары бойынша операция жүзеге асырылды және Майсур күштерінің жойылуымен аяқталды. Содан кейін Пажасси раджа басқаратын найр жасақтары Коттайамда көтеріліс жасады. Көп ұзамай Майсур әскері ығыстырылды.

Thalasseri or Tellicherry in the late 18th century was a harbour fort which was held by the East India Company as a factory. The value of Tellicherry as a naval base meant that her capture could seriously impact the situation of the Bombay Marine on the west coast. Also rebels in North Malabar bought arms and ammunition from the East India Company in Tellicherry. So if Hyder could capture this fort, he could, at a stroke, cripple both the rebels in North Malabar as well as Company rule in India at a regional basis. So in 1778, Hyder's vassal, the Raja of Chirakkal, besieged Thalasseri and enforced an economic blockade under order from Hyder himself. The East India Company factories at Talassery armed Pazhassi Raja's men to enable them to recover Kottayam from the Mysorean occupation army. This move by the Company ensured that the Chirakkal army was now at risk of being struck in the rear by Pazhassi Raja's force. The Chirakkal troops began to retreat, but Pazhassi chased and devastated the Chirakkal army, and then marched to Kottayam where he obliterated the Mysorean occupation and overran all of western Kottayam. But at this critical moment when the Mysorean army in Malabar could have been destroyed by a joint action on the part of the Company and the Rajas, while their factories at Talassery were instructed by the Governor not to upset the nominal peace with Hyder. Thus the EIC decision not to exploit the victory at Thalasseri was exploited by Mysore. The Chirakkal army reinforced by a Mysorean contingent under Balwant Rao marched into Kottayam. Pazhassi's men, though secretly supplied with arms and ammunition by the company, could not hold or defeat this huge host and soon the Kottayam army was forced to disperse after a fight. Then the Mysore Chirakkal army captured Kadathanad and installed a puppet Raja who joined hands with Mysore. In 1779, a huge Mysore Chirakkal Kadathanad army besieged Thalasseri. Pazhassi Raja sent a force of 2000 Nairs to aid the EIC defence of Thalassery, and this enabled the factories to hold on successfully. By the end of 1779, Sardar Khan, the Mysorean general was sent to Thalasseri to bring the siege speedily to a successful conclusion. Sardar Khan came with a force of 10,000 troops and 30 heavy guns. Sardar Khan knew that it was Pazhassi Raja's help that enabled the East India Company to resist him and so he opened negotiations with Pazhassi – his offer was the restoration of Mysore occupied territories of Kottayam if Pazhassi would ally himself with Mysore and pay an immediate tribute of 500,000 rupees. It was well beyond the capacity of Kottayam to raise so huge a sum in so short a time. But Pazhassi did his best to pay Sardar Khan [probably in the hope that the latter would make concessions] and 60,000 rupees was paid to the latter. But Khan was not satisfied and rejected Pazhassi's request that his possessions in Malabar be restored. This greedy and tactless approach of Sardar Khan's made sure that there was little chance for Mysore to capture Thalasseri. The Kottayam army became far stronger with their major victory in 1779 at Kalpetta (Wynad) where the whole Coorg army of 2,000 was surrounded and decimated by Pazhassi Raja's troops. The destruction of the Coorg army in Wynad enabled Raja to throw a whole new army into the contest at Thalasseri. In 1780, Pazhassi Raja proposed a plan to the East India Company to break the Mysorean siege of Thalassery: he and his men would strike the enemy in the rear from the east as the EIC came out of the fort and struck the Mysorean line in front. Both armies would effect a junction that would split the enemy into two. The Mysorean and allied troops could then be routed easily. But it was only in 1781 that the Company understood the value of this plan and their Bombay authorities agreed to it. An operation was carried out as per Pazhassi's plan; it ended with the destruction of the Mysorean forces. What followed was a rebellion in Kottayam by the Nayar militia led by Pazhassi Raja. Soon, the Mysoreans were ousted.

Типу Сұлтанды жою үшін көтеріліс (1784 1793)

1782 жылы Коттайам қайтадан еркін ел болды. Бірақ екінші англо-майсур соғысынан кейін Мангалор келісімшарты (1784) бойынша Компания әкімшілігі Типу Сұлтанның Малабардағы билік саласын мойындады. Осылайша, өзінің жалғыз құнды одақтасы жоғалғаннан кейін, Коттайам Майсурдың вассалы болуға дайын болды. 1779 жылы Сардар Хан сияқты, Майсур тағы да аса жоғары мөлшерде алым-салық талап етті. Пажаси Раджаның ағасы Рави Варма жылына 65 000 рупия төлеуге келіскенмен, Майсур 81 000 рупия талап етті. Салымның жоғарылауы көптеген жылдар бойы шетелдік басқыншылықтан зардап шеккен шаруалар үшін (негізінен Тиярлар) үлкен қиындықтар тудырды. Сондықтан Пажаси Раджа бұл мәселені қолға алып, бұқаралық қарсылық күресін тағы да бастауға шешім қабылдады. Пажаси Раджаның ашуын одан да қатты қоздырған жайт - 1786 жылы Тыпу Сұлтанға бейбітшілік келіссөздері үшін барған ағасы Рави Варма Вайанадты Типу Сұлтанға берген келісімге қол қоюға мәжбүр болды. Пажаси Раджа Типуға Уаянадты бейбіт өмір сүруге мүмкіндік бермеуді шешті және Вайнад пен оның маңындағы Майсур әскерлерін үнемі қинаған партизандық соғысты жалғастырды. Вайанадтағы соғыс жеті жылға созылды - 1793 жылға дейін, яғни Майсур гарнизонының соңғысы Вайанад жерінен қуылғанға дейін. Пажаси Раджа компанияның 1792 жылы Малабардың раджаларына ұсынған шарттарын естігенде алаңдаушылыққа ұшырады, өйткені Компания 1790 жылы онымен Коттаямның тәуелсіздігін құрметтеуге уәде берген келісімге қол қойды. 1792 жылы Шығыс Үндістан компаниясының шарттарының негізгі мәлімдемелері былай болды: Раджа бұрынғыдай билік ете алады, бірақ Шығыс Үндістан компаниясы оны "халықты қанау жағдайында" бақылайды. "Қарсылық шағымдарын" тексеру үшін резидент тағайындалады. Компанияның екі өкілі мен Раджаның екі өкілі Коттаямның жер салымын бағалау үшін. Әрбір азамат төлеуге тиіс салық мөлшері анықталады. Раджаның 1792 жылдың қазан айында егін жиналымына байланысты төлейтін салымы белгіленеді. Компанияның 1792 жылдың желтоқсанында олардың әкімшілігі белгілеген бағаға тапсырылатын бұрыштың үлесі. Қалған бұрышты компания тағайындаған саудагерлер ғана сатып алады. Бұл шарттар монархтарды Шығыс Үндістан компаниясының қарапайым агенттеріне айналдырды. Раджалар енді өздері қалағандай билік ету құқығынан айырылды; олар өздерінің экономикасын бақылауды да жоғалтты. 1792 жылы Шығыс Үндістан компаниясымен келіссөздер кезінде Коттаямды Пажаси Раджаның ағасы Вира Варма өкілдік етті. Вира Варма Компаниямен келісімшарт жасасып, олардың алға қойған барлық шарттарын қабылдады.

