Bombardier корпорациясының тарихы мен дамуы

Кіріспе

Bombardier Inc. бөлімшесі

Бір кезде Bombardier 27 елде өндіріс орналастырған, 70 000-нан астам қызметкерді жұмысқа алған, бірақ содан бері жұмыс күшін жартысынан астамға қысқартып, кейбір активтерін сатты.

Алғашқы іс-әрекеттері

1986 жылы Canadair компаниясын сатып алып, оны қайта табысты етуден кейін, 1989 жылы Bombardier Солтүстік Ирландияның Белфаст қаласындағы банкроттыққа жақын Short Brothers ұшақ құрастыру компаниясын сатып алды. 1990 жылы оған банкрот болған американдық Learjet компаниясын қосып алды, ол Уичита қаласындағы штаб-пәтерімен бизнес-джеттер өндірушісі болды; соңында 1992 жылы ақшадан айырылған Boeing-тің еншілес компаниясы – Канаданың де Хавиланд ұшақтарын (Торонто, Онтарио штаты) сатып алды. Canadair, Learjet және Short Brothers компанияларын сатып алуға 215 миллион АҚШ доллары жұмсалды, ал 1990 жылы олардың сатылымы 1,3 миллиард АҚШ долларын құрады. Осы кезде Canadair аймақтық ұшақтары мен әуедегі бақылау жүйелері, Learjet бизнес-ұшақтары және Short Brothers C 23 Sherpa жүк ұшақтарының сатылымы артып жатты. Аэроғарыш компаниясы Bombardier Inc. компаниясының кірісінің жартысынан астамын құрайды. 2010 жылдардың басында оның ең танымал ұшақтары Dash 8 Series 400, CRJ100/200/440 және CRJ700/900/1000 сериялы аймақтық лайнерлері болды, бірақ компанияның ғылыми-зерттеу және әзірлеу бюджетінің көп бөлігі жаңа CSeries ұшағына жұмсалды. Сондай-ақ, Bombardier 415 амфибиялық су шашыратушы ұшағын (Дорвал және Солтүстік шығанақта) және Global Express және Challenger бизнес-джеттерінің серияларын өндірді. Bombardier бірнеше өлшемде ұсынған CSeries бастапқыда Airbus A318 және Airbus A319; Boeing 737 Next Generation 737 600 және 737 700 модельдерімен; және Embraer 195 ұшақтарымен бәсекелесті. Bombardier CSeries бұл бәсекелестерге қарағанда саяхатқа 20%-ға аз отын жұмсайтынын мәлімдеді, бұл оны 2017 жылы ұсынылған Boeing 737 MAX ұшағынан 8%-ға тиімдірек етеді. CSeries ұшағының алғашқы тапсырыс берушісі Lufthansa 2008 жылы 60 ұшаққа және 30 опцияға ниет хатына қол қойды. Монреаль өндіріс кешенін Ghafari Associates компаниясы CSeries үшін жаңа технологиялық өндірісті енгізу үшін қайта жаңартты.

