Кіріспе

Ирландиядағы білім беру жүйесінде ерікті орта мектеп (немесе жеке меншік орта мектеп; scoil dheonach) – жеке меншіктегі және басқарылатын орта білім беру мектебі. Олардың көпшілігі діни мектептер, ал басқарушылар көбінесе Католик шіркеуінің өкілдері, әсіресе католик мектептерінде. Бастауыш білім берудегі ұлттық мектептер сияқты, ерікті орта мектептер де Білім беру министрлігінен жан басына шаққанда қаржыландырылады. Мұғалімдердің жалақысының шамамен 90 пайызы мемлекеттік бюджеттен төленіп тұрады. Кейбір мектептер оқу ақысын қабылдаса, көптегендері ата-аналардан қосымша қаржы немесе ерікті жарналар сұрайды. Жергілікті қоғамдық ұйымдар да қаржы жинауға қатысуы мүмкін. 1966 жылға дейін барлық орта білім беру мектептері, кәсіптік білім беру комитеттері басқаратын кәсіптік мектептерден басқа, ерікті орта мектептер болып келді. Доно О’Мэллидің мектепті бітіру жасын ұзартуы қоғамдық басқарудағы қоғамдық және кешенді мектептердің құрылуына ықпал етті. Кейбір кішкентай орта мектептер кейін бірігіп, мемлекеттік мектептермен қосылды. Ерікті орта мектептер орта білім беру жүйесінің ең ірі бөлігін құрайды және олардың студенттерінің саны шамамен 60 пайызын құрайды. Мектептер әдетте Басқару кеңесімен немесе сирек жағдайда меценаттармен немесе діни институттармен басқарылады. Мектеп директоры күнделікті мәселелерді басқарады. Кейбір ерікті орта мектептер интернат болып табылады, бұл әсіресе протестант мектептеріне тән, олардың көпшілігі Ирландия шіркеуіне жатады, себебі студенттер мұндай мектептерге күнделікті қатынай алмайды, олар көбінесе бірнеше провинциялық қалаларда орналасқан. Бұл мектептер әдетте жан басына шаққандағы стандартты грантқа қосымша қаржылай көмек алады.