Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Эфиопиядағы аймақтық мемлекет, Харари аймағының астанасы.
Regional state in eastern Ethiopia
the capital of the Harari Region
Харари аймағы (; ; Harari: ሀረሪ ሑስኒ), ресми түрде Харари халқының ұлттық аймақтық мемлекеті (; ; Harari: ዚሀረሪ ኡምመት ሑስኒ ሑኩማ) – Эфиопияның шығысындағы аймақтық мемлекет, Харари халқының отаны. Бұрын 13-ші аймақ деп аталған, оның астанасы Харар қаласы және оның жақын аймағын қамтиды. Харари аймағы – Эфиопиядағы аумағы және халқы бойынша ең кіші аймақтық мемлекет. Харари және оромо тілдері – аймақтың екі ресми тілі. Аймақ Шығыс Харарга аймағынан Хундане уоредасын бөліп шығу арқылы құрылды. Осының нәтижесінде Харари аймағы Оромиямен шектесіп, ішінде орналасқан.
The Harari Region (; ; Harari: ሀረሪ ሑስኒ), officially the Harari People's National Regional State (; ; Harari: ዚሀረሪ ኡምመት ሑስኒ ሑኩማ), is a regional state in eastern Ethiopia, covering the homeland of the Harari people. Formerly named Region 13, its capital is Harar, and the region covers the city and its immediate surroundings. Harari Region is the smallest regional state in Ethiopia in both land area and population. Harari and Oromo are the two official languages of the region. The region was created by splitting the Hundane woreda from East Hararghe Zone. As a result, Harari Region is enclaved by Oromia.
Демография
Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) жүргізген 2007 жылғы санақ бойынша Хараридің жалпы халқы 183 415 адамды құрайды, оның ішінде 92 316 ер адам және 91 099 әйел адам. Бұл аймақ Эфиопияда халқының көп бөлігі қалалық жерлерде тұратын жалғыз аймақ: 99 368 адам немесе халықтың 54,18% қалалық тұрғындар. Аймақтың ауданы шамамен 311,25 шаршы километрді құрайды, ал бір шаршы километрге шаққандағы тығыздығы 589,05 адамды құрайды. Аймақ бойынша барлығы 46 169 үй шаруашылығы саналып, аймақтағы әрбір үй шаруашылығында орташа 3,9 адам, ал қалалық үй шаруашылығында 3,4 адам, ауылдық үй шаруашылығында 4,6 адам тұрады. Аймақтағы этникалық топтарға оромо (56,41%), амхара (22,77%), харари (8,65%), гураге (4,34%), сомали (3,87%), тиграй (1,53%) және аргобба (1,26%) жатады. Сөйленетін тілдер: оромиффа (56,84%), амхари (27,53%), харари (7,33%), сомали (3,70%) және гураге (2,91%). 1994 жылы өткізілген бұрынғы санақта аймақтың халқы 131 139 адамды құрады, оның ішінде 65 550 ер адам және 65 589 әйел адам болды. Сол санақ бойынша халықтың 76 378 адам немесе 58,24% қалалық жерлерде тұрды. Бұрынғы санақта тіркелген этникалық топтардың ішінде оромо (66,84%), амхара (10,7%), харари (7,1%), гураге (3,2%), тиграй (2,71%) және сомали (1,68%) болды. Тілдердің тізіміне оромиффа (72,79%), амхари (22,97%), харари (7,61%), гураге (1,13%) және тигринья (1,13%) кірді.