2010-2016 жылдар

2011 жылдың 24 наурызында Шанхай қаласындағы Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC) және Bombardier Inc. компаниялары коммерциялық ұшақтар бойынша ұзақ мерзімді стратегиялық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды. Бұл келісімнің мақсаты – Airbus және Boeing компанияларының дерлік монополиясын бұзу болатын. Бағдарламаға Bombardier CRJ сериясы, CSeries және Q сериясы; сондай-ақ Comac ARJ21 және Comac C919 ұшақтары енді. 2012 жылдың қаңтар айында компания Африкадағы алғашқы зауытында, Мароккодағы Касабланка маңында CRJ сериясы үшін ұшуды басқару жүйесі сияқты қарапайым құрылымдарды жасауды бастады. 2013 жылдың 30 қыркүйегінде 2014 жылдың соңында ашылуы жоспарланған тұрақты зауының құрылысы басталды. Қазан айында Bombardier және Оңтүстік Кореяның Korea Aerospace Industries және Korean Air Lines консорциумы арасында 90 орындық турбовинтті аймақтық ұшақты әзірлеу жөнінде келісім жасалды, оның 2019 жылы іске қосылуы күтілуде. 2012 жылдың қараша айында Bombardier швейцариялық VistaJet бизнес-авиациялық операторымен 56 Global сериялы ұшаққа, жалпы құны 3,1 миллиард долларға келісім жасады, сондай-ақ қосымша 86 ұшаққа опция қарастырылды, бұл келісімнің жалпы құны 7,8 миллиард долларды құрады. 2013 жылдың сәуір айында Канаданың Porter Airlines компаниясы 12 CSeries ұшағына шартты тапсырыс берді, тағы 18 ұшаққа опция қарастырылды. Бұл ұшақтардың Торонто қаласының орталық бөлігіндегі Билли Бишоп Торонто қалалық әуежайын пайдалануына рұқсат беруге байланысты болды. 2015 жылы Канада үкіметі әуежайда ұшақтарды пайдалануға рұқсат бермейтінін мәлімдеді, нәтижесінде аталған жоба тоқтатылды. 2014 жылдың қаңтар айында 2013 жылы тапсырыстардың 19%-ға төмендеуіне байланысты Bombardier Aerospace компаниясы 1700 қызметкерін жұмыстан босатыды. Сол жылдың шілдесінде Bombardier өнімділіктің төмендеуіне жауап ретінде қайта ұйымдастырылды. Президент Гай Хачи зейнеткерлікке шықты, ал Bombardier Aerospace үш бөлімге бөлінді: бизнес-авиация, коммерциялық авиация және аэроқұрылымдар, сондай-ақ инженерлік қызметтер. Бұл реорганизация кезінде 1800 жұмыс орны қысқартылды. 2014 жылдың соңындағы мәлімдемесінде Bombardier Aerospace компаниясы қызметкерлер санының 3700-ге азайғанын, 290 ұшақ тапсырыс еткенін және тағы 282 ұшаққа тапсырыс алғанын хабарлады, сондай-ақ «ұзақ мерзімді перспективасы зор» екенін мәлімдеді. 2015 жылдың 29 қазанында Bombardier үшінші тоқсанда 4,9 миллиард АҚШ долларын шығынға ұшырағанын және CSeries бағдарламасы бойынша 3,2 миллиард долларлық құнсыздануды хабарлады. Сондай-ақ Learjet 85 бағдарламасы тоқтатылды, тағы 1,2 миллиард АҚШ долларын құнсыздануға ұшырады және 64 күтіліп отырған тапсырыс жойылды. Сол күні Bombardier акцияларының құны 17,4%-ға төмендеді. 2016 жылдың 17 ақпанында Bombardier компаниясы 5,4 миллиард долларлық құнсыздануды ескермегенде, 2015 жылғы таза табысы 138 миллион долларды құрағанын хабарлады, сондай-ақ 7000 жұмыс орны қысқартылатынын мәлімдеді. Ол кезде компанияда 243 нақты тапсырыс және тағы 360-қа қатысты ниет хаттары мен міндеттемелер болды. Тапсырыстардың көп бөлігі CS300 үлгісіне жасалған. Бірінші CS100 ұшағының 2016 жылдың ортасына дейін Lufthansa түстерінде ұшуы күтілуде. Bloomberg Business-ке берген сұхбатында Alta Corp басқарушы директоры Крис Мюррей: «Сертификаттау – жақсы жаңалық, бірақ 2016 жыл тапсырыстар үшін шешуші болады» деді. 2016 жылы өндірістің кешігуі және күшті бәсекелестік CSeries бағдарламасына кері әсер етті. 20 қаңтарда United Continental Holdings Inc. компаниясы 40 Boeing 737 700 ұшағына тапсырыс бергенін хабарлады. 2016 жылдың 17 ақпанында Air Canada компаниясы 75 CS300 ұшағын сатып алуға келісім жасады. Авиациялық консалтингтік Leeham Company компаниясының Bjorn Fehrm-інің мәліметінше, 2016 жылы салынған алғашқы 15 CSeries ұшағының әрқайсысын жасауға 60 миллион доллар жұмсалды, бірақ олар 30 миллион долларға ғана сатылды. Толық тізімдік баға бойынша келісімнің жалпы құны 5,6 миллиард АҚШ долларын құрады, ал Delta компаниясы едәуір жеңілдік алғаны хабарланды. Air Canada компаниясы 2016 жылдың маусым айында 45 CS300 ұшағына арналған алдын ала тапсырысын 30 ұшаққа опциямен бекітті, бұл келісімнің құны 3,8 миллиард долларды құрады, егер опция қолданылса (ұшақтың тізімдік бағасына сәйкес) 6,3 миллиард долларға дейін жетеді. Келесі күні Bombardier алғашқы CSeries ұшағын Swiss International Air Lines компаниясына тапсырды, бұл ұшақтарды пайдалануды бастаған алғашқы оператор болды.

