Ирландиялық футболшы және жаттықтырушы Джон О'Шия

Кіріспе

Ирландиялық футболшы және жаттықтырушы
Ирландия құрамасының футболшысы

Джон Фрэнсис О'Ши (/oʊ/'/ʃ//eɪ/; 30 сәуір 1981 жылы туған) – ирландиялық кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы. Ол алаңның екі жағында да немесе ортасында қорғаныс және жартылай қорғаныс позицияларында ойнай білуімен танымал болды. О'Шиа өзінің футболшылық карьерасының көп бөлігін «Манчестер Юнайтед» клубында өткізді, онда ол бес Премьер-лига титулын, бір ФА кубогын, екі Футбол лигасы кубогын, төрт ФА қауымдастық қалқанын, ФИФА клубтар әлем чемпионаты мен УЕФА Чемпиондар лигасының жеңімпазы атанды. 14 жеңімпаздық медалімен ол барлық уақыттағы ең көп марапатталған ирландиялық футболшылардың бірі; одан көп құрметке ие болғандар – Денис Ирвин, Рой Кин, Стив Хейуэй және Ронни Уилан ғана. Қазіргі уақытта Ирландия Республикасы ұлттық футбол құрамасының уақытша бас жаттықтырушысы. Уотерфордта туған О'Шиа 17 жасында «Манчестер Юнайтед» клубына қосылды. «Манчестер Юнайтед» клубының негізгі құрамында бекітілгенге дейін «Борнмут» және «Роял Антверпен» клубтарында арендада ойнады, содан кейін 12 маусымда барлық турнирлерде 393 ойынға қатысып, 15 гол соқты. 2011 жылдың шілдесінде «Сандерленд» клубына өтті. «Уэрсайд» клубы үшін 256 ойын ойнап, төрт гол соққаннан кейін 2018 жылдың шілдесінде Чемпионшип лигасының «Рединг» клубымен келісімшарт жасады. 2019 жылдың мамырында футболшылық карьерасын аяқтаған ол сол жазда клубтың жаттықтырушылар штабына қосылды, бірақ 2021 жылдың жазында клубты тастап кетті. Содан кейін «Сток Сити» және «Бирмингем Сити» клубтарында жаттықтырушы болып жұмыс істеді. О'Шиа 2001 жылы Хорватияға қарсы өткен матчта Ирландия Республикасы құрамасы сапында тұңғыш рет алаңға шықты және келесі 17 жылда ұлттық құрама үшін 118 ойын ойнап, үш гол соқты, алғашқы голын 2003 жылы Австралияға қарсы матчта соқты. Ол 2010 жылғы ФИФА әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Францияға қарсы жеңілген құраманың құрамында болды, содан кейін 2012 және 2016 жылғы УЕФА Еуропа чемпионаттарында ойнады. Ол 21 жасқа дейінгі және негізгі құрамалардың көмекші жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, сондай-ақ 2024 жылы соңғысының уақытша бас жаттықтырушысы қызметін атқарды.