By 1782, Kottayam was once more a free land. But by the Treaty of Mangalore (1784) after the Second Anglo Mysore War, the Company administration recognised Tipu Sultan's sphere of authority in Malabar. Thus with its only valuable ally lost, Kottayam was ready to become a vassal state of Mysore. Once more, as Sardar Khan did in 1779, Mysore exacted an exorbitant rate of tribute. Although Ravi Varma, the elder brother of Pazhassi Raja agreed to pay 65,000 rupees per year, Mysore demanded 81,000 rupees. The hiked rate of tribute meant greater hardship for the peasantry (largely Thiyyar) who had suffered from years of foreign occupation. So Pazhassi Raja took up this issue and decided to launch a mass resistance struggle once more. What angered Pazhassi Raja even more was that his brother Ravi Varma who paid a visit to Tipu Sultan in 1786 for peace talks was forced to sign a treaty which ceded Wayanad to Tipu Sultan. Pazhassi Raja decided not to let Tipu enjoy Wayanad in peace and kept up a guerrilla warfare that constantly harassed Mysore troops in Wayanad and its neighbourhood. War in Wayanad lasted for seven years – till 1793 – when the last of the Mysorean garrisons were expelled from the soil of Wayanad. Pazhassi Raja was disturbed when he heard about the terms which the Company put forward to the Rajas of Malabar in 1792, because the EIC had signed a cowl with him in 1790 which promised to respect the independence of Kottayam. The summary of the East India Company terms in 1792 were as follows:
The Raja to be able to rule as before, but the East India Company to control him "in case of oppressing inhabitants". A resident to be appointed to enquire about "complaints of oppression". Two persons on the part of the company and two persons on the part of the Raja to make valuation of the land revenue of Kottayam. The tax to be paid by each subject to be ascertained. The Raja's tribute to be settled in October 1792 according to the appearance of crop. The EIC share of the pepper to be delivered at a price fixed by their administration in December 1792. The remainder of the pepper to be bought only by merchants appointed by the company. These terms converted monarchs to mere agents of the East India Company. Rajas were now stripped of their right to rule as they willed; they also lost control over their economies. Kottayam was represented by Vira Varma, uncle of Pazhassi Raja during talks with the East India Company in 1792. Vira Varma concluded a treaty with Company = by which he accepted all terms and conditions put forward by them.

Үндістанда компанияның билігіне қарсылық көрсету Котиот соғысы

Пажаси Раджа 1793 жылдан бастап, 1805 жылы қайтыс болғанға дейін Шығыс Үндістан компаниясына қарсы тұрды. Ол өзінің мемлекетінің ішкі істеріне Компанияның араласуына қарсы екі соғыс жүргізді. 1793 жылдан 1797 жылға дейін ол Коттайамды басқару мәселесі үшін, ал 1800 жылдан 1805 жылға дейін Вайнадтың иесі кім болу керек деген мәселе үшін күресті. Шығыс Үндістан компаниясы Пажаси Раджамен болған соғыстарын Котиот соғысы деп атады.

Бірінші көтеріліс (1793 1797)

Пажаси Раджа өзінің ағасы Вира Вармамен, Курумбранад Ражасымен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ. 1793 жылы, Коттаямды 1792 жылы ЕИК-ке тапсырған алаяқ Вира Варма, компания комиссарларын Коттаямда салық жинауға көндірді. Ол, жақсы салық жинаса, ЕИК-ке ұнайды деп есептеді, сонда олар оған Коттаямды толығымен иеленуге рұқсат береді. Компания осы уақытқа дейін Пажаси Раджаға қарсы тұрды, ол компанияның билігін қабылдаудан үнемі бас тартқандықтан, олар Вира Варманы Коттаямның басшысы етті. Пажаси Раджа осы әрекетке ашуланды. Ол өзін сатқын сезінді. Ол, Солтүстік Малабардағы жалғыз Раджа болды, Майсурмен соғыста Шығыс Үндістан компаниясына үнемі көмектескен. Вира Варма Раджа, бір жағынан, Коттаямда салық жинауды тікелей қолға алды, бірақ екінші жағынан, Пажаси Раджаны компанияның үстемдігіне қарсы шығуға шақырды. Сонымен қатар, компания белгілеген салық шаруалардың төлейтін мүмкіндігінен асып түсті. Олар Шығыс Үндістан компаниясының агенттерінің салық жинауына қарсылық көрсетті, ал Пажаси Раджа олардың мүддесін қорғады. 1793 жылы Пажаси Раджа ЕИК-тің Коттаямда салық жинамауын қамтамасыз етті – наразылығының белгісі ретінде. Сондай-ақ, егер компания қызметкерлері бұрыш өсіретін жүзімдіктерді санаудан бас тартпаса, ол жүзімдіктерді жоямын деп қорқытты. Бірақ жергілікті компания билігі Раджамен келіспей, екеуі де Вира Варманың алдап-арбағанын білді. Шығыс Үндістан компаниясы Раджаға ұнамды шешім ұсынды, ол бойынша жалпы табыстың 20 пайызы Раджаға, ал тағы 20 пайызы ғибадатхана шығындарына жұмсалатын болды. Дереу болашақта ғибадатхана мүлкіне салық салынбайтын еді. 1793 жылы Типудің вакильдері компанияға қарсылық білдірді, өйткені ЕИК-нің еншілес компаниясы Пажаси Раджа Вайанадтың көп бөлігін басып алды. Көп ұзамай Раджа Уаянад жазығында билік құрып, билік басына келді. Бірақ 1794 жылы генерал-губернатор бұл келісімді бұзып, Коттаямды Курумбранад Раджаға бес жылға жалға берді. Бұл шешімге Раджа қатты ашуланып, өз елін дәстүрлі заң бойынша басқару арқылы жазалауды шешті. Жалға беру келісімшарты жасалмас бұрын, Раджа Ирувазинад патшалық кланынан шыққан Наранголи Намбиарға пана берді, ол Шығыс Үндістан компаниясының бұйрығымен үш адамды өлтіргені үшін заңнан тыс деп жарияланған еді. Раджаның Намбиарға деген мейірімділігі ЕИК-ті ашуландырды. ЕІК-нің ашуы сондай болды, өйткені Раджа дәстүрлі заң бойынша екі қарақшыны бағанаға іліп өлтірді. Компания Раджаны "өлтіру" айыбымен тұтқындауды жоспарлаған, бірақ 500 қаруланған Вайанад Найардың күзетшілері болғандықтан, бұл идеядан бас тартты. 1795 жылы Вира Варма Раджа бір жылдан кейін Коттаямды жалға алды, бірақ оның немере інісі Раджаның күш-жігеріне байланысты ол жерден салық жинай алмады. Сондықтан Шығыс Үндістан компаниясының әскерлері Вира Варманың салық жинаушыларына көмектесу үшін Коттаямға келді, бірақ Пажаси Раджаның адамдары оларға қарсылық көрсетті. 1796 жылы Бомбейдегі салықтық есептерді 2 жылға дейін жинауға бұйрық берілді. Компания басшылығы Раджаны тұтқындау үшін ешқандай сылтау іздеген жоқ. Лейтенант Джеймс Гордонның қол астындағы 300 адам Талассериден аттанған және Раджаның Пахассидегі бекіністі үйін басып алған, бірақ Раджа төрт күн бұрын Манаттанаға (Коттиюр маңы) қашып кеткен. Гордон Раджаның дәстүрлі қазынасы сақталған сарайды тонаған. Раджа Гордонның әрекетіне ашуланып, Талассеридегі бақылаушыға хат жолдады. Раджа өзінің бұрынғы генералдарының бірі Пажаамвиден Чанду Курумбранад Раджаның агенті болғанына ашуланды. Раджаның ашуы одан да зор болды, өйткені бұл сатқын Вира Варма мен ЕИК-тің қолдауымен оған бұйрық беруге батылдық танытты. Раджа штабын Пурали жотасына, содан кейін Вайанадқа көшірді. Содан кейін Раджа Куттиади асуы арқылы Вайанад пен Төменгі Малабар арасындағы барлық компания байланыстарын бұзды. ЕІК-нің жауап ретінде Раджа мен Төменгі Малабар арасындағы барлық байланыс үзілді. Бірақ олардың оны қуып жету үшін әскерлері жеткіліксіз болғандықтан, олар қосымша күш күтті. Шығыс Үндістан компаниясының командирі полковник Доу болды, Раджа оны Талассери қоршауынан жақсы білетін. Раджа осы ескі досының компания басшылығымен келіссөздер жүргізуіне көмектесетінін ойлады. Раджа өзін кешіріп, қазынасы мен үйін қайтарып берген жағдайда күрестен бас тартуды ұсынды. Полковник пен Раджа ескі сарбаздар болғандықтан, қажетсіз қан төгуді жек көретін, сондықтан ол Раджаның өтінішін комиссарларға жіберді. Олар Раджаның тәуелсіз стиліне қатты қарсы болса да, полковниктің өтінішіне келісті, өйткені Раджаның Типумен одақтасу қаупі бар еді. Сондықтан Солтүстік Басқарушы Раджаның үйін қалпына келтіруді бұйырды [бірақ қазынаны емес], ал Раджаның кешірімі Бомбей және Жоғарғы Үкіметтермен расталды. Бірақ үкіметтің бұйрықтары Вира Варма арқылы Раджаға жеткізілді – яғни, аға Раджа оның өтініштеріне компания келіскенін немере інісіне хабарламауға көңіл бөлді. Аға Раджаның компания мен немере інісі Пажаси Раджа арасындағы соғыста мүддесі болды. Вира Варма сондай-ақ Раджаның сүйікті ақсүйектері мен генералы Кайтери Амбуді Коттаямдағы үй басқарудан шеттетуге тырысты. Амбу және оның ізбасарлары Каннавамға [сондай-ақ Каннават және Каннот деп те жазылады] кетіп, халықтың қолдауымен жаппай қарсылықты жоспарлады және іске асырды, бұл Вира Варманың Коттаямда салық жинауына мүмкіндік бермеді. Бірақ Амбу Раджаның нұсқауымен әрекет етті, ол Амбудың қуғын-сүргінін өзінің ағасының оны әлсіретуге жасаған тағы бір қастандығы деп сезінді. Раджа Шығыс Үндістан компаниясы оны тұтқындауды жоспарлап отыр деп қорқады [оның ағасы одан осы келісім шарттарын жасырып отырғанын білмей], Вайанадтың тереңіне шегінді. Вайанадтағы компания әскерлерінің күшеюі де оның күмәнін күшейтті. Дегенмен, Раджа соғыстан қашуға әлі де ниетті болды және 1500 қаруланған Найар күзетшілерімен бірге Солтүстік Басқарушымен кездесуге келді. Вира Варма Раджасы да қатысуға бұйрық берілді. Пажаси Раджаның басты талабы Коттаям оның билігінде болуы керек еді, бұл талапқа оның ағасы келісуге дайын емес еді. ЕИК комиссарларының көзқарасы да жоғарыпарлы болды; олар Раджаға бұрыннан қарсы болғандықтан, Вира Варманың Коттаямда ісінің жоқ екеніне қатысты Раджаның логикалық аргументтерін көрмейтін. Келіссөздер күйрегеннен кейін комиссарлар Коттаямда жарлық шығарды, егер Раджаның қызметіндегі Коттаямдықтар оны тастап үйіне оралмаса, олар жау деп жарияланады және олардың мүліктері тәркіленеді. Бірақ бұл жарлық Коттаямда көп әсер етпеді, онда компанияның Курумбранад билігіне қарсылық күшейді. Шығыс Үндістан компаниясы үлкен қорқынышпен Вира Варма әскерлерінің көп саны Раджаның бүлікшілеріне қосылғанын және Вира Варманың өзі компанияға көмектесуге қызығушылық танытпағанын анықтады, өйткені оның мақсаты оның немере інісі мен ЕИК арасындағы жанжалды тудыру болды. Раджа 1796 жылы Майсур командирімен Карканкоттада кездесті, ал 1797 жылы Майсурдағы ескі жауы Типумен кездесті, ол Раджаға соғыс жағдайында көмектесу үшін Карканкоттаға 6000 адамды орналастырды және бүлікшілерге оқ-дәрімен жабдықтады. Ол сондай-ақ әскерлер мен қару-жарақ жинауды бастады. Соғыс жақын болды. Бомбей үкіметі Пажасимен күресу үшін 1200 әскер мен артиллерия жіберді. Компания Коттаямда бекіністер құруды және Вайанадқа көбірек әскерлер жіберді. 1797 жылдың басында Найар жасақтары Коттаямда бүлік көтеріп, компания бекіністері нағыз қоршауда қалды. Коттаямдағы партизандық топтар күшейді және күштерді және жабдықтау конвояларын мазалады. Вайанадта да жағдай осылай болды, онда компания әскерлерінің қауіпсіздігінен шығу қаупі бар еді. Компания адамдар, оқ-дәрі және жабдықтар тұрғысынан көп шығынға ұшырады.