On 24 March 2011, Shanghai based Commercial Aircraft Corporation of China (COMAC) and Bombardier Inc. signed a framework agreement for a long term strategic cooperation on commercial aircraft. The intention was to break the near duopoly of Airbus and Boeing. Aircraft covered by the programme included the Bombardier CRJ series, CSeries and Q series; and the Comac ARJ21 and Comac C919. In January 2012, the firm began manufacturing simple structures, such as flight controls for the CRJ series, from its first facility in Africa, near Casablanca, Morocco. On 30 September 2013, it broke ground on its permanent facility, due to open late 2014. In October, a joint development deal between Bombardier and a South Korean consortium consisting of Korea Aerospace Industries and Korean Air Lines was revealed, to develop a 90 seater turboprop regional airliner, targeting a 2019 launch date. In November 2012, Bombardier signed the largest deal in its history with Swiss business jet operator VistaJet for 56 Global series jets for a total value of $3.1 billion, including an option for an additional 86 jets, for a total transaction value of $7.8 billion. In April 2013, Canada's Porter Airlines placed a conditional order for 12 CSeries aircraft, with options for another 18; this was conditional on jets being allowed to use Billy Bishop Toronto City Airport off downtown Toronto. In 2015, the Canadian Government announced that it would not approve the use of jets at the airport and the proposal was shelved. In January 2014, 1,700 employees were cut from Bombardier Aerospace due to a 19 percent drop in orders in 2013. In July of that year, Bombardier reorganized itself in response to underperformance; President Guy Hachey retired and Bombardier Aerospace was split into three divisions: business aircraft; commercial aircraft and aerostructures; and engineering services, while 1,800 jobs were cut. In its 2014 year end statement, Bombardier Aerospace reported its employee count had reduced by 3,700, delivered 290 aircraft and held orders for 282 more; and also claimed "strong long term potential". On 29 October 2015, Bombardier announced a US$4.9 billion third quarter loss and $3.2 billion writedown on the CSeries. It also cancelled its Learjet 85 program, taking another US$1.2 billion writedown and cancelling 64 outstanding orders. Bombardier shares fell 17.4 per cent on that day. On 17 February 2016, Bombardier announced its 2015 profits were $138 million before taking a $5.4 billion write down; it also announced 7,000 jobs would be cut. At the time, the company had 243 firm orders and letters of intent and commitment for another 360. Most orders were for the CS300 model. The first CS100 was expected to be flying by mid 2016 in Lufthansa colours. "Certification is a great thing, but 2016 is going to be critical for orders," analyst Chris Murray, a
Managing Director with Alta Corp, told Bloomberg Business. The CSeries was adversely hit by production delays and stiff competition in 2016. On 20 January, United Continental Holdings Inc. announced that it had ordered 40 Boeing 737 700s instead. Air Canada announced it would buy up to 75 CS300s, a larger variant, on 17 February 2016; prior to this, there had been no CSeries orders since 2014. According to Bjorn Fehrm of the aviation consulting firm Leeham Company, the first 15 CSeries built in 2016 each cost $60 million to make, but would sell for only $30 million. At full list price, the deal would total US$5.6 billion; sources claimed that Delta had received a significant discount. Air Canada firmed up its tentative order for 45 CS300s with an option for another 30 in June 2016; it was reportedly valued at $3.8 billion, increasing to $6.3 billion if the option was exercised (based on the aircraft's list price). The next day, Bombardier delivered the first CSeries jet to Swiss International Air Lines, the first operator to start flying them.