1999-2006 жылдар

Манчестер Юнайтед академиясына қосылғанға дейін О’Шиа «Феррибанк АФК» және «Уотерфорд Богемианс» клубтарында ойнады. Ол 17 жасында кәсіби келісімшартқа қол қойды және 1999 жылғы 13 қазанда «Астон Виллаға» қарсы «Вилла Парк» стадионында Футбол лигасы кубогында 3:0 есебімен жеңіліспен кәсіби дебют жасады. 2000 жылдың қаңтар айында О’Шиа Футбол лигасының екінші дивизионындағы «Борнмут» клубына қарызға берілді. Ол «Черриз» сапында 11 матч өткізді және 19 ақпанда «Миллуоллға» қарсы өткен матчта 3:1 есебімен жеңілген кезде үшінші минутта бір гол соқты. Бельгиялық «Рояль Антверпен» клубына қарызға берілгеннен кейін, ол Манчестерге оралды және 2002–03 маусымда «Юнайтедтің» негізгі құрамында ойнай бастады. Сәтті өткен 2002–03 Премьер-лига кампаниясында ол сол жақ, оң жақ, орталық және орта алаңдағы жартылай қорғаушы ретінде әмбебаптығын көрсетті. «Манчестер Юнайтедтің» сол маусымдағы сәл көңіл көншітпейтін нәтижелерінің арасындағы жарқын сәттердің бірі «Арсеналға» қарсы өткен сыртқы ойындағы 4:2 есебімен жеңіс болды. Осы матчта О’Шиа 18 ярдтық аймақтың шетінен «Арсеналдың» қақпашысы Мануэль Альмунияны асырып, төртінші голды соқты. 2005–06 маусымда Гари Невиллдің жарақаты О’Шиаға негізгі құрамда көбірек мүмкіндік берді. Бір айдан кейін ол «Ливерпульге» қарсы өткен лигалық матчта қосымша уақытта жеңіс голын соғып, көптеген «Юнайтед» жанкүйерлерінің ықыласына бөенді. Ол «Уэйн Руниге» орнына қосылғаннан кейін гол соқты. Бұл гол «Юнайтедтің» 2006–07 маусымда Премьер-лига кубогын қайтаруына көмектесті. Бұл, мүмкін, одан да шешуші гол болды, себебі «Болтон Уондерерс» сол уақытта «Челсимен» тең ойнап жатқан еді және жеңіліс «Челсиді» титул үшін күреске қайтаруы мүмкін еді. Ол сол маусымда «Портсмутқа» қарсы өткен сыртқы матчта 2:1 есебімен жеңілген кезде де жақын қашықтан гол соқты. Бұл гол маусымның жарақаттарға толы кезеңінде соғылды, онда әмбебап ойыншы ретінде О’Шиа толық қорғаушы ретінде ойнауға тиіс болды. О’Шианың гол соғу дәлдігі 100% құрады және 2006–07 маусымдағы соққан голдарының 80% нәтижелі болды. 2007–08 маусымда «Манчестер Юнайтед» жарақаттарға байланысты О’Шианы шұғыл шабуылшы ретінде пайдаланды. Шабуылшы ретінде оның пайдаланылуы оған «Манчестер Юнайтед» сапындағы барлық позицияда ойнаған ерекшелік берді. 2008–09 маусымда О’Шиа Гари Невилл мен Уэс Браунның жарақаттарына байланысты оң жақ қорғаушы ретінде команданың тұрақты мүшесіне айналды. 2009 жылғы 20 қаңтарда О’Шиа Лига кубогы жартылай финалының екінші матчында «Дерби Каунтиге» қарсы өзінің маусымдағы алғашқы голын соқты. О’Шиа 2009 жылғы Футбол лигасы кубогының финалында 76-шы минутта Неманья Видичпен алмастырылды. «Юнайтед» матчты пенальтилер сериясында 4:1 есебімен жеңіп алды. 2009 жылғы 29 сәуірде О’Шиа Чемпиондар лигасы жартылай финалының бірінші матчында «Арсеналға» қарсы жалғыз голды соқты, бұл «Юнайтедке» екінші матчта 4:1 есебімен жеңіске жетуге мүмкіндік берді. О’Шиа 2009 жылғы Чемпиондар лигасының финалында «Барселонаға» 2:0 есебімен жеңілген кезде 90 минут бойы ойнады және көптеген есептер бойынша «Юнайтедтің» сол түндегі үздік ойыншыларының бірі болды. Сэр Алекс Фергюсон 2008 жылғы Чемпиондар лигасының финалында пайдаланылмаған қосалқы ойыншы болған О’Шиаға 2009 жылғы финалда командаға қосқан үлесі үшін негізгі құрамда орын беруге уәде берді. О’Шиа 2009–10 жылғы Премьер-лиганың алғашқы матчында «Бирмингем Ситиге» қарсы «Юнайтедтің» капитаны болды. Ол 350-ші матчын 2009 жылғы 29 қыркүйекте «Сток Ситиге» қарсы өткен матчта екі жылдан астам уақыттан бері соққан алғашқы лигалық голымен атап өтті, нәтижесінде 2:0 есебімен жеңіске жетті. Ол 2010–11 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасы жартылай финалында «Шальке 04» клубын жеңген кезде команданың капитаны болды. О’Шиа «Манчестер Юнайтед» сапында 393 матч өткізді.