Based on the 2007 Census conducted by the Central Statistical Agency of Ethiopia (CSA), Harari has a total population of 183,415, of whom 92,316 were men and 91,099 women. This region is the only one in Ethiopia where the majority of its population lives in an urban area: 99,368 or 54.18% of the population are urban inhabitants. With an estimated area of 311.25 square kilometers, this region has an estimated density of 589.05 people per square kilometer. For the entire region 46,169 households were counted, which results in an average for the region of 3.9 persons to a household, with urban households having on average 3.4 and rural households 4.6 people. Ethnic groups in the region include the Oromo (56.41%), Amhara (22.77%), Harari (8.65%), Gurage (4.34%), Somali (3.87%), Tigray (1.53%), and Argobba (1.26%). Languages spoken include Oromiffa (56.84%), Amharic (27.53%), Harari (7.33%), Somali (3.70%), and Gurage (2.91%). In the previous census, conducted in 1994, the region's population was reported to be 131,139, of whom 65,550 were men and 65,589 women. At the time of that census, 76,378 or 58.24% of the population lived in urban areas. Ethnic groups in the region recorded in the earlier census included the Oromo (66.84%), Amhara (10.7%), Harari (7.1%), Gurage (3.2%), Tigray (2.71%), and Somali (1.68%). Languages recorded included Oromiffa (72.79%), Amharic (22.97%), Harari (7.61%), Gurage (1.13%) and Tigrinya (1.13%)
CSA мәліметтері бойынша, 2004 жылға қарай халықтың 73,28% қауіпсіз әлеуметтік суға қол жеткізді, оның ішінде 39,83% ауылдық тұрғындар және 95,28% қалалық тұрғындар. 2005 жылға қарай Харари аймағындағы өмір деңгейінің басқа да көп тараған көрсеткіштері: тұрғындардың 5,7% ең төменгі кіріс тобына жатады; ересектердің сауаттылығы ерлер арасында 78,4%, ал әйелдер арасында 54,9% құрайды; аймақтық нәресте өлімі 1000 тірі туған нәрестеге шаққанда 66 нәресте өлімі, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (77) төмен; осы өлімдердің кем дегенде жартысы нәрестелердің өмірінің алғашқы айында болған.
According to the CSA, as of 2004, 73.28% of the total population had access to safe drinking water, of whom 39.83% were rural inhabitants and 95.28% were urban. Values for other reported common indicators of the standard of living for the Harari region as of 2005 include the following: 5.7% of the inhabitants fall into the lowest wealth quintile; adult literacy for men is 78.4% and for women 54.9%; and the regional infant mortality rate is 66 infant deaths per 1,000 live births, which is less than the nationwide average of 77; at least half of these deaths occurred in the infants’ first month of life.
Дін
Бұл аймақта ең көп сенушісі бар дін – Ислам, оның үлесі 68,99%, 27,1% - эфиопиялық православие, 3,4% - протестант, 0,3% - католик және 0,2% - басқа діндердің жақтастары. 2017 жылғы мәліметтер бойынша халық саны 246 мың адамды құрады деп есептеледі.
The religion with the most believers in the region is Islam with 68.99%, 27.1% are Ethiopian Orthodox, 3.4% Protestant, 0.3% Catholic, and 0.2% followers of other religions. The population was projected to be 246,000 as of 2017.
Бөлімшелер
Харари аймағында 9 нөмірленген уорда бар. Әр уорданың құрамында 19 қалалық және 17 ауылдық кебеле бар. Уордалар:
There are 9 numbered woredas in Harari region. Under the woreda there are 19 city kebeles and 17 rural kebeles. The woredas are:
Экономика
Эфиопияның Орталық Статистикалық Агенттігі (CSA) 2005 жылы Хараридегі шаруалардың барлығында 31 730 бас ірі қара мал (Эфиопияның жалпы ірі қара мал санының 0,1% -дан азы), 3440 қой (0,1% -дан аз), 26 910 ешкі (0,21%), 6320 есек (0,25%), барлық түрдегі 31 430 құс (0,1%) және 670 ара ұясы (0,1% -дан аз) болғанын бағалады.
The CSA of Ethiopia estimated in 2005 that farmers in Harari had a total of 31,730 head of cattle (representing less than 0.1% of Ethiopia's total cattle), 3,440 sheep (less than 0.1%), 26,910 goats (0.21%), 6,320 asses (0.25%), 31,430 poultry of all species (0.1%), and 670 beehives (less than 0.1%).