Embraer (Ембраер)

Бразилия мен Канада 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында отандық ұшақ өндірушілерге мемлекеттік субсидиялар беру туралы халықаралық, сот арқылы қаралатын сауда дауына қатысты. Дүниежүзілік сауда ұйымы Бразилияның заңсыз субсидиялық бағдарламасын – Proex жүргізгенін, оның нәтижесінде бразилиялық Embraer компаниясы кем дегенде 1999–2000 жылдардан бастап пайда тапқанын, сондай-ақ Канаданың жергілікті аймақтық ұшақтар индустриясын заңсыз субсидиялағанын анықтады. 2017 жылдың қыркүйек айының соңында Дүниежүзілік сауда ұйымы Бразилияның ақпан айындағы шағымын қарастыратынын хабарлады, оның ішінде Канада үкіметі CSeries ұшағын әділетсіз субсидиялағаны туралы айыптаулар да бар еді. Embraer бұл субсидияларды "барлық жаһандық нарықты бұрмалайтын, канадалық салық төлеушілердің есебінен бәсекелестерге зиян келтіретін тұрақсыз практика" деп мәлімдеді.

2015-2017 мемлекеттік көмек

2015 жылдың 29 қазанында Квебек үкіметі жұмыс орындарын сақтау және CSeries бағдарламасын қолдау үшін 1 миллиард АҚШ доллары (шамамен 1,3 миллиард канадалық доллары) инвестициялауға уәде берді, сондай-ақ провинция CSeries бағдарламасын басқаратын серіктестікте 49,5% үлеске ие болды. Bombardier компаниясы Оттавадан 350 миллион доллар қайтарылатын қарыз сұраған болатын. Жобаға байланысты қарыздар Bombardier компаниясын қаржы жинауға және жұмысын жалғастыру үшін мемлекеттік қолдау іздеуге мәжбүр етті. Провинциялық және федералдық үлестер қайтарылатын несиелер түрінде берілді. Тәуелсіз экономист Марк Милке бұл несиелердің қайтарылуы күмәнді екенін айтты және «The Globe and Mail» газетінде бұл құтқару шараларын «корпоративтік әл-ауқат» деп сипаттады. 2015 жылдың 10 қарашасында, қызметке кіріскеннен кейін бірнеше күн өткен соң, премьер-министр Джастин Трюдо Bombardier федералдық көмек алу үшін «нақты бизнес жоспарын» ұсынуы керектігін мәлімдеді. Ол компанияның жоғары технологиялық өндірістің маңызды мысалы екенін мойындады, бірақ мұндай көмек канадалықтардың мүддесіне бағынуы керек екенін, «эмоцияға, саясатқа немесе символизмге» емес, деп атап өтті. Анонимді дереккөз Рейтер агенттігіне келіссөздердің жалғасып жатқанын хабарлады. 2016 жылдың 14 сәуірінде Delta әуе компаниясы CSeries ұшақтарын тапсырыс берген деген қауесеттерге байланысты Bombardier акцияларының құны алты айдың ең жоғары деңгейіне жетті. Компания федералдық үкіметтен 1 миллиард доллар көлемінде көмек сұрады. 2016 жылдың мамыр айында федералдық үкімет Bombardier компаниясына 1 миллиард доллар көлемінде көмек пакеті ұсынды (Квебек үкіметі ұсынған 1 миллиард долларлық субсидияға қоса), бірақ бұл көмектің шарты ретінде Bombardier және Beaudoin отбасыларының компанияны аз үлестің иесі болса да бақылауын қамтамасыз ететін екі кластық акциялар жүйесін тоқтату талап етілді. Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, осы талап келіссөздерді тоқтатты. Федералдық жоспар сонымен қатар компанияға қосымша 1 миллиард доллар қаржы жинау үшін жаңа акциялар шығаруды ұсынды. «The Toronto Star» газеті үкіметтің компанияны құтқаруға келісетінін болжады, өйткені банкроттық жағдай 70 000 жұмыс орнының жоғалуына және соңғы бес жылда 34,2 миллиард долларға жеткен экспорттың төмендеуіне әкелуі мүмкін еді. 2016 жылдың мамыр айында Федералдық қаржы министрі Билл Морно әуе кеңістігі саласының «өте маңызды» екенін айтты. 2017 жылдың ақпан айында федералдық үкімет келесі төрт жыл ішінде бөліп төленетін 372,5 миллион долларлық пайыздан төленбейтін несие беруге келісті, оның үштен бірі CSeries бағдарламасына, ал қалғаны Global 7000 бизнес-джетіне бағытталды.

