Кіріспе

Кедейлікті азайту және адам құқықтарын ілгерілету үшін қауымдастықтармен жұмыс істейтін үкіметтік емес ұйым.

ActionAid – бүкіл әлемде кедейлік пен әділетсіздікке қарсы күресуді мақсат тұтқан халықаралық үкіметтік емес ұйым. ActionAid – 45 елдік кеңседен тұратын федерация, ол көбінесе жергілікті серіктес ұйымдар арқылы қауымдастықтармен түрлі даму мәселелері бойынша жұмыс істейді. 1972 жылы Сесил Джексон Коулмен балаларға демеушілік беру қайырымдылық қоры ретінде құрылды (бастапқыда "Қиын жағдайдағы іс-қимыл") – 88 Ұлыбританиялық қолдаушы Үндістан мен Кениядағы 88 балаға демеушілік етті. Басты назар балаларға білім беруге, барлық адамның құқықтарын қорғауға, кедейліктегі адамдарға көмек көрсетуге, кемсітуге ұшырағандарға және әділетсіздікке тап болғандарға көмек көрсетуге бағытталған. ActionAid-тің қазіргі стратегиясы кедейлік пен мүшекеулікке ұшыраған адамдардың күшімен әлеуметтік, экономикалық және экологиялық әділдікті дамытуға халықаралық серпіліс беруді мақсат етеді. Бұл науқандар ұйымдастыруды, әлеуметтік қозғалыстар үшін оқыту мен ресурстар ұсынуды қамтиды.

Салық және экономикалық әділдік

ActionAid 2008 жылдан бері салық әділеттілігі үшін күресіп келеді, түрлі халықаралық салық келісімдерінің салдарына зерттеу жүргізеді және жергілікті халық пен ұйымдарға үкіметтерін жауапқа тартуға көмектеседі. Ұйым салықтан қашудың нәтижесінде мемлекеттік бюджетке түспейтін қаражаттың ең кедей және маргиналданған халыққа зиян келтіретінін айтады, олар мемлекеттік қызметтерге салық есебінен сүйенеді. Көбінесе осы келісімдерде жоғалған салық түсімдері дамып келе жатқан елдерге жұмсалатын халықаралық көмек қаражатынан да асып түседі. 2011 жылы ActionAid Ұлыбританияның FTSE 100 компанияларының 98% салық бейкенттерін пайдаланатынын анықтады. 2013 жылы Замбиядағы корпоративтік салықтан қашу туралы зерттеулер Associated British Foods компаниясының миллиондаған долларлық корпоративтік салық төлеуден жалтарып отырғанын көрсетті.

Әйелдер құқықтары

ActionAid өзінің барлық бағдарламалары мен жобалық жұмысына әйелдер құқығын енгізеді, сонымен қатар осы мәселелерге арналған жекелеген науқандарды жүргізеді. Ерекше мысалдар: Бангладеште ақы төленбейтін күтім жұмысы, жыныстық қорлау және зорлық-зомбылық (қышқыл шабуылы да осыған жатады) туралы хабардар ету, Нигерияда мүмкіндігі шектеулі әйелдерге тегін қатерлі ісікке қарсы тексеру ұсыну және Швецияда әйелдердің жыныс мүшелерін кесумен күресу.

Климаттық әділдік

ActionAid-тің климаттың өзгеруіне қатысты әрекеттері климаттық әділдікке негізделген, бұл ретте елдердегі бағдарламаларының тәжірибесі мен қажеттіліктері ескеріледі. Ұйымның ең маңызды жұмысы жыл сайынғы Тараптар конференциясында жүзеге асырылады, онда климаттың өзгеруінен зардап шеккен азаматтарға шешім қабылдау процесіне әсер етуге қолдау көрсетіледі. ActionAid бай елдерді климатқа бейімделуге арналған қаржылық көмек беру туралы уәделерін орындауға шақырады және климаттың өзгеруінің салдарынан ең көп зардап шеккендердің жағдайын жақсартуға бағытталған келісімдерді қолдауға ұмтылады. Сондай-ақ, ActionAid 2015 жылы Малави мемлекеті сатып алған сияқты климаттық сақтандыру полистерін сынады, себебі олар ең қиын кезде қажетті көмекті көрсетпейді.

