Кіріспе

Америкалық саясаткер (1876–1936)

Альберт Кэбелл Ричи (29 тамыз 1876 – 24 ақпан 1936) – американдық заңгер және саясаткер. Демократ, ол 1920–1935 жылдар аралығында Мэриленд штатының 49-шы губернаторы болды. Ричи – консерватор, ол 1924 және 1932 жылдары президенттікке ұсынылым алу үшін күресті, бірақ жеңіске жете алмады. 2020 жылғы мәліметтер бойынша Ричи штаттың ең ұзақ қызмет еткен губернаторы болып табылады – оның қызмет мерзімі 15 жылға жуық (14 жыл, 11 ай және 27 күн), рекордтық төрт мерзімді қызмет еткен. Ричи АҚШ тарихында Конституция қабылданғаннан кейінгі кезеңдегі губернаторлық қызмет бойынша сегізінші орында тұр.

Жас шағы мен отбасы

Альберт Ричи 1876 жылғы 29 тамызда Вирджиния штатының Ричмонд қаласында белгілі бір дәрежеде танымал ата-аналар отбасында дүниеге келді. Оның ортаңғы аты – Кэбелл, анасының әулетінен алынған. Әкесі Альберт 1867 жылы Мэриленд конституциялық конвенциясының мүшесі, Мэриленд университетінің заң профессоры, Мэриленд штатының Балтимор қаласының қалалық адвокаты және Балтимордың Жоғарғы сотының судьясы қызметтерін атқарды. Анасы, Элизабет Каски Кэбелл, Вирджинияның губернаторы Уильям Х. Кэбеллдің немересі және Томас Джефферсонның жақын серігі Джозеф Кэбеллдің шөбересі болды. Ричи туғаннан кейін көп ұзамай отбасымен Балтиморға көшіп келді және алғашқы білімін жеке мектептерде алды, соның ішінде кейіннен Boys' Latin School деп аталған Carey School for Boys мектебінде оқыды. 1896 жылы Джонс Хопкинс университетінен бакалавр, ал 1898 жылы Мэриленд университетінің заң факультетінен заңгер мамандығы бойынша диплом алды. 1900 жылы Steele, Semmes, Carey and Bond фирмасында жұмыс істей бастады, ал 1903 жылы Балтимор қаласының қалалық адвокатының көмекшісі болып тағайындалды. Сол жылы Стюарт С. Дженнимен бірге жеке заңгерлік практикасын ашты. Ричи 1910 жылға дейін адвокаттық қызметін жалғастырды және 1919 жылға дейін Дженнимен бірге заңгерлікпен айналысты. 1907 жылы Ричи Мэриленд университетінің заң мектебінде заң профессоры болып тағайындалды. 1907 жылы Ричи Мэриленд штатының Катонсвилл қаласынан Элизабет Кэтрин Бейкерге үйленді. Алайда 1916 жылғы маусымда Бейкер тастап кеткендігіне байланысты ажырасуға өтініш берді, себебі Ричи 1910 жылы анасымен бірге тұру үшін оны тастап кеткен еді. Ол оның талабына қарсы шықпады және ажырасу тез арада ресімделді. Ричи қайтадан үйленбеді және балалары болған жоқ.

Мемлекеттік қызмет көрсету комиссиясы

1910 жылы 1 шілдеде Ричи Балтимор қалалық мемлекеттік қызмет комиссиясына халық кеңесшісі болып тағайындалды. Ол Балтимор тұрғындары үшін газ бен электр энергиясының бағасын төмендетуге күш салып, нәтижесінде жылдық 500 000 доллар үнемдеуге қол жеткізді. Ричи 1913 жылы 16 ақпанда заңгерлік тәжірибасына оралу үшін отставкаға кетті, онда ол сапасы нашар газ шығарған жергілікті коммуналдық компанияға қарсы сот ісін бастады. Мемлекеттік қызмет комиссиясы бұл мәселеде Ричиді қолдады, соның нәтижесінде Балтимор тұрғындары жыл сайын қосымша 200 000 доллар үнемдеді.