Pazhassi Raja was not on good terms with his uncle Vira Varma, Raja of Kurumbranad. In 1793, foxy Vira Varma who had surrendered Kottayam to the EIC back in 1792, convinced Company commissioners to let him collect tax in Kottayam. He calculated that a good collection might please the EIC and that they would let him seize all of Kottayam. The company had by this time adopted a hostile approach to Pazhassi Raja who had consistently refused to accept Company suzerainty and hence they made the obedient Vira Varma head of Kottayam Pazhassi Raja was angry at this move. He felt betrayed. After all, he was the only Raja in Northern Malabar to have helped the East India Company consistently in the war with Mysore. Vira Varma Raja, on the one hand, undertook to collect tax in Kottayam directly, but on the other hand, he encouraged Pazhassi Raja to oppose the company's domination. Moreover, the tax imposed by the company was beyond the peasants' capacity to pay. They resisted attempts to collect these taxes by the agents of the East India Company, and Pazhassi Raja took up their cause. In 1793 Pazhassi Raja made sure that no tax was collected in Kottayam by the EIC – as a mark of his protest. He also threatened that if Company officials did not give up their enumeration of pepper vines, he would have the vines destroyed. Local Company authorities, however, debated with Raja and soon both discovered Vira Varma's deceptions. The East India Company put forward a solution acceptable to the Raja by which 20 percent of gross revenue would go to Raja and another 20 percent would go for temple expenses. No tax would be imposed on temple property in the immediate future. In 1793 Tipu's Vakils protested to the Company that Pazhassi Raja, who was an EIC subsidiary, had overrun most of Wayanad. Soon the Raja was supreme in the Wayanad Plateau. But the Governor General unwisely revoked the agreement in 1794 and gave Kottayam to Kurumbranad Raja on a five year lease. The Raja was very angry at this decision and decided to retaliate by ruling his country as per customary law. The year before the lease was concluded the Raja had provided asylum to a Nayar noble, Narangoli Nambiar of the Iruvazinad royal clan, who had been declared an outlaw by the East India Company for the murder of three men who had killed his kinsman. The Raja's kind treatment of Nambiar irritated the EIC. The EIC also became angry that the Raja had executed by impalement two robbers as per customary law. The Company planned to arrest Raja 'for murder' but gave up the idea as the Raja had a bodyguard of 500 well armed Wayanad Nayars. In 1795, after a year, Vira Varma Raja got Kottayam on lease but was not able to collect tax there due to the efforts of his nephew Raja. So East India Company troops arrived in Kottayam to help Vira Varma's tax collectors, but Pazhassi Raja's men resisted them with success. In 1796 orders were issued from Bombay to collect tax arrears for 2 years in Kottayam. For the Company administration, no more pretexts were needed to arrest Raja. 300 men under Lieutenant James Gordon marched from Talassery and seized Raja's fortified house at Pazhassi but Raja fled four days earlier to Manattana (near Kottiyur). Gordon sacked the palace where traditional treasure of Raja was kept. Raja was angry at Gordon's actions and sent a letter to the Supervisor at Thalassery. Raja was also angry that one of his former generals, named Pazhayamviden Chandu, had become an agent of Kurumbranad Raja and what angered him even more was that this turncoat had the audacity to boss him with Vira Varma's and EIC blessings. Raja shifted his HQ to Purali Range and then into Wayanad. Raja then blocked all Company communications between Wayanad and Low Malabar through Kuttiyadi Pass. The EIC retaliated by cutting all communications between Raja and Low Malabar. But as they did not have enough troops to chase him they waited for reinforcements. The East India Company commandant was Colonel Dow, who Raja knew well from the Siege of Thalassery. Raja thought that this old friend might help him mediate with the Company administration. Raja offered to give up the struggle provided he was pardoned and his treasure and house restored. The Colonel and Raja being old soldiers hated needless bloodshed, so he forwarded Raja's request to the Commissioners, who though they were bitterly opposed to Raja's independent style, agreed to the Colonel's request as there was a risk that Raja might ally with Tipu. So Northern Superintendent ordered the restoration of the Raja's house [but not treasure], and the Raja's pardon was confirmed by the Bombay and Supreme Governments. But the orders of government were communicated to the Raja via Vira Varma – which meant that uncle Raja took care not to report to his nephew that the company had agreed to his requests. Uncle Raja had a vested interest in the war between the company and his nephew Pazhassi Raja. Vira Varma also removed Kaitheri Ambu, a favourite noble and general of Raja, from home administration of Kottayam. Ambu along with followers went to Kannavam [also spelled Kannavath and Kannoth], where he planned and executed a mass resistance with people's support, which made sure that Vira Varma could make no tax collection in Kottayam. But Ambu acted clearly on guidance of Raja, who felt the expulsion of Ambu was another of his uncle's conspiracies to undermine him. Raja feared that the East India Company planned to seize him [not knowing that their truce terms were kept blocked from him by his uncle] and retreated into the depths of Wayanad. Company troop build up in Wayanad also amplified his doubts. However, Raja was still eager to avoid a war and came to meet the Northern Superintendent with a bodyguard of 1500 armed Nayars. Vira Varma Raja was also ordered to be present. Pazhassi Raja's main demand was that Kottayam must be under his rule, a demand to which his uncle was not ready to accede. The EIC Commissioners' attitude also was arrogant; they were already prejudiced against Raja and were therefore blind towards Raja's logical argument that Vira Varma had no business in Kottayam. As talks broke down, the Commissioners' issued a proclamation in Kottayam that if those Kottayam men in service of Raja did not desert him and come home, they would be declared enemies and their properties confiscated. But this proclamation had little effect in Kottayam where resistance to Company Kurumbranad rule became stronger. The East India Company, to their horror, found out that a large number of Vira Varma's troops had deserted to join ranks of insurgents and Vira Varma himself was not much interested to help the company; after all his aim was to create a flare up between his nephew and the EIC for sake of pure self interest. Raja then visited the Mysorean commandant at Karkankotta in 1796 and in 1797 held an audience with his old enemy Tipu in Mysore, who posted 6000 men at Karkankotta to aid Raja in case of war and to supply ammunition to rebels. He also began to collect troops and armaments. War was imminent. 1200 troops and artillery under a Major General was sent by the Bombay Government to deal with Pazhassi. The company also began to set up outposts in Kottayam and sent more troops to Wayanad. In early 1797, the Nayar militia uprose all over Kottayam and Company outposts were trapped in a true state of siege. Partisan bands became active all over Kottayam and harassed reinforcements and supply convoys. The case was similar in Wayanad where East India Company troops that moved out of the safety of their garrisons risked being harried by Kurichia bowmen. The EIC suffered a good deal of loss in terms of men, ammunition and stores in these ambuscades.