On 29 October 2015, the Quebec government announced that it would invest US$1 billion (roughly CAD$1.3 billion) to protect jobs and the CSeries, the province buying a 49.5% interest in the limited partnership controlling the CSeries program. Bombardier had reportedly asked Ottawa for a repayable loan of $350 million, Debts from the project had forced Bombardier to raise cash and seek aid in order to stay afloat. Both provincial and federal contributions came via repayable loans; independent economist Mark Milke claimed it is questionable whether they would be repaid, calling the bailout loans "corporate welfare" in The Globe and Mail. Days after his swearing in, on 10 November 2015, Prime Minister Justin Trudeau stated Bombardier must make a "strong business case" for federal aid, agreeing that the firm exemplified important high value manufacturing, but stated that such aid would be shaped by Canadians' best interests, not on "emotion, politics or symbols". An unnamed source advised Reuters that negotiations were still underway. On 14 April 2016, Bombardier shares were at a six month high over rumors that Delta had ordered CSeries jets. The firm continued to request a $1 billion aid package from the federal government. In May 2016, the federal government reportedly offered a $1 billion aid package (in addition to the $1 billion subsidy offered by the Government of Quebec) with the condition of Bombardier ending its dual class share structure which enables the Bombardier and Beaudoin families to control it despite a minority ownership. According to Bloomberg, the talks reached a standstill over this condition. The federal plan also recommended that the firm issue new shares to gain $1 billion in additional funding. The Toronto Star predicted that the government would bailout the firm as bankruptcy would lead to the loss of some 70,000 jobs as well as significant exports, which had totaled $34.2 billion in the previous five years. In May 2016, Federal Finance Minister Bill Morneau said the aerospace sector is "critically important". In February 2017, the federal government agreed to provide $372.5 million in interest free repayable loans, to be issued in instalments over the following four years; one third was intended for the CSeries while the rest went to the Global 7000 business jet.

Airbus серіктестігі

2017 жылдың 16 қазанында Bombardier және Airbus 20 жыл ішінде 6000-нан астам 100-150 орындық жаңа ұшақтар нарығын кеңейту мақсатында CSeries бағдарламасы бойынша серіктестік туралы мәлімдеді. 2018 жылдың шілдесінде Airbus бағдарламаның холдингтік компаниясының 50,01% көпшілік үлесін сатып алды, Bombardier 31% және Investissement Québec 19% үлесін сақтап қалды. Осы келісімге сәйкес, CSeries енді Airbus A220 ретінде сатылуда. Airbus-тың жеткізу тізбегі саласындағы тәжірибесіне қол жеткізу өндіріс шығындарын азайтуға бағытталған, ал бас кеңсесі мен негізгі құрастыру желісі Квебек провинциясында қалады, ал екінші құрастыру желісі АҚШ-тың Алабама штатындағы Airbus Mobile зауытында орналасқан. Airbus өз үлесі үшін төлем жасаған жоқ және ешқандай қарызды мойындаған жоқ. Airbus Bombardier-дің бағдарламадағы үлесін сатып алу жоспары жоқ екенін, 2025 жылдан кейін стратегиялық серіктес болып қалатынын мәлімдеді; шарттарға сәйкес, 2023 жылы Квебектің үлесін, ал келісім күшіне енгеннен кейін жеті жыл өткен соң Bombardier-дің үлесін сатып алу мүмкіндігі қарастырылған, бірақ өндіріс кем дегенде 2041 жылға дейін Квебекте сақталуы керек. Bombardier компаниясының бас директоры Ален Беллемар бұл келісім сатылымды арттыратынын айтты: «Бұл бағдарламаның болашағына нақтылық әкеледі, соның салдарынан ұшақтың болатынына сенім артады. CSeries-ті Airbus-тың жаһандық масштабымен біріктіру CSeries бағдарламасын жаңа деңгейге көтереді».