Prior to joining the Manchester United academy, O'Shea played for Ferrybank AFC and Waterford Bohemians. He signed professional forms at the age of 17 and made his professional debut on 13 October 1999 against Aston Villa at Villa Park in a 3–0 Football League Cup defeat. In January 2000, O'Shea was loaned to AFC Bournemouth in the Football League Second Division. He played 11 total games for the Cherries and scored once in the third minute of a 3–1 loss at Millwall on 19 February. After a loan to Belgian side Royal Antwerp, he returned to Manchester and began to feature in the United first team in the 2002–03 season, demonstrating versatility by playing at left back, right back, centre back and central midfield during the successful 2002–03 Premier League campaign. One of the highlights of Manchester United's otherwise slightly disappointing season was the 4–2 away victory against Arsenal, in which O'Shea scored the fourth goal by chipping Arsenal goalkeeper Manuel Almunia from the edge of the 18 yard box. An injury to Gary Neville in the 2005–06 season also gave O'Shea more first team opportunities. A month later, he won over many United fans by scoring a stoppage time winner against Liverpool at Anfield for United in the league, having come on as a substitute for Wayne Rooney. This goal was important in United going on to regain the Premier League trophy for the 2006–07 season. This was perhaps an even more decisive goal, as Bolton Wanderers were drawing with Chelsea at the same time and defeat would have let Chelsea back into the title race. He scored another goal from close range, in a 2–1 defeat away to Portsmouth that season, this goal came during an injury hit part of the season, where O'Shea, as a versatile player, was required to play at full back. O'Shea had a shooting accuracy of 100% and scored with 80% of his shots in the 2006–07 season. During the 2007–08 season, Manchester United used O'Shea as an emergency striker due to injury problems. His use as a striker gave him the distinction of having played in every position for Manchester United. Throughout the 2008–09 season, O'Shea became a regular within the team, deputising at right back because of injuries to Gary Neville and Wes Brown. On 20 January 2009, O'Shea scored his first goal of the season against Derby County in the second leg of the League Cup semi final. O'Shea then started the 2009 Football League Cup final, before being replaced by Nemanja Vidić on 76 minutes, United won the game 4–1 on penalties. On 29 April 2009, O'Shea scored the only goal of the game in the first leg of the Champions League semi final against Arsenal, this set United up to go on and win in the second leg by 4–1 on aggregate. O'Shea started and played the full 90 minutes in the 2009 Champions League final 2–0 loss to Barcelona, and by many accounts was one of United's better performers on the night. Sir Alex Ferguson had promised O'Shea, who was an unused substitute in the 2008 Champions League final, a starting place in the 2009 final for his contribution to the team that season. O'Shea captained United for the second time against Birmingham City in their first game of the 2009–10 Premier League season. He celebrated his 350th appearance fittingly by scoring his first league goal in over two years against Stoke City on 29 September 2009, firing in a header in a 2–0 win. He captained the team for the third time in the second leg of United's 2010–11 UEFA Champions League semi final victory over Schalke 04. O'Shea made 393 total appearances for Manchester United.

