Кіріспе

Өзбекстан үшін жоғары деңгейдегі интернет-домендік коды – uz. uz – Өзбекстан үшін жоғары деңгейдегі интернет-домендік коды (ccTLD). Тіркеу қызметтерін бұрын Euracom GmBH жүргізген, бірақ кейіннен UZINFOCOM-ға қайта тапсырылды. Тіркеулер тікелей екінші деңгейде жүзеге асырылады, бірақ бұрынғы тіркеуші co.uz және com.uz астындағы үшінші деңгейдегі тіркеулердің болуы туралы да хабарлаған. Сондай-ақ org.uz сияқты басқа екінші деңгейдегі домендік атаулар да бар. Латвияда uz қысқа сілтеме мекенжайы ретінде қолданылады – ej.uz, яғни "баруға" дегенді білдіреді. uz домені A жазбасына ие және кем дегенде 1997 жылдан бері HTTP серверіне қол жеткізеді.

Екінші деңгейдегі домендер

uz домен аймағының екінші деңгейлі домендерінің тізімі, пайдалану шарттары, талаптар, реттелген пайдаланушылар, домендер санаттары. Домен – реттелген пайдаланушылар. uz үшін. ID.UZ үшін мәңгілік домен. PassportID статусы бар UZ пайдаланушылары gov.uz Өзбекстан мемлекеттік мекемелері com.uz Коммерциялық ұйымдар co.uz. ac.uz Институттар, жоғары білім беру мекемелері, ғылыми зерттеулер жүргізетін мәдени орталықтар edu.uz Білім беру мекемелері int.uz Халықаралық ұйымдар net.uz Интернет-провайдерлер org.uz Әлеуметтік ұйымдар pp.uz Жеке тұлғалар.

Домендерді тіркеу

Бастапқыда "UZ" домендік атауы 2001 жылға дейін тегін берілді. Содан кейін "Томас" ЖШС тіркеушісі доменді тіркеу үшін жылына 89 доллар алды, кейіннен бағаны төмендетті. 2002 жылы баға 78 долларға дейін, 2003 жылдың қаңтарынан бастап жылына 50 долларға дейін, ал 2005 жылға дейін 40 долларға дейін төмендетілді. Қазіргі уақытта "UZ" аймағында доменді тіркеудің орташа бағасы 25 000 сомды құрайды. Бағаның төмендеуі 2005 жылдан бері тағы алты ресми тіркеушінің пайда болуының арқасында басталды. Қазіргі уақытта домен аймағында 92000-ға жуық белсенді домен тіркелген. 2019 жылдың қыркүйегінде домен иелерін киберкваттингтен қорғау мақсатында "Құтқару кезеңі" қызметі енгізілді, осының арқасында бұрынғы домен иелері тіркеу мерзімі бітіп қалғаннан кейін, мерзімі өткен доменді өз атына қайта сатып алу құқығына ие болды.

Доменді тіркеушілер

Доменді тіркеу "UZ доменіндегі домендік атауларды тіркеу және пайдалану ережесіне" сәйкес, UZ доменінде жұмыс істеу құқығын алған заңды тұлғалар жүзеге асырады. Қазіргі таңда Өзбекстанда "UZ" доменінің 25 аккредиттелген тіркеушісі бар, олардың 8-і – облыстық әкімдіктерге (әкімдіктерге) бағынысты "Компьютерлендіру орталығы" мемлекеттік унитарлық кәсіпорындары. Тіркеушілер домендерді 1 жылдан 10 жылға дейінгі мерзімге тіркейді.