Кіріспе

Калифорния штатындағы округ, АҚШ

Невада округі (/n//ɪ/'/v//æ//d//ə//audio=En us nevada. ogg/ nivADə) – АҚШ-тың Калифорния штатында, Сьерра-Невада тауларында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 102 241 адамды құрады. Округ орталығы – Невада-Сити қаласы. Невада округі Трукки-Грасс-Вэлли шағын қалалық статистикалық аймағын құрайды, ол сонымен қатар Сакраменто-Роузвилл біріктірілген статистикалық аймағының құрамына кіреді, бұл Ана Лод аймағының бір бөлігі.

Тарих

1851 жылы Юба округінің бөліктерінен құрылған Невада округі, Сера-Невада тауларынан атын алған Невада қаласының тау-кен елді мекенінің құрметіне аталған. «Невада» сөзі испан тілінде «қарлы» немесе «қармен жабылған» деген мағынаны білдіреді. Чарльз Марш Невада қаласының алғашқы қоныстанғандарының бірі болды және, мүмкін, қалаға осы атты берген адам ол болған. Ол аймақта кең ауқымды суарналар/құдықтар/каналдар салды және алғашқы құрлықтан құрлыққа созылған темір жол мен Невада округінің тар темір жолын салуға ықпал етті. Невада қаласы атауында «Невада» сөзін алғаш рет қолданған. 1851 жылы жаңа құрылған Невада округі округ орталығының атын алды. Шекаралас Невада штаты 1864 жылы осы атауды қабылдады. Аймақ 1849 жылғы алтын асыру кезеңінде жанданды. Калифорнияның қалыптасу кезеңінде осы маңызды аймақтың тууына куәлік ететін көптеген тарихи орындар сақталған. Олардың ішінде Невада қаласындағы Невада театры бар, ол 1865 жылы Калифорнияда салынған ең көне театр. Ол бүгінге дейін жұмыс істеп келеді және бір кезде Марк Твен сияқты тарихи тұлғаларды қабылдаған. 1890 жылы салынған «Ескі 5 мильдік үй» атты пошта станциясы да үш ғасыр бойы қонақтарға қызмет көрсетуді жалғастыруда. Бұл тарихи орында әлі де «Пошта кофресі» бар, ол қазіргі ресторанның сыртында орналасқан және Калифорниядағы алтын асыру дәуіріндегі пошта тонаушылары мен қарақшылар туралы көптеген аңыздардың бастауы болып табылады. Невада округіндегі алтын өнеркәсібі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де дамыды. Округте көптеген алғашқы жаңалықтар мен тарихи технологиялық жетістіктер тіркелді. 1877 жылы Ридж телефон компаниясы салған әлемдегі алғашқы алыс телефон желісі French Corral мен 93 шақырым қашықтықтағы French Lake-ті байланыстырды. Оны Мильтон тау-кен компаниясы 1853 жылға дейін салынған ғимараттан басқарды. Алтын кендерін қуаттандыруға арналған Пелтон дөңгелегі бүгін де гидроэлектр генераторларын қозғалтады. Невада-Сити мен Грас-Вэлли Калифорниядағы электр шамдары бар алғашқы қалалардың бірі болды. Олимпиада, НАСА және елдегі барлық телеарналар Grass Valley Group компаниясы жасаған бейне/хабар тарату жабдықтарын пайдаланады, ол Grass Valley-де құрылған. 1876 жылы салынған Невада округінің тар темір жолы Батыстағы алтынды тасымалдаған жалғыз тоналмаған темір жол болды. (Оның құрылшысы және иесі Джон Флинт Киддердің беделі оның кез келген тырысқан адамды жеке іздеп тауып өлтіретінін көрсетті.) 1942 жылы темір жол жабылып, металл терісіне жіберілді. Грас-Вэллидегі тарихи Холбрук қонақ үйі 1851 жылы ашылып, Марк Твен, Брет Харт және төрт АҚШ президенті (Улисс С. Грант, Гровер Кливленд, Бенджамин Харрисон және Джеймс А. Гарфилд) тұрды. Rough and Ready қауымдастығы біраз уақытқа Одақтан бөлініп, Rough and Ready Ұлы Республикасы болып құрылды. Невада округінде Калифорниядағы ең көне, ең терең және ең бай алтын кендерінің бірі – Империя кен орнының мемлекеттік тарихи паркі орналасқан. Парк Грас-Вэллидегі 10791 Шығыс Империя көшесінде орналасқан. 100 жылдан астам уақыт бойы жұмыс істеген кен орны 1956 жылы жабылғанға дейін 5,8 миллион унция алтын өндірді. 1988 жылы 49-шы тас жолдың жанында 49-шы өртті диагнозы қойылмаған шизофрениямен ауыратын жергілікті тұрғын қасақана тұтандырды. Өрт Невада округінде 100-ден астам үйді және 33000 акр жерді өртеп жіберді. 2001 жылғы Невада округіндегі атыс 2001 жылдың 10 қаңтарында болды, онда Скотт Харлан Торп үш адамды өлтірді. Екі құрбанды Невада қаласында, ал үшінші құрбанды Грас-Вэллиде өлтірді. Торп тұтқындалып, ақылсыздық себептерімен кінәсіз деп танылды. Қазіргі уақытта ол Напа мемлекеттік ауруханасында жатыр.