Ағыздалмаған жаулық әрекеттер (17971800)

1797 жылғы бейбіт шартына қарамастан, Пажаси Раджа мен Шығыс Үндістан компаниясы арасында нағыз бейбітшілік орнамады. Коттаям ауданында ұсақ шайқастар тоқтамады. Бұның басты себебі – компанияның Коттаямды жаулап алу және салық жинау әрекеттерінен бас тартпауы болды. Алайда, Қайтери Амбу бастаған Пажаси Ражаның сойылындылары бұл әрекеттерге табыс жеткізбеді. Пажаси Раджа Шығыс Үндістан компаниясының бұйрықтарына бағынбау саясатын ұстанды, әскери күшін арттыруды жалғастырды және тіпті өзінің резиденциясын Вайанадтағы Манантавадиге көшірді. Коттаямдағы компания өкілі полковник Доу мұның бәрін «Коттаямдағы компанияның мүдделеріне зиянды» деп бағалады. Бірақ Раджа 1797 жылғы жеңісінен кейін үстемдікке ие болғандықтан, Шығыс Үндістан компаниясы оның қызметін тоқтатуға шамасы келмеді.

Екінші көтеріліс және өлім (1800 1805)

Типудің құлдырауынан кейін Вайанад Шығыс Үндістан компаниясының бақылауына өтті. Олар Вайанадты жаулау үшін Майсур комиссиясын жіберіп, оны Канараға немесе Коимбатурға қосуды жоспарлады. Бірақ Вайанад Коттайам Раджасының дәстүрлі иелігі болғандықтан және Пажасси 1793 жылдан бері осы аймақты басқарып келгендіктен, Пажасси бұл әрекетті өзінің елдің ежелгі провинцияларына жасалған шабуыл деп дұрыс бағалады. Раджа қарсы шара ретінде Наярлардың үлкен әскерін жинады, оған Мапилалар мен Патандар қосылды, соңғылары Типу өлімінен кейін жұмыссыз қалған бұрынғы әскерлер еді. Мадрастағы Компания әкімшілігі генерал-майор Артур Уэлслиді Майсур, Канара және Малабар армиясының бас қолбасшысы етіп тағайындады. Ол Малабар жағалауы мен Майсурдан Вайанадқа екі бағыттан шабуыл жасауды жоспарлап, осы мақсатта дайындық жұмыстарын бастады. Раджа генералдың Вайанадқа күш жіберіп, жолдар салып, бүлікшілердің аймағында бекіністер құрып жатқанын байқады. Жауап ретінде Раджа көптеген жауынгерлерді жинады, бұл Уэлслиді қатты алаңдатты, тіпті ол бүлікшілердің туыстарын ұстап, Раджаның әскер жинауын тоқтатуға тырысты. Раджа Уэлслидің Декканға әскери миссиямен кеткенін естіп, генерал-майордың кеткені өзіне үлкен мүмкіндік екенін түсінді және дереу әрекетке көшті. Ол Куттиади асуынан өтіп, төменде Уни Мутха Муппанмен, Валлуванад Мапила көшбасшысы және оның жасағымен қосылды. Содан кейін Ируважинадтың Кампуратт Намбиар, Перувайал Намбиар және Каннават Санкаран Намбиар сияқты бірнеше көрнекті ақсүйектер де Раджаға өздерінің жасақтарымен қосылды. 1800 жылғы жаңбыр маусымында Коттайамның барлық аймағын бақылаған бүлікшілер Компанияның Коттайамдағы бекіністерін басып алумен қорқытты. Уэлсли полковник Сарториус басқаруындағы үлкен күшті бүлікшілер бақылап алған Коттайамды қайта жаулау үшін жіберді. Бірақ Малабарда жеткілікті әскер болмағандықтан жоспарды іске асыру мүмкін болмады. Уэлсли комиссарларға Раджаны азық-түліксіз қалдыру үшін Вайанадпен барлық байланысты тоқтатуды кеңес берді. Бірақ әскерлердің жетіспеушілігі бұл жоспардың да қағаз жүзінде қалуына себеп болды. Содан кейін Уэлсли Малабар жағалауы мен Майсурдан Вайанадқа екі бағыттан шабуыл жасап Раджаны талқандауға шешім қабылдады. Манджери Атан Гуріккал, Эрнад Мапила көшбасшысы және оның ізбасарлары Раджаны қолдауға келісті. 1801 жылы Шығыс Үндістан компаниясының 10 000-нан астам әскері Коттайам мен Вайанадқа жиналды және Вайанадты Малабармен байланыстыратын барлық жолдарды жапты. Осындай үлкен күштерге қарсы бүлікшілер уақытша жасырынуды жөн көрді. Раджа Оңтүстік Вайанад пен Оңтүстік Малабардағы өзінің жақтастарымен байланыс орната алмайтынын түсінді. Раджа орманға қашып, саяхаттап жүрді, бірақ Шығыс Үндістан компаниясының таңғалысы бойынша, ол келісімге келуден бас тартты, өйткені толық тәуелсіздіктен басқа жол жоқ екенін түсінді. Раджаның алты жақын көмекшісі және 25 мушкетері болды. Бірінші кезекте ол солтүстікке қарай, Чираккалдың шығыс таулы ормандары арқылы Пайявурға қолдау жинау үшін барды. Бірақ Компания оның ізінен қуды, бірақ оны ұстай алмады. Содан кейін Раджа Коттайамдағы құпия базаларына барып, Кадатанға және Курумбранадтың орманды аймақтарына көшті. Шығыс Үндістан компаниясы оның қайда барса да, ақсүйектер оны жасырын қолдағанына ашуланды және оларға Раджаға қарсы бүлікке көмектескендері үшін жаза беруге шешім қабылдады. Бүлікті басу саясатының бір бөлігі ретінде Перувайал Намбиар тұтқындалып, асылып өлтірілді. Шығыс Үндістан компаниясы алты апта ішінде берілмейтін бүлікшілерге айыппұл салып, мүлкін тәркілеумен де қорқытты. Бірақ бас көтергендердің де кешірілуі жарияланды. Бірақ бұл қауіп-қатерлер мен уәделердің ешқайсысы да нәтиже бермеді және Раджа әлі де қашып жүрді. Бірақ оның кейбір басты жақтастары тұтқындалды, олардың ішіндегі ең танымал - Каннават Санкаран Намбиар. Каннават Санкаран Намбиар мен оның ұлы да асылып, мүлкі тәркіленді. Каннават Намбиардың өлім жазасына кесілгеннен кейін Солтүстік Малабарда тыныштық орнады, бірақ бұл дауыл алдындағы тыныштық еді. Коллектор майор МакЛауд соғыс аяқталды деп ойлап, өз міндеттерін орындауға кірісті. Ол дереу Малабарды қарусыздандыруды жариялап, қару ұстағандарды өлім жазасымен қорқытты. Сонымен қатар, ол салық мөлшерлемесін екі есе арттырып, қырық күн ішінде бүкіл Малабардың салық мөлшерін қайта бағалауды бұйырды. Бұл "реформалардың" бәрі 1803 жылы Малабардың көтеріліс шетіне жеткен кезде кері әсер етті, өйткені халық тез ашуланды. МакЛауд бұл жағдайды түзету шараларымен басаңдатуға тырысты. Ол барлық "реформаларын" тоқтатты және ескі жүйе қайта орнатылды. Бірақ Вайанад үшін бұл кеш болды, онда Раджаның адалдары көтеріліске дайын еді.

