Кіріспе

Американдық компьютер өндіруші (1980–1999)

AST Research, Inc., кейін AST Computer атымен жұмыс істеді, жеке компьютер өндіруші компания болды. Ол 1980 жылы Калифорния штатының Ирвайн қаласында Альберт Вонг, Сафи Куреши және Томас Юэн өздерінің аттарының бас әріптерінен құрылған аббревиатура ретінде іргелі қаланды. 1980-ші жылдары AST қосымша кеңейту карталарын жасады, ал 1990-шы жылдары ірі жеке компьютер өндірушісіне айналды. 1997 жылы AST компаниясын Samsung Electronics сатып алды, бірақ бірнеше рет зиянға ұшырағандықтан 1999 жылы факті бойынша жабылды.

Негізгі мекеме (1979-1986)

AST Research компаниясы Томас К.К. Юэн, Альберт К. Вонг және Сафи У. Курешилермен AST Associates ретінде құрылды. Үшеуі де АҚШ-қа иммигранттар болды – Юэн мен Вонг Гонконгтан, ал Куреши Пәкістаннан келді. Юэн 1970-ші жылдары Computer Automation Inc. компаниясында жұмыс істеген кезде Курешимен танысты, ал Вонг Юэнмен Калифорния штатының Коста-Меса қаласындағы Orange Coast колледжінде оқығанда бірге тұрды. Олардың барлығы инженерлік мамандықтарды оқу үшін АҚШ-қа келді. Юэн AST-тің негізін қалаушысы болды және 1979 жылы компанияны құруды ұсынды. Аппараттық құралдарды өндіруге кіріспес бұрын, Юэн компанияны ірі бизнеске арналған компьютерлік кеңес беру фирмасы ретінде көріп отырды. Компанияның атауы – үш негізін қалаушының есімдерінің бас әріптерінен құралған аббревиатура. Бастапқы лауазымдарын жеребе тастау арқылы анықтағанда, Куреши президент, Юэн қазынашы, ал Вонг хатшы болып тағайындалды. Бұл алғашқы өнімдер сатыла бастағаннан кейінгі алғашқы жыл ішінде әр ай сайын екі есеге өсті. Клиенттердің сұранысын қанағаттандыру үшін компания венчурлық капитал іздеді, бірақ бірнеше банктерден бас тартты. Оның орнына, 1982 жылы негізін қалаушылар өздерінің үйлеріне екінші ипотека рәсімдеп, компанияға инвестициялау үшін қосымша 50 000 доллар жинады. Негізін қалаушылардың сәтіне орай, 1983 жылы AST-тің сату көлемі 13 миллион долларға жетті. Сатудың күрт өсуі венчурлық капиталистердің назарын аударды, олар компанияға 2,4 миллион доллар инвестициялады. 1984 жылы компания алғашқы акцияларын биржаға шығарды (IPO), сол жылдың маусым айында екі миллион акцияны халыққа ұсынды. Осы оқиғалардың нәтижесінде 1985 жылдың наурыз айында AST басшылары Гонконгта AST Far East, Ltd. ашты. Бұл компанияның алғашқы халықаралық еншілес компаниясы болды және компанияның өнімдерін өндіру үшін маңызды қосымша өндіріс желісі ретінде қызмет етті. AST өнімдерінің қатарында бірнеше есептеу платформалары үшін графикалық карталар, Macintosh-тың алғашқы компакт-модельдері үшін қатты дискілер, Apple II үшін көп функциялы тізбекті/параллель/сағаттық кеңейту тақтасы және IBM PC үшін жергілікті желі тақтасы бар еді. 1985-1986 жылдар аралығында AST-тің кірісі екі есеге өсіп, 138,6 миллион долларға жетті. 1986 жылдың соңына қарай AST Австралияда, Германияда, Ұлыбританияда және Канадада шетелдік бөлімшелер құрды. Халықаралық еншілес компаниялардың жиынтық кірісі компанияның кірісінің төрттен бір бөлігін құрады.