Мэриленд штатының бас прокуроры

Ричидің әрекеттері назарсыз қалмады, ол 1915 жылы Мэриленд штатының бас прокуроры лауазымына ұсынылды және 1915 жылдың 20 желтоқсанынан 1919 жылдың 20 желтоқсанына дейін осы лауазымда қызмет етті. Алғашқы сайлауда Ричи кейіннен губернаторлыққа таласқан Уильям Милнес Малойды 20 000 дауыспен жеңді. Басты сайлауда Ричи республикалық қарсыласы Альберт Дубты 25 000 дауыспен жеңді. Бас прокурор ретінде Ричи мемлекеттік заң департаментіне мемлекеттік қызмет комиссиясынан басқа барлық департаменттердің заңдық іс-әрекеттерін жүктеу арқылы штаттық үкіметтің шығындарын азайтты, соның салдарынан басқа департаменттердің сыртқы заңгерлерді жалдауының қажеттігі болмады. 1918 жылдың 3 маусымында Ричи соғыс индустриясы кеңесінде бас кеңесші ретінде қызмет ету үшін бас прокурор лауазымынан уақытша босады. Бірінші дүниежүзілік соғыстың нәтижесінде құрылған Соғыс индустриясы кеңесі, үкімет құрған соғыс уақытындағы ұйымдардың ең беделділерінің бірі болды. Кеңесте жұмыс істеген кезде Ричи кеңестің төрағасы Бернард Барухпен жақын дос болып, ол кейін Ричидің президенттік амбицияларын қолдаған адамға айналды. Кеңес 1918 жылдың желтоқсанында таратылды, ал Ричи бас прокурор лауазымына қайта оралды.

Екінші мерзім

Мемлекет тарихында алғаш рет Ричи 1923 жылы губернаторлыққа екінші мерзімге ұсынылды. Ол бастапқы сайлауда бұрынғысын сияқты қарсылассыз болды, бірақ жалпы сайлауда оның ізбасары, бас прокурор Александр Армстронгпен күш сынасты. Ричи губернатор ретіндегі жетістіктері мен Он сегізінші түзетуге наразылығын баяндаған үгіт науқанында Армстронгты 43 000 дауыспен жеңіске жеткізді. Оның екінші мерзімі 1924 жылдың 9 қаңтарында басталды, бірақ Ричидің бірінші мерзімінде қабылданған сайлау заңы сайлау күнін өзгертіп, оның екінші мерзімі үш жылға ғана созылды.

Үшінші мерзім

Ричи губернатор ретінде үшінші мерзімге үміткер болу ниетін ерте жариялаған еді, бірақ 1919 және 1923 жылдардағыдан өзгеше, 1926 жылғы алғашқы сайлауда қарсылыққа тап болды. Ричидің бұрынғы қарсыласы Уильям Милнес Малой, оны 1915 жылы бас прокурорлыққа үміткер ретінде жеңіп алған болатын, тағы да Ричиге демократиялық үміткерлік үшін қарсы шығуға бел буды. Ричи Малойды 81 500 дауыспен жеңіп, оңай ұсынылды. Бас сайлау кезінде Ричиге республикашыл Аддисон Мулликин қарсы шықты, ол Ричидің нашар басқарғанын айтқан Коновинго бөгетінің құрылыс жобасын мәселе етті. Дегенмен, Ричи 60 000-нан астам дауыспен сайлауды жеңіп алды және Балтимор мен штаттағы 23 округтің 14-інде жеңіске жетті. Ол 1927 жылдың 12 қаңтарында үшінші мерзімге қызметке кірісті. Үшінші мерзімінде Ричи жаңа тас жолдар мен көпірлер салуды, теміржолдарды жақсартуды талап етіп, штаттың көлік жүйесімен жұмысын жалғастырды. Ричи сондай-ақ Чесапик шығанағын сақтаудың алғашқы бағдарламаларының бірін іске қосты, қатаң аң ауру және балық аулау заңдарын қабылдады. Ричидің үшінші мерзімінің соңында штаттық жол комиссиясының қызметкерлерінің қатысуымен 376 000 доллар көлемінде ақша жымқыру фактісі бойынша сыбайлас жемқорлыққа қатысты дау пайда болды. Ұзақ тергеуден кейін және Ричи айыптауларды тексеру үшін комиссия құрғаннан кейін, кінәлілер ұсталды. Губернатор мен штаттық жол комиссиясы кінәдан босатылды.