After the fall of Tipu, Wayanad fell to the East India Company. They sent a Mysore Commission to seize Wayanad and planned to annex it to either Canara or Coimbatore. But as Wayanad was a traditional possession of Kottayam Raja and that Pazhassi is in control of this region since 1793, Pazhassi correctly saw move was an encroachment on his country's ancient provinces. Raja retaliated by collecting a large force of Nayars which was now supplemented by Mappilas and Pathans, latter being ex soldiers of Tipu who became unemployed after Tipu's death. The Company administration at Madras appointed Major General Arthur Wellesley as the Presidency army commandant of Mysore, Canara & Malabar. He planned a double pronged move from Malabar Coast and Mysore into Wayanad and began preparations for that end. Raja observed Major General latter had brought reinforcements and building roads in Wayanad and outposts across rebel country. In response, Raja also recruited numerous men which so alarmed Wellesley that latter even wanted to kidnap kith and kin of rebels so as to check Raja's recruitment. Raja learned that Wellesley had left to Deccan on a military mission Raja who understood that Major General's absence is a great chance swiftly made his move. He marched across Kuttiyadi Pass and below he made a junction with Unni Mootha Mooppan, a Walluvanad Mappila leader & his men and soon several great nobles like Kampuratt Nambiar of Iruvazhinad, Peruvayal Nambiar and Kannavath Sankaran Nambiar also joined Raja with their men. By monsoon of 1800, rebels who controlled all of country side of Kottayam threatened to overwhelm Company outposts in Kottayam. Wellesley sent a large force under Colonel Sartorius to recapture rebel held Kottayam. But the plan could not be carried out as there were not enough troops in Malabar. Wellesley advised Commissioners to stop all communications with Wayanad so as to starve Raja of supplies. But the shortage of troops also meant this plan too remained on paper. By the time, Wellesley decided to smash Raja by a double drive from Malabar Coast and Mysore into Wayanad, Manjeri Athan Gurikkal an Ernad Mappila leader along with his followers agreed to support of Raja. By 1801, a large East India Company force of over 10,000 men swarmed all over Kottayam and Wayanad and they blocked all passes that linked Wayanad with Malabar. Before so large numbers, rebels thought wise to go under ground for time being. Raja also found that he could no longer contact his supporters in Southern Wayanad and Southern Malabar. Raja became a wanderer in forests but even then, to surprise of the East India Company, he ruled out compromise it seems he understood that there was no alternative to full freedom. Raja had six close aides and 25 musketeers in his wanderings. First, he went north via Payyavur along montane forests of eastern Chirakkal to rally support. But the EIC were on his trail but failed to catch him. Raja then visited his secret bases in Kottayam and then moved into Kadathanad and into jungles of Kurumbranad. The East India Company were angered that where ever he went, nobles supported him in secret and decided to punish them for their help to rebel Raja. As a part of their policies to quell the rebellion, Peruvayal Nambiar who was arrested was hanged. The East India Company also threatened to issue a penalty and confiscation of property for all those rebels who failed to surrender in six weeks time. But a pardon was also issued for surrendered rebels. But none of these threats and temptations worked and Raja was still at large. But some of his chief supporters were arrested of whom Kannavath Sankaran Nambiar was most famous. Kannavath Sankaran Nambiar and his son were hanged too and their property was confiscated. Following execution of Kannavath Nambiar, a deceptive calm descended on North Malabar calm before the storm. Collector Major MacLeod believed that war was over and went ahead with his charged duties. He immediately declared total disarmament of Malabar and threatened those who kept arms with the death penalty. He also doubled the rate of tax and ordered a reassessment of tax of whole Malabar in a mere forty days. All these 'reforms' paid back in 1803 when Malabar was on verge of revolt as people quickly became incensed. MacLeod tried to calm this with corrective measure He cancelled all his 'reforms' and old system was reinstated. But it was too late for Wayanad where Raja's men were prepared for a rebellion.