PC-ге үйлесімді және Apple кеңейтуі (1986 1989)

1986 жылдың соңына қарай AST-нің кеңейту карталарының ұсыныстары ескіру қаупіне тап болды, себебі IBM осы кезде IBM PC-нің жаңартылған, жоғары деңгейдегі үлгілерін – негізінен PC XT және PC/AT – ұсынды, олар AST-нің PC кеңейту карталарының көптеген мүмкіндіктерін өздеріне біріктірген болатын. Бірқатарда, олар құпия түрде PC-ге үйлесімді компьютерлік жүйелерді енгізуді жоспарлады. Apple аппараттығына арналған AST өнімдері осы аралықта тиімді пайда әкелді. 1986 жылы AST тіпті Apple қолдауын кеңейтіп, жаңадан шыққан Apple IIGS үшін перифериялық құрылғыларды ұсынды, олардың ішінде екі кеңейту картасы болды: SprintDisk 1 МБ RAM Disk картасы және AST Vision Plus – нақты уақытты видео цифрландыру картасы. Vision Plus кейін Silicon & Software компаниясына сатылып, Virtual Realities компаниясына лицензияланды (содан кейін LRO және кейінірек Alltech Electronics арқылы сатылды). 1987 жылы AST Apple IIGS үшін жадты кеңейту картасын – RamStakPlus, RAM/ROM жадты кеңейту картасын – жасады. AST Research Macintosh желісі үшін Mac286-ны шығарды, ол Intel 80286 және RAM орнатылған екі NuBus картасынан тұрды, бұл Macintosh-қа MS DOS-ты бар болған операциялық жүйесімен қатар іске қосуға мүмкіндік берді. 1987 жылдың шілдесіне дейін Premium/286 компанияның сатылымының жартысын құрады, бірақ жыл соңына қарай AST үшін бастапқыда шамалы ғана табысқа жетті, өткен жылғы пайдадан кемірек кіріс әкелді. Сол жылы IBM AST-ге өзінің PS/2 өнім атауының сауда белгісін бұзу туралы талап қойды, бұл AST-нің RAM жарнамасының бірінде орын алған болатын, аталған дау соттан тыс шешілді. 1988 жылы AST басшылары компанияны сақтап қалу мақсатында қайта ұйымдастыруға кірісті. Алғашқы қадам – AST-нің деректер байланысы тобын жүйелік өнімдер бөліміне біріктіру болды. 1988 жылдың соңында AST тағы сегіз ірі PC-ге үйлесімді өндірушімен бірлесіп, IBM-нің қатаң сақталатын Micro Channel шина архитектурасына балама ретінде Extended Industry Standard Architecture-ді (EISA) жасауға кірісті. Бұл консорциум "Тоғыздық топ" деп аталды, бірақ шындығында Compaq EISA спецификациясын жазуда жетекші рөл атқарды. 1988 жылдың шілдесінен қарашасына дейін AST жеті модельдегі премиум компьютерлерді ұсынды. Телевизиялық жарнамалар AST-нің 12 миллион долларлық жарнамалық бюджетінің шамамен 20 пайызын құрады және Олимпиадамен байланысты естеліктер, плакаттар мен бейнетаспалармен қолдау көрсетілді, олар компьютерлік дилерлер көрмелерінде ұсынылды. AST енді PC-ге үйлесімді өндірушілер арасында IBM және Compaq-тан кейін үшінші орында тұрды. 1988 жылдың соңында Вонг Юэнмен болған қызу пікірталас салдарынан AST-ден қуылды, онда Вонг компанияның соңғы кездегі тұрақсыздығына шағымданып айтқан болатын.

Қайта құру (1989-1994)