Сандерленд

2011 жылдың 7 шілдесінде О'Шеа "Сандерленд" клубымен төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Бұл команданы бұрынғы "Манчестер Юнайтед" капитаны Стив Брюс басқарды, ол О'Шеа үшін "Манчестер Юнайтедке" құпия сома төледі. "Сандерленд" сапындағы алғашқы ойынында, "Арминия Билефельд" клубымен өткен жолдастық кездесуде О'Шеа тізесіне жарақат алып, қалған дайындық кезеңінен және 2011–12 маусымының басынан шықты. О'Шеа "Сандерленд" сапындағы алғашқы ресми ойынын 2011 жылдың 27 тамызында "Суонси" клубымен голсыз тең түскен кезде өткізді. О'Шеа 2012–13 маусымында "Stadium of Light" стадионында "Тоттенхэм Хотспур" клубына қарсы өткен ойында 2:1 есебімен жеңіліске ұшырағанда алғашқы голын соқты. 2016–17 маусымының соңында, "Сандерленд" клубының құлдырауымен аяқталғанда, О'Шеаның келісімшарты бірінші рет аяқталды. Алайда, ирландиялық футболшы 2018 жылдың шілдесіне дейін жарамды бір жылдық келісімшартқа қол қоюға келісті. О'Шеа 2018 жылдың 30 наурызында "Чемпионшип" турнирінің төменгі сатысынан шығу үшін "Дерби Каунти" клубына қарсы өткен сыртқы ойында 4:1 есебімен жеңіске жетіп, төрт жылдан астам уақыттан кейін алғашқы клубтық голын соқты. Маусым соңында О'Шеа "Сандерленд" клубымен екінші рет құлдырады, команда турнир кестесінде соңғы орынға ие болды.

Оқу

2018 жылдың 6 маусымында О'Шиа Чемпионшип лигасының «Рединг» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. Ол бір күн бұрын осы Беркшир клубына қосылған отандасы Дэвид Мейлермен бірге ойнайтын болды. О'Шиа «Рединг» сапындағы тұңғыш ойынын 2018 жылдың 14 тамызында Англия лига кубогында «Бирмингем Сити» клубына қарсы өткізді. Ол 82-ші минутта Яку Мейте орнына қосымша ойыншы ретінде алаңға шықты. Бұл матчта «Рединг» 2:0 есебімен жеңіске жетті. 22 қыркүйекте ол клуб сапындағы лигадағы тұңғыш ойынын «Халл Сити» клубына қарсы өткізді, бұл кездесуде ол Крис Мартинге жасаған бұзушылық үшін тікелей қызыл карточка алды. О'Шиа 2019 жылдың 30 сәуірінде, 38 жасқа толған күні футболдан кетуін жариялады. Ал соңғы ойынын бес күннен кейін «Бирмингем Сити» клубымен голсыз тең түскен матчта өткізді, онда екі команданың ойыншылары оған құрмет көрсетіп, қадамдар жасады.