Сиерра округімен шекаралық дау

1874 жылы Калифорния штатының заң шығарушы органы Невада және Сьерра округтері арасындағы ортақ шекараны белгілеген заң қабылдағаннан бері екі округ арасындағы ортақ шекараның түзу сызық бөлігі қай жерден өтетінін анықтау үшін ешқандай зерттеу жүргізілмеді. Атап айтқанда, сол кезде Калифорния саяси кодексінің 3921-бабы ретінде тіркелген заңда мыналар айтылған:

Шекара ешқашан зерттелмегендіктен және заң шығарушы орган ешқашан «Орталық Юба өзенінің Оңтүстік саласының бастауынан шығысқа қарайғы нүкте» қайда екенін анықтамағандықтан, штат шекарасы мен осы нүкте арасындағы түзу әуе жолының орналасқан жері белгісіз болды. Осылайша, екі округ та бастаудың шығыс нүктесі, ол да белгісіз, әртүрлі жерлерде орналасқан деп мәлімдеді. Бұл 1,22 шақырым ені бар және шамамен 31,29 шаршы шақырым жерге талас тудырды, Сьерра округі Невада округі мүлік салығын алуға тырысқанда олардың құзырына қол сұғып жатыр деп шағымдады. Плумас округінің соты даулы аумақ әрқашан Сьерра округіне тиесілі болған деп шешім шығарды, себебі заң шығарушы орган даулы шекараны Мемлекеттік жерді зерттеу жүйесінің сызықтарына сілтеме жасап анықтаған. Сондай-ақ, Орталық Юба өзенінің Оңтүстік саласының бастауы Сиерра-Невададағы бірнеше бұлақтардан басталады, бұл 1883 жылы бөгеті бұзылғаннан кейін тоқтатылған жасанды Англия көліне қайшы келеді, ал Невада округінің пікірінше, аталған су жолының бастауы сол көлде болған. 1908 жылдың 28 желтоқсанында Калифорния Жоғарғы соты алдыңғы сот шешімін бекітті.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 974 шаршы миль (2,523 км2) құрайды, оның 16 шаршы милі (41 км2) (1,6%) су жамылған. Округ Орта және Оңтүстік Юба өзендерімен суға толады. Округтің батыс бөлігі бірнеше өзендердің бағытымен және іргелес округтердің бейбіртек шекараларымен сипатталады. Округ құрылғанда негіздеушілер трансконтиненталдық теміржолға қол жеткізуді қалағандықтан, теміржол қаласы Траккиді қамтитын тікбұрышты бөлік қосылды. Невада округі – АҚШ-тағы өзімен аттас штатпен шекаралас төрт округтің бірі (қалған үш округ – Техас округі, Оклахома; Делавэр округі, Пенсильвания; және Огайо округі, Батыс Вирджиния).

Экология

Аймақта кең аумақты орман, шалғынды дала, саванна, су жағалауы және басқа да экожүйелер кездеседі. Орманға қылқан жапырақты және емен басымды орман түрлері кіреді. Сонымен қатар, сары марипоза лилиясы (Calochortus luteus) сияқты көптеген төменгі қабаттағы шөптесін өсімдіктер мен дала гүлдері өседі.

2011 жыл

Халық саны, нәсіл және табыс

Жалпы халық саны 98 392

Ақ нәсілді 8 185 8,3%

Адам басына шаққандағы табыс 31 607 доллар

Үй шаруасының орташа табысы 58 077 доллар

Отбасының орташа табысы 69 807 доллар

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша округте 92 033 адам, 36 894 үй шаруашылығы және 25 936 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – адамға шаққанда, ал 44 282 тұрғын үйдің орташа тығыздығы – бір тұрғын үйге шаққанда. Округтың этникалық құрамы: 93,4% ақ нәсілді, 0,3% афроамерикалық, 0,9% американдық индейлер, 0,8% азиялық, 2,0% басқа нәсілдерден және 2,6% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың шамамен 5,7% испаниялықтар немесе латын американдықтары. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша, тегі бойынша 16,4% неміс, 16,3% ағылшын, 11,1% ирланд, 6,8% итальян және 6,6% американдықтарды құрады. Халықтың 94,0% ағылшын тілінде, ал 4,2% испан тілінде сөйлейді. 36 894 үй шаруашылығының 28,7%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 57,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 8,8%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,7%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 22,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 9,8%-ында 65 жастан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,47 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,88 адамды құрайды. Округтағы жас бойынша үлестіру: 18 жасқа дейінгілер – 23,1%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,1%, 25-44 жас аралығындағылар – 24,1%, 45-64 жас аралығындағылар – 29,3%, ал 65 жастан асқандар – 17,4%. Орташа жас 43 жасқа тең. Әр 100 әйелге 98,3 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 94,7 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 45 864 доллар, ал отбасының орташа табысы 52 697 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 40 742 доллар, ал әйелдердің 27 173 долларға тең. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 24 007 доллар. Отбасылардың шамамен 5,5% және халықтың 8,1% кедейлік шегінен төмен, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 9,5% және 65 жастан асқандардың 4,9% кедейлікте өмір сүреді.