Сатудан шығару

2018 жылдың 8 қарашасында Viking Air компаниясының бас компаниясы Longview Aviation Capital Corp. Bombardier компаниясынан Q400 бағдарламасын және de Havilland брендін сатып алды. Viking компаниясы 2006 жылы тоқтатылған de Havilland Canada ұшақтарының типтік сертификаттарын бұрын сатып алған болатын. Сол кезде Q400 сатылымы қарсыласы ATR-ден төмен болды. Bombardier сатудың құны 300 миллион доллар екенін және жылдық 250 миллион доллар үнемдеуді күтетінін хабарлады. Q400 мәмілесі 2019 жылдың 3 маусымында жабылды; жаңа холдинг компаниясы De Havilland Aircraft of Canada Limited 51 Q400 ұшағына жасалған тапсырыстар тізімін мұра етті. Сондай-ақ 2018 жылдың соңында Bombardier өзінің бизнес-джеттерді оқыту бағдарламасын CAE Inc. компаниясына 645 миллион долларға сатты және бүкіл әлемдегі 70 000 қызметкерінің арасында 18 ай ішінде 5000 жұмыс орнын қысқартуды жариялады: Онтариода 500, Квебекте 2500 және Канададан тыс жерлерде 2000. Bombardier коммерциялық ұшақтардан бизнес-ұшақтарға көшті және 2018 жылы 16,5 миллиард долларлық кіріс күтті, ол 2020 жылы 20 миллиард доллардан асып, 0,75 миллиард долларлық еркін ақша ағынына ие болады, негізінен үлкен Global 7500 моделі арқылы. 2019 жылдың 2 мамырында Bombardier компаниясының әуе ғарыш бөлімі CSeries және Q400 бағдарламаларын сатқаннан кейін Bombardier Aviation деп қайта аталды. 2019 жылдың 25 маусымында Bombardier Mitsubishi Heavy Industries компаниясымен CRJ бағдарламасын сату туралы келісімге келді, бұл мәміленің 2020 жылдың басында реттеуші органдардың келісімімен аяқталуы күтілуде. Mitsubishi Bombardier компаниясының инженерлік, сертификаттау, клиенттермен қарым-қатынас және қолдау көрсету саласындағы жаһандық тәжірибесін алады, бұл SpaceJet (бұрынғы MRJ) бағдарламасын дамытуға көмектеседі және Солтүстік Америкада өндірісті ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Мәмілеге Канададағы және АҚШ-тағы екі қызмет көрсету орталығы, сондай-ақ CRJ ұшағының типтік сертификаттары кіреді. Bombardier Mirabel құрастыру зауыдын сақтап, Mitsubishi атынан CRJ ұшақтарын ағымдағы тапсырыстар орындалғанша шығарады. 2020 жылдың мамыр айының басында Mitsubishi барлық шарттар орындалғанын растады. Мәміле 1 маусымда жабылды. Bombardier CRJ ұшақтарына қатысты қызмет көрсету және қолдау қызметтерін Монреальдегі жаңа MHI RJ Aviation Group компаниясына берді. 2019 жылдың 31 қазанында Bombardier Солтүстік Ирландия мен Мароккодағы әуе құрылымдарымен айналысатын және кейіннен қызмет көрсететін операцияларын, сондай-ақ Далластағы әуе құрылымдарын жөндеу, күрделі жөндеу (MRO) зауытын Spirit AeroSystems компаниясына сату туралы хабарлады. Мәміленің 2020 жылдың бірінші жартысында реттеуші органдардың келісімімен аяқталуы күтілуде. 2020 жылдың қыркүйек айында Spirit компаниясы 31 қазанға дейін шарттар орындалатынына "ешқандай кепілдік берілмейді" деді. Соңғы сәтте жасалған түзетулер ақшалай төлемнің сомасын азайтып, жалпы бағалауды түзетуге мүмкіндік берді, бұл тараптарға мәмілені 30 қазан күні жабуға мүмкіндік берді. 2020 жылдың 12 ақпанында Bombardier A220 бағдарламасының бас компаниясы Airbus Canada Limited Partnership-тегі үлесін 591 миллион долларға сатты; қазір Airbus 75% үлеске ие, ал қалған 25% Investissement Québec компаниясына тиесілі. Бұл сату Bombardier компаниясының коммерциялық авиация саласынан "стратегиялық шығуының" белгісі болды. Оның бизнес-джеттері Cessna және Bell Helicopters компанияларының бас компаниясы Textron компаниясына сатылуы мүмкін деген қауесеттерге қарамастан, 17 ақпанда Bombardier өзінің теміржол бөлімін Alstom компаниясына сатуға келіскені және бизнес-авиацияға толық назар аударуы белгілі болды.