Халықаралық мансап

О'Шиа Ирландия Республикасы құрамасы сапындағы алғашқы ойынын 2001 жылдың 15 тамызында өткізді. Менеджер Мик Маккарти оны 84-ші минутта Гэри Келлидің орнына, Лансдаун Роуд стадионында Хорватияға қарсы өткен жолдастық кездесуде алаңға түсірді. Ол қосымша уақытта қолмен ойнады, нәтижесінде Давор Шукер пенальтиден гол соғып, есепті теңестірді (2:2). Ол 2002 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатына Ирландия құрамасына шақырылмады. 2003 жылдың 19 тамызында О'Шиа халықаралық аренадағы алғашқы голын соқты, ол Ирландияның Австралияға қарсы өткен үй матчындағы 2:1 есебімен жеңіске жеткен кезде голдың авторы атанды. 2010 жылғы Әлем Чемпионатына іріктеу турнирінде О'Шиа 10 ойынның 8-еуінде бастапқы құрамда ойнады. 2009 жылдың 1 сәуірінде Италияға қарсы өткен матчта, итальян футбол тарихындағы ең жылдам қызыл карточка алған ойыншы атанған Джанпаоло Паццини оның маңдайын тепті. Қан кетуін тоқтату үшін емделгеннен кейін О'Шиа 90 минут бойы алаңда болды. Эстонияға қарсы өткен плей-офф матчының екінші ойынын қоса алғанда, О'Шиа УЕФА Еуро-2012 іріктеу турнирінде 9 рет өнер көрсетті. Ирландия 1988 жылдан бері алғаш рет континенттік турнирге қатысты. Ол турнирдің барлық минуттарында ойнады, бірақ үш жеңілістен кейін топтық кезеңнен шығып қалды. 2012 жылдың 15 тамызында 80-ші матчында О'Шиа алғаш рет Ирландия құрамасының капитаны болды, бұл матчта Сербиямен 0:0 есебімен тең түсті. 2013 жылдың 15 қазанында Авива стадионында Қазақстанға қарсы өткен Әлем Чемпионатына іріктеу матчында ол гол соғып, 3:1 есебімен жеңіске жетті. Бұл оның халықаралық аренадағы екінші голы және он жылдан астам уақыттан бері соққан алғашқы голы болды. О'Шиа 2013 жылдың 11 маусымында Нью-Йорктегі Янки стадионында Испаниямен кездесуге жоспарланған еді, бірақ оның ағасы Джимми О'Лиридің қайтыс болуына байланысты матчтан шығарылды. 2014 жылдың 14 қазанында 100-ші матчында О'Шиа матчтың соңғы минутында Германияға қарсы өткен УЕФА Еуро-2016 іріктеу матчында теңестіру голын соқты (1:1). 2015 жылдың 11 қазанында Польшаға қарсы өткен іріктеу матчында (2:1) Роберт Левандовскиге жасаған бұзушылығы үшін алаңнан қуылды, нәтижесінде Республиканың плей-офф матчының бірінші ойынына қатыса алмады. О'Шиа Францияда өткен УЕФА Еуро-2016 турниріне менеджер Мартин О'Ниллдің 23 ойыншыдан тұратын құрамына шақырылды. Робби Киннің қатыса алмауына байланысты, ол Ирландияның алғашқы екі топтық матчында капитан болды: Швециямен 1:1 тең түсті және Бельгиядан 3:0 есебімен жеңілді. Ол Италияға қарсы шешуші матчта бастапқы құрамда ойнамады, өйткені қорғаушы әріптесі Сиаран Кларкпен бірге Шейн Даффи мен Ричард Киогқа жол берді. Матч 1:0 есебімен Ирландияның жеңісімен аяқталды. 1/8 финалда Ирландия Лиондағы "Парк Олимпик Лионе" стадионында қонақтарға 2:1 есебімен ұтылып, О'Шиа 68-ші минутта Джеймс МакКлиннің орнына алаңға түсті. Ирландия құрамасы сапындағы соңғы ойынынан бір жылдан астам уақыт өткен соң, О'Шиа 2018 жылдың 2 маусымында Авива стадионында АҚШ-қа қарсы өткен жолдастық матчта (2:1) 118-ші және соңғы матчын өткізді. 34-ші минутта жаңадан шыққан Дарра Лениханның алаңға түсуімен ол ауыстырылды. Матчтан бұрын, Ирландия президенті Майкл Д. Хиггинс оны құттықтап, "ұлттық командамыздың ең шабыттандыратын, адал және құрметке бөленген мүшелерінің бірі" деп атады.

