Кіріспе

Калифорния штатының Сискию округі (АҚШ) – АҚШ-тың Калифорния штатының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 44 076 адамды құрайды. Округ орталығы – Йрека, ал ең биік нүктесі – Шаста тауы. Бұл округ Каскадия биоаймағының құрамына кіреді. Сискию округі Орегон шекарасы бойындағы Шэста Каскад аймағында орналасқан. Жаңа табиғатқа серуендеуге қолайлы жағдайлары, Шаста тауы, Маклауд өзені және Алтын іздеу дәуірінің тарихы оны штаттың маңызды туристік орталығына айналдырған.

Тарих

Сискию округі 1852 жылдың 22 наурызында Шаста және Кламат округтерінің бөліктерінен құрылды және Сискию тау тізбегінің атымен аталды. 1855 жылы округ аумағының бір бөлігі Модок округіне берілді. Округ Калифорнияның Орталық аңғары мен Тынық мұхитының солтүстік-батысы арасындағы Сискию жолының орталық бөлігінде орналасқан. Сискию жолы жергілікті халықтың жаяу жолдарымен салынды және 1830 жылдары Гудзон шығанағы компаниясының аңшылары оны кеңейтті. Калифорниядағы алтын ірілісі кезінде «Қырқ тоғыз» оның ұзындығын арттырды. 1851 жылы қазіргі Ерека қаласының жанында маңызды алтын кені табылды, содан кейін алтын іздеушілер аймаққа ағылып келді. Бұл туралы Жоакин Миллер өзінің жартылай автобиографиялық романы «Модоктар арасындағы өмірде» егжей-тегжейлі сипаттады. 1880-ші жылдардың ортасында Сискию жолы бойындағы Орталық Тынық мұхиты темір жолының салынуы туризмнің алғашқы толқынын әкелді. Келушілер округтегі көптеген жазғы курорттарға, сондай-ақ аң аулауға немесе балық аулауға тартылды, өйткені бұл аймақ көбінесе тиіспеген еді. Орталық Тынық мұхиты темір жолының ізбасары – Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы өзінің темір жол желісін «Мың ғажайыптар жолы» деп атады.

1940 жылдардың басында Сискию округі Солтүстік Калифорния мен Оңтүстік Орегон округтерінен жаңа штат құруды көздеген, жартылай қарқынды «Джефферсон штаты» қозғалысының отаны болды. Қозғалыс соңғы жылдары қайта жанданып келеді. «Сискию» сөзінің шығу тегі белгісіз. Бұл «құйрығы қысқартылған жылқы» деген мағына беретін чинук жаргонының сөзі болуы мүмкін (соңғы кезде кри тілінен шыққан), немесе 1852 жылы штат Сенатында айтылғандай, француз тілінен алынған «Six Cailloux» (алты тас) атауы, бұл 1832 жылы Мишель Лафрамбуаз және оның Гудзон шығанағы компаниясының аңшылары Умпква өзеніндегі бродына берген есім. Басқалар «Six Cailloux» атауын Стивен Мик, тағы бір Гудзон шығанағы компаниясының аңшысы, Скотт аңғарын ашқан және Хорнбрук маңындағы Кламат өзеніндегі өткел үшін қолданған деп мәлімдейді. Округте 1968 жылы «Еркін адамдарға еркін жер» ұранымен құрылған «Қара аю ранчосы» коммунасы орналасқан. 2013 жылдың 4 қыркүйегінде Сискию округінің қадағалаушылар кеңесі 4:1 дауыспен Калифорния штатынан бөлінуге қатысты шешім қабылдады.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 6347 шаршы миль (16,439 км2) құрайды, оның ішінде 6278 шаршы миль (16,260 км2) жер және 69 шаршы миль (179 км2) (1,1%) су. Бұл Калифорния штатындағы ауданы бойынша бесінші ірі округ. Сискию округі географиялық тұрғыдан алуан түрлі. Округ орталығына жақын орналасқан, биіктігі 14,179 фут (4322 м) болатын Шаста тауынан бастап, көлдер мен тығыз орман, сондай-ақ шөл, шапарал және есімде қаларлық сарқырамаларға дейін, округте әлемге әйгілі троту балық аулауға арналған өзендер мен ағыстар бар, мысалы Сакраменто және Маклауд өзендері. Округте Касл көлі және Сискию көлі сияқты көлдер мен су қоймалары да бар. Шаста тауының өзінде қысқы спорт орталығы орналасқан. Округтың батыс бөлігіндегі Шотт аңғары кең, ағаштармен көмкерілген жайылымдарға толы, бұл ірі мал фермаларын ұстауға мүмкіндік береді. Солтүстік-шығыс Сискию округінің бассейндері, оның ішінде Бутт аңғары, Төменгі Кламат және Туле көлі бассейндері штаттағы ең терең және құнарлы топыраққа ие, олар люцерна, картоп, хрен және сыралық арпа өндіреді. Бутт Вэлли питомниктері Солтүстік Америкадағы ең жақсы сапалы клубника көшеттерінің жетекші көзі болып табылады. Округтың көп бөлігі қарағай, шырша, хош иісті кедр, емен және мадрона ағаштарымен тығыз орманды; Сискию округінде сирек кездесетін Бейкер кипарисі (Cupressus bakeri) өседі, ол әлемде бар болғаны он бір шашыраңқы жерде кездеседі, оның бесеуі Сискию округінде орналасқан. Округтың табиғи ресурстары қазіргі кезде шаңғы тебу, сноуборд, жаяу серуендеу, тау велосипедімен жүру, кемпинг және жабайы табиғатта демалу үшін пайдаланылады, себебі Федералдық және штаттық экологиялық ережелерге байланысты тарихи ормандарды кесу тоқтатылды. Округтың суы жеткілікті таза және мол деп есептеледі, сондықтан округ ел бойынша таратылатын бөтелкеленген судың маңызды көзі болып табылады. Crystal Geyser зауытының ірі бөлімі Шаста тауының етегінде, Уид қаласының жанында орналасқан.