On 8 November 2018, Viking Air parent Longview Aviation Capital Corp. acquired the Q400 program and the de Havilland brand from Bombardier. Viking had already bought the discontinued de Havilland Canada aircraft type certificates in 2006. At that point, Q400 sales were lower than rival ATR. Bombardier announced the sale was for $300 million and expected $250 million annual savings. The Q400 deal closed on 3 June 2019; the new holding company, De Havilland Aircraft of Canada Limited, inherited an order book of 51 Q400s. Also in late 2018, Bombardier sold its business jet training program to CAE Inc. for $645 million and announced 5,000 job cuts over 18 months across its 70,000 employees worldwide: 500 in Ontario, 2,500 in Quebec and 2,000 outside Canada. Bombardier shifted focus from commercial to business aircraft, and forecast revenues of $16.5 billion in 2018, rising to over $20 billion in 2020 with a free cash flow of $0.75 1 billion, mostly via the large Global 7500.<! On 2 May 2019, Bombardier's aerospace division was renamed Bombardier Aviation following the divestment of the CSeries and Q400 programmes. On 25 June 2019, Bombardier agreed with Mitsubishi Heavy Industries to sell the CRJ program, a deal was expected to close in early 2020 subject to regulatory approval. Mitsubishi will gain Bombardier's global expertise in terms of engineering, certification, customer relations and support, boosting its SpaceJet (formerly MRJ) programme and enabling its production in North America. The deal includes two service centres in Canada and two in the US, as well as the CRJ's type certificates. Bombardier retains the Mirabel assembly facility and produce the CRJ on behalf of Mitsubishi until the current order backlog is complete. In early May 2020, Mitsubishi confirmed that all conditions had been met. The transaction closed on 1 June. Bombardier's CRJ related service and support activities were transferred to a new Montreal based company, MHI RJ Aviation Group. On 31 October 2019, Bombardier announced the sale of its aerostructures activities and aftermarket services operations in Northern Ireland and Morocco, and its aerostructures maintenance, repair and overhaul (MRO) facility in Dallas, to Spirit AeroSystems. The sale was expected to close in the first half of 2020 subject to regulatory approval. In September 2020 Spirit said "there can be no assurances" that conditions would be met by the 31 October deadline. A last minute amendment reduced the amount of the cash consideration and adjusted the overall valuation, enabling the parties to set a closing date of 30 October. On 12 February 2020, Bombardier sold its share in Airbus Canada Limited Partnership, the holding company for the A220 programme, for $591 million; Airbus now has a 75% share, with the remaining 25% owned by Investissement Québec. This sale marked Bombardier's "strategic exit" from the commercial aviation sector. Despite rumours that its business jet activities might be sold to Textron, parent company of Cessna and Bell Helicopters, on 17 February it emerged that Bombardier had instead agreed to sell its rail division to Alstom and would focus exclusively on business aviation.

Мекемелер

Bombardier Aviation компаниясының бірнеше өндіріс орындары бар.

Құрылыстың тарихы

Бір кезде Bombardier Aerospace компаниясы 27 елде өндіріс, инженерия және қызмет көрсету объектілеріне ие болды. Өндіріс объектілері Канада, АҚШ және Мексикада орналасқан. 2018 жылдың 3 мамырында Bombardier компаниясы Global бизнес-джеттері мен Q400 аймақтық турбовинтті ұшақтарын шығаратын Toronto Downsview зауытын 635 миллион долларға сатты және Q400 өндірісін сақтау үшін үштен бес жылға дейін жалға алды. Сонымен қатар, Toronto Pearson халықаралық әуежайында Global бизнес-джеттерін соңғы құрастыру зауытын ашу үшін жерді жалға алды. 2019 жылдың 2 мамырында Bombardier өзінің барлық аэроғарыш активтері "бір, оңайлатылған және толық интеграцияланған бизнеске" біріктірілетінін хабарлады, нәтижесінде Белфаст және Мароккодағы операциялары сатылды.

Ұлыбритания

Белфаст, Солтүстік Ирландия — Виктория паркіне қарама-қарсы, Джордж Бест Белфаст қалалық әуежайының жанындағы бұрынғы Short Brothers зауыты. 2020 жылдың қараша айында Bombardier Белфастағы өндіріс орындарын Spirit AeroSystems компаниясына сатты.