Панамарам бекінісін басып алу

Бірінші маңызды оқиға Панамарам бекінісін басып алу болды. Эдачина Кунган Наир операцияны жоспарлап, оған Талаккал Чандудың 150 Куричия садақшысы көмектесті. Бекіністе капитан Диккенсонның басқаруында 70 адам болды, ал Пулинджалиден бірнеше шақырым жерде майор Драммондтың басқаруында 360 адамнан тұратын үлкен күш болды. Егер майор капитанға уақтылы көмектессе, Куричия күштері қару-жарақ пен сандар артықшылығымен басымдық танытар еді. Бірақ Кунган мен Чанду тәуекелге бел буды. Екі генерал басқарған шабуылда бекіністің барлық гарнизоны қырылып, олардың 5-і қаза тауып, 10-ы жараланды. Диккенсонның өзі де қаза тапты. Көтерілісшілер 112 мылтық, алты қорап оқ-дәрі және 6000 рупия алды. Олар сондай-ақ бекіністі толығымен қиратты. (Бүгінде бекіністің қалдықтарын Панамарам орта мектебінің жанынан көруге болады). Уэлсли осы көтерілісшілердің батылдығына ашуланып, оларға қарсы 500 адамды жіберді. Бірақ сол кезде көтерілісшілердің жеңісі Уайнад пен Коттайамның барлығын қоздырды. Панамарамның батыры Эдаченя Куган Пулпалли қасиетті орнына барып, Раджаның соғысына қосылу туралы жарлық шығарды. 3000 ерікті жазылды. Олар Валлиуркавқа, Манантавадидегі Мотимжарраға орналасты. Едіпал мен оның 100 адамы Перия асуында, ал 25 адамы Қоттиюр асуында бекінді. Диндималдан Валлиуркавқа дейін көтерілісшілердің алғы шебі құрылды. Көтерілісшілердің көп бөлігі садақшылар мен қылышкерлерден тұрды, бірақ кейбіреулері мылтықпен қаруланған. Эдачина Кунган Наир Майсурдан Манантавадиге бет алған компания жасағына шабуыл жасады. Осы күштер Вайанадқа кіргеннен бастап Манатхавади мен Бхавулли өзендерінің арасындағы өзенге жеткенге дейін мазалау басталды. Сол жерде олар өзеннің қарсы жағында бекінген көтерілісшілерге тап болды. Бірақ көтерілісшілердің бақытсыздығына орай, тоқтатылған компания әскеріне жеткен күшейтуші жасақ көтерілісшілердің бекінісін айналып өтіп, көптеген әскери тұтқындарды алды. Сонымен қатар, Шығыс Үндістан компаниясының күштері Вайанадқа барлық бағыттан келді. Бірақ олар көтерілісшілерді таба алмады. Көтерілісшілер қазір Коттайамға жиналды. 1802 жылы олар Коттиюр маңындағы азық-түлік керуеніне шабуыл жасады. Компания басшылығы Коттайам халқының толыққанды ынтымақсыздығына наразы болды. 1803 жылы көтерілісшілер Курумбранад пен Пайормала аймақтарына шабуыл жасады. Кунган компанияның Чираккалдагы бекінісін жою үшін Пажассиге қарай жол тартты, бірақ ауыр шығынға ұшырағандықтан кері шегінуге мәжбүр болды. Көп ұзамай көтеріліс Чираккалға тарады, онда партизандардың қарулы топтары операцияларды бастады және көбінесе президенттік әскерлерге қарсы ашық күресті. 1803 жылдың соңында Раджаның әскері Каннур мен Талассериге дейін жетіп қалды. Бұл операцияға Пажаси Раджаның 3350 партизаны қатысты. 1803 жылдың наурыз айында көтерілісшілер Каликутқа дейін шабуыл жасап, Суб-Жейлді басып алды, онда барлық күзетшілерді өлтіріп, олардың атыс қарулары мен оқ-дәрілерін тартып алды. Олар тұтқындарды да босатты, олардың көп бөлігі көтерілісшілердің қатарына қосылды. Бұл МакЛауд үшін тым көп болды және ол осы оқиғадан кейін дереу отставкаға кетті. 1803 жылы Уэлсли үш жыл бойы Пажаси Раджамен аяқталмаған соғыстан кейін Еуропаға кетті, кейіннен ол Веллингтон герцогы, Ватерлоодағы Наполеонды жеңуші болды. 1803 жылы Шығыс Үндістан компаниясының Пажаси Раджаға қарсы күресуге 8147 сарбазы болды. Бірақ жағдайдың бақылаудан шығып кетуіне байланысты Малабардағы ЕИК әскери командалық тағы 5000 адам сұрады. Бұл күшейту 1804 жылдың басында келіп, олардың жалпы күшін 13 000 адамға дейін арттырды. 1804 жылы үлкен армия келді, 1200 колкар да әрекетке дайын болды. Ең бастысы, мемлекеттік қызметші Томас Херви Бэйбер Субколлектор болып тағайындалды. Пажасидің көтерілісін мәңгілікке бағындырған да - осы. Уэлсли сияқты әскери дарынды адам қол жеткізе алмаған жетістікті Бэйбердің "әлеуметтік қызметші" ретінде қол жеткізгені өте таңғаларлық. Бабердің жеке ниеті - өзінің досы майор Кэмеронның, оның әйелі Хелен Сомервилл Феронның бірінші күйеуінің 9 қаңтар 1797 жылы Перия асуында Пажаси Раджаның қолынан қазасын өтеу болды. Бабер мемлекеттік қызметші болып, оның қамқорлығына кішкентай, бірақ ықпалды саудагерлер тобының мүддесін қорғады. Байқауға тұрарлық жайт, Бабердің ұлы Генри Фейрон Бабер Джордж Харристің немересі, 1-ші барон Шрирангапаттамға және Типу Сұлтанның жауына үйленді. 1804 жылы Калят Намбиар [Қирақалдың қуатты ақсүйектері, бірақ Раджаның жақтасы] мен Раджаның адамдары басқарған үлкен көтеріліс, көбінесе орманды шығыс Чираккал аймағында жеңіліске ұшырады. Чираккалде үлкен және ұзақ көтеріліс соғысы болғанда, Раджаға үлкен пайда әкелер еді. Чираккалде Раджаның көптеген жақтастары болғанымен, көтеріліс уақытымен сынақтан өткен партизандық соғыс емес, ашық шайқасқа баруды ұсынуына байланысты тез құлап кетті. Көтерілістің сәтсіздігіне себеп болған тағы бір фактор - сатқыш колкарлар өз ақша төлеушілеріне жақсы қызмет етті. Сондықтан көтерілісшілердің күштері тағы да Вайанадқа шегінді. Оларды 2000 сепой және 1000 одақтас колкарлардан тұратын Шығыс Үндістан компаниясы қызыл көзбен қуды. Раджа үшін 3000 пагода сыйлық, ал Эдачена Кунган үшін 1000 пагода және Раджаның 10 серігінің басына сыйлық белгіленді. Бірақ көтерілісшілер, көбінесе Курумбалар, Вайанадтағы Чурикунджиде шабуыл жасады. Олар шегінуге мәжбүр болғанымен, олар өз жауына үлкен зиян келтірді. Сол жылы колкарлардың тобы Раджаны ұстауға жақын болды, бірақ Курумба күзетшісінің уақтылы ескертуінің арқасында ол қашып кетті. Бірақ Вайанадтың ылғалды климаты мен қатал жағдайы Раджаға көмектесті. Қазан айына қарай 1300 колкардың 170-і ғана ауырмады. Раджа мен Эдачена Кунган Пулпалли қасиетті орнында Куричиялар мен Курумбалардың үлкен күшін ұйымдастырып, оларды Куричиятқа дейін орналастырды. Сондай-ақ, Кунганның Раджаның соғыс күшін қолдау үшін Вайанадтағы Найар ақсүйектерін біріктіруге жасаған әрекеттері сәтті аяқталды. Компания соңғы екі жылда 1797 жылғы Периядағы зиянды бастан кешірмеді, бірақ компания үшін жағдай оңай болған жоқ. Тіпті тыныштанған Коттайам да қайтадан жарылуы мүмкін, ал Раджа басқаратын үлкен көтерілісшілер күші әлі де бос жүрді. Бірақ бүкіл көтеріліс бір адамның көрсеткені екенін естен шығармау керек, өйткені Уэлсли бір рет айтқандай: «Біз 1000 адаммен [Раджаның әскерімен] емес, бір адаммен – Керала Вармамен күресіп жатырмыз». Раджаның соңы көтерілістің соңына әкелер еді.