1989 жылы AST Cupid-ті ұсынды, бұл жаңартылған микропроцессорлар мен жад чиптерімен компьютер жүйелерін үйлесімді ету әдісінің тауарлық белгісі. Бұл, негізгі платаның пассивті плата ретінде жұмыс істеуі арқылы іске асырылады, оған процессор мен жад орнатылмайды, олар Cupid кеңейту картасында орналасқан, платаға қосылады және жаңартулар қолжетімді болғанда ауыстырылады. AST-тің барлық клиенттері өз сатып алуларын осылай жаңартуы күтілгені шындыққа сай болмаса да, Cupid технологиясы клиенттердің дереу ескіру қаупіне байланысты алаңдаушылықтарын жою арқылы сәтті маркетингтік стратегияны жүзеге асыруға мүмкіндік берді. Мұндай алаңдаушылық 1990-шы жылдардың басында есептеу қуатының жылдам өсуіне байланысты болды. Бұл кәсіпорны AST үшін тәуекелді болды, себебі компанияда елде үлкен дилерлік желі болған жоқ, бірақ компания басшылары, әсіресе Куреши, осы кезеңде Жапонияның бизнес-компьютер нарығының зор мүмкіндіктеріне көз жеткізді – ол көлемі бойынша АҚШтан кейін екінші орында тұрды. АҚШ-тағыдай, AST Dual SX/16-ны отандық бәсекелестерге қарағанда жақсырақ мүмкіндіктермен және төмен бағамен ұсынды. АҚШ-тан айырмашылығы, AST жапондық компьютерлері үшін нарыққа сәйкес келу үшін арнайы бренд атауларын жасады; сонымен қатар, компания Sharp корпорациясымен Dual SX/16-ның Sharp брендімен нұсқаларын сату туралы келіссөздер жүргізіп жатты. Сол сияқты AST бұрынғы Кеңес блогы елдері мен Үндістанда компьютерлерді сатуды бастады. Шетелдік нарықтарға бағытталған бұл күш-жігер AST-тің 1990-шы жылдардың басында АҚШ-тағы нарық үлесін қалпына келтіруге жасаған тағы бір әрекеті болды. 1991 жылы табысқа қол жеткізілді. Сала жетекшісі Compaq және бірнеше басқа бәсекелестер жыл басында AST-ге тікелей жауап ретінде бағаны күрт төмендету туралы жариялады. Бірнеше айдан кейін Intel төмен құнмен 80486SX үстел процессорын шығарғанда, AST келесі күні i486SX негізіндегі компьютер жүйесін жариялады. 1991 жылдың басында Fortune 500 компанияларына жеткізілген компьютер жүйелерінің 65 пайызы AST-тің OEM өнімдері болды. AST-ні тағы да қайта құрылымдау жоспарлары кезінде, операциялық шығындарды азайту мақсатында Юэн сол жылдың басында компаниядан кетіп, Куреши жалғыз ғана негізін қалаушы болып қалды. Куреши және оның атқарушы кеңесі AST-тің үшінші орынды сақтап, компьютер индустриясындағы жаңалықтарды қадағалауға кірісті. 1993 жылы AST Tandy Corporation еншілес компаниясы Grid Systems компаниясымен бірігіп, сымсыз таяқшасы бар PenExec деп аталатын планшеттік компьютерді жасау туралы мәлімдеді. 1993 жылдың ортасында AST Grid Systems және Tandy-дің компьютерлік бөлімін 105 миллион долларға сатып алды. Компания бұл сатып алудан зиян шекті, бірақ төрт компьютер өндіру зауытын – біреуін Шотландияда, қалғандарын Техаста – және Tandy Corporation-ға тіркелген көптеген патенттер мен бағдарламалық құқықтарды алды. Шотландиядағы зауыт кейіннен Ирландияда тағы бір зауыт салуға мүмкіндік беру үшін жабылды, ал 1995 жылға қарай Техастағы зауыттардың біреуі ғана жұмыс істеді. 1994 жылдың қаңтарында AST Telxon Corporation компаниясына AST-нің Grid және Tandy компанияларын сатып алуына кірген PenRight және FieldNet бағдарламалық құралдарын әзірлеу құралдарын сату туралы келісімге келді. Келісім сол жылдың сәуір айында аяқталды.

Төмендеу және сату (1994-2001)

1990 жылдардың ортасына қарай AST өте бәсекелестікке толы дербес компьютер (PC) нарығында қиын жағдайға түсті. The New York Times газетінің мәліметінше, AST-тің болашағы бәсекелестік күшейген дербес компьютер нарығында жоғары бағалы модельдерді ұсыну стратегиясының салдарынан шектелді, ал Compaq және басқа да ірі өндірушілер ең арзан клондармен тікелей бәсекелесіп, бағаларды төмендетті. 1996 жылғы кіріс 2,1 миллиард долларды құрады, бұл 1995 жылғы 2,3 миллиард доллардан кем. 1997 жылы AST Research компаниясы Samsung компаниясымен толығымен сатып алынды. Ол кезде Samsung AST акцияларының 46 пайызына ие болды және қалған акцияларды сатып алу туралы ұсыныс жасады. Samsung компаниясы бұл компанияға 1 миллиард АҚШ доллары инвестициялады. AST тауарлық белгісі 1999 жылдың 10 қаңтарында Packard Bell компаниясының негізін қалаушы Бенни Алагемге сатылды; Алагем сонымен қатар компанияның зияткерлік меншігіне эксклюзивті лицензия алды. Бір мәліметке сәйкес, бұл мәміленің құны шамамен 200 миллион долларға бағаланды. Алагем сондай-ақ 12,5 миллион доллар инвестиция салып, Лос-Анджелесте орналасқан AST Computers деген жеке, "Интернетке бағытталған" бірлескен кәсіпорын құрды, онда Алагем 65 пайыз, ал Samsung 35 пайыз үлеске ие болды; алайда, 2000 жылдың соңында компьютер нарығы баяулағандықтан, бұл кәсіпорын сәттілікке жете алмады және 2004 жылға қарай тоқтап қалды. Осы уақытта Samsung бастапқы AST компаниясын ARI Service ретінде қайта құрылымдап, қолданыстағы өнімдерін қолдау үшін пайдаланды, ал 2001 жылдың 28 ақпанында ол таратылды.