O'Shea earned his first senior cap for the Republic of Ireland on 15 August 2001, when manager Mick McCarthy sent him on as an 84th minute substitute for Gary Kelly in a friendly against Croatia at Lansdowne Road. He gave away a penalty for handball in injury time, which was scored by Davor Šuker for a 2–2 draw. He was not included in the Irish squad for the 2002 FIFA World Cup. On 19 August 2003, O'Shea scored his first international goal as he headed in Ireland's first in a 2–1 home friendly victory over Australia. During the 2010 World Cup qualifying, O'Shea was ever present in the starting line up for eight of the 10 games. On 1 April 2009, in the game against Italy, he was elbowed in the forehead by Giampaolo Pazzini, who earned the record for the fastest sending off in Italian football history. After receiving treatment for the bleeding, O'Shea continued playing all 90 minutes. Including the second leg of their play off victory over Estonia, made nine appearances in UEFA Euro 2012 qualifying, as Ireland reached the continental tournament for the first time since 1988. He played every minute of their finals campaign, a group stage elimination after three defeats. On 15 August 2012, his 80th cap, O'Shea captained Ireland for the first time, in a goalless friendly draw against Serbia at the Red Star Stadium in Belgrade. On 15 October 2013, he opened a 3–1 World Cup qualifying victory over Kazakhstan at the Aviva Stadium, his second international goal and the first in over a decade. O'Shea was scheduled to face Spain on 11 June 2013 at Yankee Stadium in New York, but was ruled out of the game over the sudden death of his uncle Jimmy O'Leary. On 14 October 2014, on his 100th cap, O'Shea scored the equalising goal with the last kick of the match, in a 1–1 draw against Germany at Gelsenkirchen, in a UEFA Euro 2016 qualifying match. In the final qualifier, a 2–1 defeat away to Poland on 11 October 2015, he was sent off for a foul on Robert Lewandowski and thus missed the first leg of the Republic's play off. O'Shea was selected in manager Martin O'Neill's 23 man squad for UEFA Euro 2016 in France. In the absence of Robbie Keane, he captained the Irish in their first two group matches, a 1–1 draw with Sweden and a 3–0 loss to Belgium. He was one of several players who lost their starting place for the decisive final game against Italy, as he and defensive partner Ciaran Clark made way for Shane Duffy and Richard Keogh; the game ended with a 1–0 victory. In the last 16, as Ireland lost 2–1 to the hosts at Parc Olympique Lyonnais, O'Shea entered as a 68th minute substitute for James McClean. Over a year after his penultimate game for Ireland, O'Shea played his final of 118 matches on 2 June 2018, a 2–1 friendly win over the United States at the Aviva Stadium. After 34 minutes, he was substituted to widespread applause as debutant Darragh Lenihan came onto the pitch. Before the game, he was congratulated by the President of Ireland, Michael D. Higgins, who called him "one of the most inspirational, committed and admired members of our national teams".

Жаттықтырушылық мансап

2019 жылдың шілдесінде Чемпиондық лига клубының ойыншысы ретінде карьерасын аяқтағаннан кейін О'Шиа «Рединг» клубының жаттықтырушылар штабына бірінші команданың жаттықтырушысы ретінде қосылды. 2021 жылдың шілдесінде ол клубтан кетті. 2020 жылдың сәуірінде О'Шиа Джим Кроуфорд басқаратын Ирландия Республикасының 21 жасқа дейінгі құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі болып тағайындалды. 2022 жылдың 22 шілдесінде О'Шиа «Сток Сити» клубының бірінші команда жаттықтырушысы болып жұмысқа орналасты. 2022 жылдың желтоқсанында ол Ирландия Футбол Федерациясымен (FAI) бірге UEFA Pro лицензиясы бойынша курсты сәтті аяқтаған 20 жаттықтырушының қатарында болды. О'Шиа 2023 жылдың 12 мамырында «Сток Сити» клубындағы лауазымынан кетті. 2023 жылдың 22 ақпанында О'Шиа Стивен Кенни басқаратын Ирландия Республикасының негізгі құрамасының бас жаттықтырушысының көмекшісі болып тағайындалды. Кеннидің келісім шарты аяқталғаннан кейін ол қараша айында лауазымын қалдырды. 2023 жылдың қазан айында Уэйн Руни EFL Чемпионшипінің «Бирмингем Сити» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалғанда, О'Шиа оның штабына бірінші команданың жаттықтырушысы ретінде қосылды. Руни 2024 жылдың қаңтарында жұмыстан босатылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, ол өзара келісім бойынша өз өтінішімен кетті. 2024 жылдың 28 ақпанында О'Шиа наурыз айындағы Бельгия және Швейцарияға қарсы жолдастық ойындарға Ирландия Республикасының негізгі құрамасының уақытша бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, ал Ирландия Футбол Федерациясы тұрақты бас жаттықтырушы іздеуді жалғастырды. 23 наурыздағы дебюттік ойында Бельгиямен голсыз тең түсті, ал Эван Фергюсон пенальти соққысын орындамады.