The first major event was the capture of Panamaram Fort. Edachena Kungan Nair planned the operation and was helped by 150 Kurichia bowmen under Talakkal Chandu. Fort had 70 men under Captain Dickenson and there was a large force of 360 men under Major Drummond only a few miles away in Pulinjali. So if Major came to help Captain in time Kurichia force would be overwhelmed by gun fire and numbers. But Kungan and Chandu decided to take risk. The whole garrison was slaughtered in the surprise attack led by the two generals and they lost only 5 dead and 10 wounded. Dickenson himself was killed. Rebels got 112 muskets, six boxes of ammunition and 6000 rupees. They also destroyed the whole fort. (The remains of the fort can be seen now near Panamaram High School). Wellesley was enraged at this rebel audacity and dispatched 500 men to retaliate. But by then rebel victory had roused all of Wayanad and Kottayam. Edachena Kungan, the hero of Panamaram success, went to Pulpally shrine and issued a proclamation to people to join Raja's war. 3000 men volunteered. They were posted at Valliyurkav at Mananthavadi, Motimjarra [? ], and Edappally and 100 of them under the brother of Kungan posted themselves at Periya Pass and 25 men were posted at Kottiyur Pass. Rebel outposts were set up en route from Dindimal to Valliyurkav. The rebel army was mostly composed of archers and swordsmen, but some had muskets. Edachena Kungan Nair led an attack on a Company detachment headed from Mysore to Mananthavadi. The harassment began once this force entered Wayanad till it reached a stream between Manathavadi and Bhavully river. There they were blocked by a rebel force entrenched on the opposite side of the stream. But to ill luck of rebels, a reinforcement which had caught up with blocked Company army outflanked the rebel entrenchment and took a large number of prisoners of war. Besides, East India Company reinforcements arrived in Wayanad from all directions. But they could find rebels nowhere. The rebels now concentrated in Kottayam. In 1802, they raided a supplies convoy near Kottiyur. The Company administration were frustrated by Kottayam people's total lack of co operation. To add to their trouble, in 1803, a rebel force took to field in Kurumbranad* & Payyormala* and people were sympathetic to rebels. Kungan marched towards Pazhassi to wipe out the Company outpost there but had to retreat, though they suffered serious losses. Soon rebellion spread into Chirakkal where armed bands of partisans launched operations and often fought against the Presidency troops openly. Raja's army by end of 1803 was ranging as far as Kannur and Thalasseri. An estimated 3350 partisans of Pazhassi Raja took part in this operation that extended south as far as Ernad. In March 1803, a rebel force marched as far as Calicut and captured Sub Jail where they killed all guards and seized their firearms and ammunition. They also released prisoners, many of whom joined ranks of the rebel army. This was too much for MacLeod and he resigned immediately after this event. In 1803, Wellesley left for Europe, after three years of inconclusive war with Pazhassi Raja, later destined to become Duke of Wellington, vanquisher of Napoleon at Waterloo. In 1803, the East India Company had 8,147 soldiers to fight Pazhassi Raja. But as the situation was slipping out of control, the EIC military command in Malabar requested for another 5,000 men. This reinforcement arrived in early 1804 and thus increasing their total force to 13,000 men. In 1804, a large Presidency army arrived and 1200 Kolkar were also ready for action. Most importantly Thomas Hervey Baber, a civil servant was appointed as Sub Collector. It was he who crushed Pazhassi's Revolt forever. It is indeed ironic that what a military genius like Wellesley could not attain, was achieved by Baber – said to be just a 'civil servant.' Baber had both a personal motive – to avenge the death of his friend Major Cameron, the first husband of his wife Helen Somerville Fearon at the hand of Pazhassi Raja on 9 January 1797 at Periya Pass. Baber became a civil servant to protect the interests of a small but influential group of merchants that included his in laws – the Inglis and Money families of Bombay. It is noteworthy that Baber's son Henry Fearon Baber married the Granddaughter of George Harris, 1st Baron Srirangapattam and the nemesis of Tipu Sultan. In 1804, a huge rising led by Kalyat Nambiar [a powerful Chirakkal noble but Raja's sympathiser] and Raja's men in largely forested eastern Chirakkal was defeated by the company. If there was large and long revolt warfare in Chirakkal, it would have immensely profited Raja. Though there was a lot of supporters of Raja in Chirakkal, as revolt collapsed fast as rebels opted for open confrontation instead of time honoured guerrilla warfare. Another cause for the failure of revolt was treacherous Kolkar also served their White pay masters well. So once more rebel force had retreated to Wayanad. They were hotly chased by East India Company who had 2000 Sepoys and 1000 allied Kolkars. A reward of 3000 pagodas was offered for Raja along with 1000 Pagodas for Edachena Kungan and bounties were put on heads of 10 other associates of Raja. But rebels, mostly Kurumbas, struck at Churikunji [?] in Wayanad. Though they had to withdraw, they had devastated their enemy. That year, a party of Kolkar nearly caught Raja but he escaped thanks to timely warning of a Kurumba guard. But monsoon and brutal climate of Wayanad soon aided Raja. Of 1300 Kolkar only 170 were not sick by October. Raja and Edachena Kungan organised a large force of Kurichias and Kurumbas at Pulpally shrine and positioned them to as far as Kurichiyat. Also, the effort of Kungan to rally Nayar nobles of Wayanad to support Raja's war effort had also succeeded. The EIC for past couple of years did not have to suffer the loss on a scale of Periya in 1797, but matters were not easy for the Company at all. Even in Kottayam which had become quiet might explode once more and a large rebel force with Raja as the head was still at large. But one must remember that the whole revolt is a one man show as Wellesley himself remarked once “We are not fighting 1000 men [Raja's army] but one man Kerala Varma.” Raja's end would mean end of revolt.

Бағалау

Пажаси Раджа туралы 1775 жылғы сипаттама оның кейінгі күндері елінің азаттығына берілген батыл жауынгер ретіндегі бейнесін растайды. 1797 жылы Пажаси Раджамен келіссөздерге қатысқан Директорлар кеңесінің мүшесі Уолтер Айвор, Компанияның сол жылы Котиот соғысындағы шығындары Үшінші Англо-Майсур соғысындағы шығындарынан асып кеткенін айтады. Пажаси Раджа бастаған соғыс – Үндістан тарихындағы Компанияға қарсы ең ұзақ көтеріліс болды. Раджа бастаған орман соғысының XVIII ғасырдың аяғы мен XIX ғасырдың басындағы Үндістан тарихында теңдесі болған жоқ. Компанияның әскери басшылығы Раджа әскерінің логистикасына таң қалды. Оның мыңдаған сарбаздарын қалай қамтамасыз еткені олар үшін жұмбақ болып қалды. Өте басым күштермен күресу үшін Раджа шаруаларды әскери дайындыққа үйретіп, оларды әскеріне қабылдады. Бұл әскери саясат – қазіргі заманға дейінгі Керала тарихында жаңалық болды. Оның соғыс жолына барлық діндердің, топтардың және касталардың өкілдері қаруға түсіп, оның шабыттанғандықтарымен әрекет етті. Асылдар, басшылар, шаруалар, дүкен иелері, саудагерлер, қолөнершілер және орман тайпалары оның жорықтарында күресу үшін бірікті. Шығыс Үндістан Компаниясының адам шығындары өте көп болды, бірнеше мыңға жетті. Өлім-жітім көрсеткіші әсіресе офицерлер арасында жоғары болды. Солтүстік Малабарда әрекет еткен Бомбей армия полктерінің шығындары соншалықты жоғары болды, олар 1803 жылы Бомбей армиясының құрметті әскер ретінде зардап шегуінен қорқып, кері қайтуға мәжбүр болды. Раджа соғыс кезінде қарапайым сарбаздарының барлық қиындықтарын бөлісті және барлық маңызды әскери операцияларға қатысып, өзін жеке қауіпке ұшыратты. Осы қасиеттері үшін ол әскерінің үлкен құрметіне ие болды. Ұлыбританияның корольдік полктері де Компания әскерлерімен бірге Котиот соғысына қатысты. Тамил Наду мен Карнатакадағы британдықтарға қарсы көтерілісшілер де Пажаси Раджамен одақтасты. Веллингтон герцогы Артур Уэлсли Испаниядағы Наполеон армиясын жеңу үшін Пажаси Раджа қолданған партизандық соғыс әдістерін қабылдады. Пажаси Раджаның есімі мен күресі ХХ ғасырдағы Кераланың азаттық күресіне серпін берді. Пажаси Раджаның жеке билік үшін ешқандай өзімшіл ниеті болған жоқ. Куруп (1988) оны жеке мүддесінен жоғары ұстаған халқы мен елінің мүддесін жоғары қоятын игі ниетті тұлға ретінде сипаттайды. Ол халқының қанау мен зорлық-зомбылықтан қорғауға міндетті деп санайды. Френц (2008) де осы пікірді қолдайды және Раджа халқының әл-ауқаты мен елінің бостандығына бел буған деп санайды. Ол Пажаси Раджаның Компания әкімшілігі елінің тәуелсіздігі мен халқының әл-ауқатын құрметтемейтіні анық болған кезде Шығыс Үндістан Компаниясымен күресуді таңдағанын атап өтеді. Ол Раджаның өз патшалығының егемендігін қорғауға қол жеткізбесе, өзін жеңілген лидер деп санағанын айтады. Раджаның Хайдер Али мен Типу Сұлтанмен соғысқан кезінде Шығыс Үндістан Компаниясымен одақтасқандығына қатысты сын қазіргі Оңтүстік Үндістан тарихын талдау тұрғысынан қарағанда ақылға қонымсыз. Раджа Компаниямен одақтасқан себебі – оның вассалы болғаны емес, Майсур патшалығы екеуінің де жауы болған. 1792 жылға дейін Малабар Майсур билігінің ашкөздігіне ұшырады, ал Шығыс Үндістан Компаниясы Малабар халқына зиян келтірмеген саудагерлік держава ғана болды. Сондықтан Малабардың көптеген басшылары, соның ішінде Пажаси Раджа, Хайдар Али мен Типу Сұлтан сияқты Майсур билеушілеріне қарсы күрес үшін Компаниямен одақтасты. Компанияның адамы Свамината Айер 1797 жылы Раджаның өте танымал болғанын атап өтті, себебі ол Майсур шапқыншылығы кезінде өз елінде халқымен бірге болып, олармен сынақтар мен қиындықтарды бөлісті, сондай-ақ халқына көрсеткен жомарттығы үшін. Раджаның халқының сүйіспеншілігі мен қолдауының арқасында ол бастығына баға қойылған кезде де он жыл бойы Шығыс Үндістан Компаниясымен күресіп, одан қашып құтыла алды. 1798 жылдан кейін Малабардағы басқа раджалар Шығыс Үндістан Компаниясына бағынғаннан кейін, Раджа өзі Шығыс Үндістан Компаниясына қарсы күресті жалғастырса, ұзақ мерзімде жеңіліп, өлтірілетінін жақсы білген. Бірақ ол келісімге бармады. Ол Калят Кутиманға жазған хатында Компанияның билігіне соңына дейін қарсы тұру ниеті бар екенін айтқан. Ол Майсур шапқыншылығынан қираған елін қайта құруға бастамашылық жасады. Осы мақсатта ол Тельчери фабрикасынан қарыз алып, шаруаларға тұқым мен мал үлестірумен бірге ауыл шаруашылығын қайта бастауға қаржылай көмек көрсетті. Бұл Малабардың қалған раджаларынан өзгеше болды, олар шаруаларды қысымға алды. Осының салдарынан халық арасында оның танымалдығы жоғары болды. Раджаға Винадта ауыл шаруашылығын дамыту сіңірілген. Ол Винадтағы тайпаларды отырықшы шаруашылыққа көшуге шақыратын бағдарламаны бастады. Бұл бағдарлама аясында ол Винадтағы вассалдарына тайпаларға мал мен тұқым таратуды тапсырды.