Төтенше жағдайлар және гуманитарлық көмек

ActionAid гуманитарлық жағдайларға жауап беруде әйелдердің жетекшілік ролін қолдайды, дағдарыс кезінде әйелдер өздерінің және айналасындағы қоғамдардың қажеттіліктерін анықтауға ең қолайлы екенін мәлімдейді. Азаматтардың құқықтарын күшейту де маңызды бағыт, мысалы, 2010 жылғы Гаитидегі жер сілкінісінен кейін көмек қаражатының қалай жұмсалғаны туралы ашықтық пен есептілікті арттыру үшін гаитиліктермен бірлесе жұмыс істеу. ActionAid экологиялық апаттарға бейім елдердегі қоғамдармен және басқа да ҮЕҰ-мен (Үкіметтік емес ұйымдармен) байланыс орнатқандықтан, төтенше жағдайларға жылдам жауап бере алады. Ерекше дағдарыстар мен жауаптардың қатарында 2010 жылғы Үнді мұхитындағы Бокс күнінің цунамисі, Шығыс Африка мен Үндістандағы құрғақшылық, Гана, Руанда, Сьерра-Леоне, Бангладеш және Непалдағы су тасқыны болды. 2018 жылдың 4 қазанында ActionAid Пакистан үкіметінің 18 халықаралық көмек ұйымына елді қалдыруды бұйырғанын хабарлады.

Балаларды қамқорлық

Балаларды демеушілік ету ActionAid-тің негізгі кіріс көздерінің бірі болып табылады. Донорлар дамушы елдегі бір қауымнан шыққан баланы демеушілік етеді және баланың жетістіктері мен дамуы туралы үнемі ақпарат алады. Демеушілік қаражаты баланың тұратын қауымын толыққанды қолдайды, "соның арқасында балалардың өмір сүруі мен бой өсіруі үшін салауатты және қауіпсіз орта туады". Бұл қолдау таза сумен қамтамасыз ету, денсаулық сақтау, ауыл шаруашылығы бағдарламалары, мектептері жоқ аймақтардағы білім беру орталықтары және қауымның табысын арттыру жобалары арқылы іске асырылады. 2018 жылы ActionAid USA балаларды демеушілік ету арқылы қаржы жинау әдісінен бас тартып, ай сайынғы қайырымдылық бағдарламасына көшті.

Қатыстық құру

ActionAid-тің ықпалы артқан сайын, бірдей мақсаттағы ұйымдармен одақ құру маңызды бағытқа айналды. 2015 жылы Дүниежүзілік әлеуметтік форумда осы тәсілді жариялаған ActionAid, Жақын Шығыстағы жастардың саяси қатысуы және әлемдік теңсіздік мәселелерін шешу үшін азаматтық қоғам мен жергілікті топтарды біріктіруде белсенділік танытты.

Бұқаралық ақпарат құралдары арқылы әлеуметтік мақсаттарды қолдау

ActionAid компаниясы Үндістанның алғашқы Боливуд фильмін, "Эк Алаг Маусам" атты, жасады. Бұл фильм драматург Махеш Даттани жазған сценарий негізінде, ВИЧ-позитивті адамдардың махаббат тарихын көрсетеді. ActionAid сондай-ақ Шям Бенгельдің "Самар" фильмін де қолдады, ол Харш Мандердің "Естілмеген дауыстар: Ұмытылған өмірлердің әңгімелері" кітабына негіделген. Фильм далиттер мәселесін көтеріп, бейкоммерциялық және көмек көрсету секторындағы инклюзивтілік және расизмге қарсы күрес тақырыбында сөз сөйлеу үшін Global Interagency Security Forum ұйымымен сұхбаттасты.