Төртінші мерзім

1930 жылдың қыркүйегінде Ричи төртінші мерзімге ұсынылды. Балтимор округының штат сенаторы Дэвид Макинтош бастапқыда губернаторлыққа кандидаттығын жариялаған еді, бірақ Ричи қайта сайлануға түсетінін мәлімдегеннен кейін үміткерліктен бас тартты. Ричи қайта сайлануды оңай жеңіп алды және жалпы сайлауда Балтимордың республикалық мэрі Уильям Брунингпен бақ сынасты. Ричи 66 770 дауыспен сол кезге дейінгі ең үлкен артықшылықпен қайта сайланды. 1931 жылдың басында жұмыссыздық 19,2% құрады. Губернатор Ричи жергілікті мәселелерге федералдық үкіметтің араласуына қатысты қарсылас болды және бизнес қауымдастығы демеушілік ететін бағдарламаларды қолдауға шақыруын жалғастырды. Штаттық қолдауға негізделген әлеуметтік қамқорлық мекемелері қызметтерін мүмкіндігінше кеңейтті, бірақ мемлекеттік жұмыс жобаларын іске асырудан басқа көп нәрсе жасалмады. Балтиморда Жұмыспен қамтуды тұрақтандыру комиссиясы құрылды, бірақ жұмыс іздегендердің тек бесіден бірі ғана жұмыс таба алды. Балтимордағы көмек көрсету ұйымдары тез арада жұмыстан шығып, мэр Хауард В. Джексонның сайлануы, Азаматтардың төтенше жағдайлар комитетіне муниципалдық қарыз беруге мүмкіндік бергенімен, жергілікті көмектің жеткіліксіз екенін көрсетті. Ричи Балтиморға көмек көрсету үшін штаттық облигациялар шығаруға келісті, бірақ 1933 жылдың ортасына дейін президент Герберт Гувердің жаңа Қайта құру қаржы корпорациясынан қарыз алмады, ал оның сәндік салық бағдарламасы жаңа темекі салығына қарсы болған округ өкілдерінен күшті қарсылыққа тап болды. Бастапқыда 8 миллион доллар көзделген Балтимор облигациясы штат экономикасы құлдырағандықтан 12 миллион долларға дейін өсті. Федералдық көмек тек соңғы сәтте, қарсылықпен қабылданды.

1932 жылғы президенттік науқан

Ричи 1924 жылғы конвенцияда ұлттық деңгейде танымал болды және Демократиялық партияның консервативті қанаты оны "сулы" (Тиымды жоюды қолдайтын) деп құрметтеді, ол қалалық сайлаушыларға ұнады. 1932 жылғы Демократиялық партияның ұлттық съезінде ол Рузвельттің номинацияны жеңу үшін қажетті үштен екі көпшіліктің қолдауына ие бола алмайтынына көз жеткізді. Ричи 1932 жылы президенттікке басты үміткерлердің бірі саналды. Ол жақсы қабылданып, бірақ төртінші раундта Рузвельт ұсынылды. Ричи және губернатор Джордж Дерн сияқты тағы бірнеше адам вице-президенттікке ұсынылды, бірақ ақырында бұл лауазым Джон Нэнс Гарнерге берілді.

Бесінші мерзімде жеңілді және мұра

Ричидің губернатор ретіндегі танымалдылығы төртінші мерзімінің алғашқы жылдарындағы ең жоғары деңгейіне жетті, бірақ оның ұзақ жылдар бойы губернатор болып қызмет еткенінен туындаған партия ішіндегі өршілдік пен Мэриленд штатының шығыс жағалауында болған екі линч (1931 жылы Солсбериде Мэтью Уильямс және 1933 жылы Принцесса Аннада Джордж Армвуд) салдарынан біртіндеп төмендеді. Ричидің бизнес тәрізді үкімет моделі Мэрилендті толыққанды жаңғыртқанмен, ол қарсыластары «машина» деп сынаған Демократиялық партия ұйымын құрды. 1934 жылы Ричи бесінші мерзімге үміткер болды және «Ричи мәңгілік» мүмкіндігі шындыққа жақын болды. Алайда, доктор Чарльз Конли Демократиялық партияның ішкі сайлауында Ричидің дауысын күрт азайтты, ал республикалық қарсыласы Гарри У. Найс губернатордың көмек бағдарламаларын сынап, консервативті Ричиден гөрі «жаңа мәмілеге» жақын болатынын уәделеді. Ричидің жеңісіне көп сенгенімен, Найс үш округтен басқа барлығын жеңгенде, сарапшылар губернатордың ұзақ қызмет етуі «және «тымы ұзақ» деген айыптаулар» негізгі себеп екеніне келісті, сонымен қатар Балтимордың қара халық пен жұмысшылардың қарсылығы да маңызды рөл атқарды. Жалпы сайлауда Найс Ричиді 253 813 дауысқа қарсы 247 644 дауыспен жеңді. Губернаторлық қызметінің 15 жылында Ричи бірнеше рет заң шығарушы органға арнайы сессия шақырды, оның ішінде 1920 жылы Мэрилендте әйелдерге сайлау құқығын беру үшін, ал 1933 жылы – 18-ші түзетуді жоюды ратификациялау үшін. Ол сондай-ақ Civitan International ұйымының мүшесі болды.

Жеке өмір және өлім

Ричи үйленген, бірақ жұмысы отбасылық өміріне кедергі келтірді, нәтижесінде ол ажырасып кетті. Жеңіліске ұшырағаннан кейін Ричи Балтимордағы заңгерлік тәжірибесіне оралды. 1936 жылдың 24 ақпанында Ричи күтпеген жерден миға қан құйылу салдарынан қайтыс болды. Жекелеген жерлеу рәсімінен кейін Ричидің денесі бірнеше күн бойы көпшілікке қойылды және мыңдаған адамдар аза тұтты. Ол Гринмаунт зиратында әкесі мен анасының қасына жерленді.