Descriptive account of Pazhassi Raja as early as 1775 confirm his later day image as a courageous warrior committed to the freedom of his country. Walter Ivor, a member of Court of Directors, who had taken part in negotiations with Pazhassi Raja in 1797 notes that Company losses that year in Cotiote War exceeded their losses in Third Anglo Mysore War. War waged by Pazhassi Raja was the longest insurgency against the Company in Indian history and forest warfare waged by Raja had no parallel in the history of India in late eighteenth and early nineteenth century India. The Company military command always wondered at the logistics of Raja's army. How he organized supplies for his several thousand strong armies remained a puzzle for them
To fight overwhelmingly superior enemies, Raja imparted military training to his peasantry wholesale and recruited them into his military force. This military policy of wholesale militarization was novel in the history of pre modern Kerala. His war effort was marked by the participation of members of all creeds, classes, and castes who took up arms due to his inspiration. Nobles, headmen, peasants, shopkeepers, merchants, artisans, and forest tribes rallied to fight in his campaigns — first the Kingdom of Mysore and later the East India Company. East India Company losses were severe in terms of men and ran into several thousand. Death toll was particularly high with officers of commissioned ranks. So high were the losses suffered by Bombay army regiments that operated in North Malabar that they had to be withdrawn in 1803 fearing that further losses would cripple Bombay Army as a respectable body of troops. Raja shared all the privations of his ordinary soldiers during the war and took part in all major military action exposing himself to personal danger. On account of these attributes, he commanded great respect of his troops. Royal regiments from Britain also took part in Cotiote War along with Company troops. Anti British rebels in Tamil Nadu and Karnataka also were allied to Pazhassi Raja. Arthur Wellesely, Duke of Wellington adopted methods of guerrilla warfare used by Pazhassi Raja to defeat Napoleon's armies in Spain. Memory of Pazhassi Raja and his struggle inspired freedom struggle in 20th century Kerala. Pazhassi Raja had no selfish motive of personal power. Kurup (1988) describes him as an altruistic personality who upheld interests of his subjects and country over his personal interest. He believed that he was duty bound to protect his subjects from exploitation and oppression. Frenz (2008) also supports this view and opines that Raja was committed to the welfare of his people and freedom of his country. She notes that Pazhassi Raja opted for fight the East India Company when it became clear to him that the Company administration would not respect the independence of his country and welfare of his subjects. She noted that Raja considered it a personal failure as a leader if he failed to uphold sovereignty of his kingdom. Criticism leveled against Raja for allying with the East India Company during his wars with Hyder Ali and Tipu Sultan is not rational in light of an analysis of contemporary South Indian history. Raja allied with Company initially not because he was their vassal, but because the Kingdom of Mysore was an enemy of both. Before 1792, Malabar suffered from rapacity of Mysore rule and East India Company were only a merchant power who had not yet harmed people of Malabar. So it was understandable that many leaders of Malabar – Pazhassi Raja included – allied with the company to fight Mysore rulers like Hyder Ali and Tipu Sultan. Swaminatha Iyer, a Company agent had noted as early as 1797 that extreme popularity of Raja was on account of the fact that he remained in his country with his subjects during Mysore invasions and shared with them the trials and tribulations and also due to his extreme generosity to this peasantry. It was on account of love and support from his subjects that Raja could evade and fight the East India Company for a decade even when he had a bounty on his head. After his fellow Rajas in Malabar submitted to East India Company after 1798, Raja himself knew well that he will be defeated and killed in the long run if he chose to continue to fight against the East India Company. But yet he refused to compromise. In a letter to Kalyat Kuttieman, he revealed his intent to resist the company's authority to the end. He took initiative to rebuild his country which was devastated by Mysore invasions. As part of this, he borrowed money from Tellicherry Factory and gave financial help to his peasants to resume agriculture along with distribution of seeds and cattle. This was in contrast to rest of Rajas of Malabar who squeezed peasants. This was one reason why his popularity with masses remained high. Raja is also credited with the spread of agriculture in Wynad. He started a program that encouraged tribesmen in Wynad to adopt settled agriculture. As part of this program, he instructed his vassals in Wynad to distribute cattle and seeds to tribesmen in Wynad.

Қолдаушылар

Пажаси Раджа соғыстары кезінде сексен басшының көмегімен болды, ал кейбіреулеріне әкімшілік жауаптылықтар да сеніп тапсырылды. Олардың ең белгілілері – Ченготери Чату, Паллур Эман, Кайтери Амбу, Каннават Намбиар, Талакал Чанду, Санкаран Моопан және Эдачена Кункан.

Орман бекіністері

Раджа ондаған жылдар бойы басқыншыларды қуу үшін жүргізген соғысында елiнiң орманды және таулы аймақтарында қамалдар мен бекiнiстердiң күрделi жүйесiн құрды. Олардың төртеуi ең маңыздысы – Пурали жотасындағы (қазiргi Мужакунну) граниттен салынған бекiнiс, оны оның атасы Харишчандра Перумал мың жылдан астам бұрын салған. Манатанада оның тағы бiр граниттi бекiнiсi болды. Ваянадада ол Манантавадиде үлкен бекiнiс салды, онда оның 6000 сарбазына орналасуға мүмкiндiк болды деседi. Сондай-ақ, оның Қаннавам маңындағы Тодикуламда берiк орны болды, ол оның қолдаушысы Каннаватх Санкаранға тиесiлi болды. Оның барлық берiк орындарының ешқайсысы бүгiнгi күнге дейiн сақталған жоқ. Бүгiнде тек Пурали бекiнiсiнiң қираған қалдықтары ғана сақталған. Қазiр ол граниттi тас үйiндiсiне айналды. Бүгiнде тек бiр ғана су қоймасы сақталған. Раджа бiр кездерi тұрған қара тас үңгiрiн де әлi табуға болады.

Танымал мәдениетте

Пажаси Раджа Солтүстік Малабардағы көптеген халық әндерінде кездеседі, онда оның Шығыс Үндістан компаниясына қарсы күресі басты тақырып болып табылады. Каппана Кришна Менон ХХ ғасырдың басында «Пажаси Раджа» атты драма жазған. Тарихшы К. М. Паниккар 1941 жылы Пажаси Раджаның өміріне негізделген «Кераласимхам» атты тарихи роман жазды. 1964 жылы түсірілген «Пажаси Раджа» атты малаялам фильмі оның өміріне арналған. Оны Кунчако режиссерлік етті, ал Пажаси Раджа рөліне Коттараккара Сридхаран Наир тартылды. «Сурья» телеарнасы танымал актер Сай Кумардың басты рөлде ойнаған сериалды көрсетті. 2009 жылы түсірілген «Керала Варма Пажаси Раджа» малаялам фильмі Раджаның өмірін бейнелейді. Режиссері – Харихаран, сценарий авторы – М. Т. Васудеван Наир. Басты рөлде Маммутти ойнады. Бұл фильмде сол кездегі саяси ахуал түрлі көзқараспен көрсетілген, ал жергілікті халыққа көңіл жасылған. С. С. Раджамулидің 2022 жылғы телугу фильмі «RRR»-де «Еттука Дженда» әнінде ол Ұлыбританияға қарсы күрескен басқа да тарихи тұлғалармен бірге есімдері аталады.