Флора мен фауна

Округтың үлкен бөлігі Сискию және Каскад тауларында орманмен жабылған, оның ішінде маңызды еменді ормандар мен аралас қылқан жапырақты ормандар бар. Сискию округі Калифорния бұтасының (California Buckeye) таралу аймағының солтүстік шегі болып табылады, ол Калифорнияға тән кең таралған өсімдік. Кламат ұлттық орманы Сискию округінің де, Орегон штатының Джексон округінің де аумағын қамтитын жерді алып жатыр.

Қоғамдық көліктер

Siskiyou Transit And General Express (STAGE) округтің халық саны көп аймақтарын байланыстыратын автобустарды пайдаланады. Амтрак пойыздары Дунсмуирде тоқтайды. Amtrak Thruway бұрын Сакраменто мен ОР штатындағы Медфорд қалалары арасында, Ерека, Уид, Маунт Шаста және Дунсмуир қалаларында аялдамалармен, Сакраменто немесе Стоктон қалаларындағы Амтрак пойыздарымен байланысатын жолаушыларды тасымалдаған; бұл қызмет 2009 жылы тоқтатылды. Greyhound автобустары 5-ші тас жол арқылы өтіп, Уид қаласында тоқтайды.

Әуежайлар

Siskiyou County иелігінде және Butte Valley әуежайы, Happy Camp әуежайы, Scott Valley әуежайы, Siskiyou County әуежайы және Weed әуежайы (барлығы жалпы авиацияға арналған) жұмыс істейді. Дънсмир Мотт муниципалды әуежайы мен Монтегю-Йрека Рорер алаңы да округтің ішінде орналасқан. Коммерциялық ішкі рейстер үшін ең жақын әуежайлар – Орегон штатының Медфорд қаласындағы Rogue Valley International Medford әуежайы (округтің солтүстігінде), Орегон штатының Клэмат Фолс қаласындағы Crater Lake–Klamath аймақтық әуежайы (округтің солтүстік-шығысында) және Калифорния штатының Рединг қаласындағы Redding Municipal әуежайы (округтің оңтүстігінде).

Қылмыс

Төмендегі кестеде әрбір құқық бұзу түрі бойынша тіркелген оқиғалар саны және 1000 адамға шаққандағы көрсеткіш келтірілген. Халық және қылмыс көрсеткіштері Халық саны 183 4.10 Қастандық 467 10.45 Автокөлік ұрлығы Зорлық қылмыстары 4,544 10.2% Адам басына шаққандағы табыс $22,335 Шаруашылыққа шаққандағы орташа табыс $37,865 Отбасыға шаққандағы орташа табыс $47,632

2000 жыл

2000 жылғы санақ бойынша округте 44 301 адам, 18 556 шаңырақ және 12 228 отбасы тұратын. Халық тығыздығы 21 947 тұрғын үй құрады. Ауданның нәсілдік құрамы: 87,1% ақ нәсілді, 1,3% қара немесе афроамерикандық, 3,9% үнді миссиясы, 1,2% азиялық, 0,1% Тынық мұхиты аралдарынан, 2,8% басқа нәсілдерден және 3,7% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 7,6% испан немесе латын американдықтарды құрады. 2000 жылғы санақ мәліметтері бойынша, 13,5% неміс, 12,0% ағылшын, 9,8% ирланд, 9,5% американдық және 7,1% итальяндық тегінен шыққан. 91,7% ағылшын тілін, ал 5,7% испан тілін ана тілі ретінде меңгерген. 2012 жылғы наурыз айына қарай, Сискию округындағы ең ірі, өздігінен хабарланған тектік топтар: 15% неміс, 13% ағылшын, 12% ирланд және 6% итальяндық. 18 556 шаңырақтың 27,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 51,7%-ы бірге тұратын жұбайлар, 10,1%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 34,1%-ы отбасы емес. Барлық шаңырақтың 28,6%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 12,8%-ы 65 жасқа толған жалғыз тұратын адамдардан құралған. Шаңырақтың орташа мүше саны 2,35, ал отбасының орташа мүше саны 2,87 болды. Округ бойынша халықтың жас құрамы: 18 жасқа дейінгілер – 24,0%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,7%, 25-44 жас аралығындағылар – 22,7%, 45-64 жас аралығындағылар – 28,4%, 65 жастан асқандар – 18,1%. Медианалық жас 43 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,5 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,1 еркек шақ келді. Округтағы шаңырақтың орташа табысы 29 530 доллар, ал отбасының орташа табысы 36 890 доллар құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 936 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 22 650 доллар болды. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 17 570 долларды құрады. Отбасылардың 14,0%-ы және халықтың 18,6%-ы кедейлік шегінен төмен тұрады, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 26,6%-ы және 65 жастан асқандардың 7,3%-ы.