Кіріспе

Раман Ламба (2 қаңтар 1960 – 23 ақпан 1998) – үнді крикетшісі. Раман төрт тестілік матчта және 32 бір күндік халықаралық матчта, негізінен соққы беруші ретінде ойнаған. Ол Бангладештің Дакка премьер-лигасында танымал ойыншы болды, сондай-ақ ресми емес бір күндік халықаралық матчтарда Ирландия құрамасының құрамында өнер көрсетті. Ламба ішкі қан кету салдарынан комаға түсіп, Бангладештегі лигалық крикетте алаңда доптан басына соққы алғаннан кейін үш күннен кейін қайтыс болды.

Профиль

Раман Ламба 1960 жылдың 2 қаңтарында Мерут қаласында дүниеге келген. Ол оң қолмен ойнайтын, жақсы физикалық формасымен ерекше көзге түсетін ойыншы болды. 1980-81 жылдары Ранжи Трофиі турнирінде карьерасын бастап, 1997-98 маусымында қайтыс болғанға дейін осы турнирде өнер көрсетті. Ол 87 матчта 53.91 орташа есеппен 6,362 ұпай жинады, оның ішінде 22 ғасыр, соның ішінде 5 қос ғасыр және мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – 1994-95 жылы Делиде Химачал Прадеш командасына қарсы өткен ойындағы 312 ұпай. Бұл көрсеткіш оның жеке ең жоғары ұпайы ғана емес, сонымен қатар Дели командасы үшін ең жоғары жеке көрсеткіштердің бірі саналады. 1994-95 жылы 10 матчта 73.86 орташа есеппен 1034 ұпай жинады, оның ішінде 3 жүз және 4 жарты жүзлік болды, бұл Ранжи Трофи маусымындағы рекордтық көрсеткіш еді. Ол 1994-95 маусымында 8 матчта командасын жетектеп, 3 матчта жеңіске жетіп, 5 матчты тең түсірді. 1986-87 жылдары Билай қаласында өткен финалда Батыс аймағына қарсы Солтүстік аймағы үшін Дулип Трофиі турнирінде ол жинаған 320 ұпай әлі күнге дейін ең жоғары жеке көрсеткіштердің қатарында саналады. Бірінші сыныптағы крикетте ол барлығы 8,776 ұпай жинады, орташа есебі 53.84 болды, 175 иннингте 31 жүздік және 27 жарты жүздік соқты. Ламбаның ең жоғары ұпайы – 320* – 1987-88 жылдары Солтүстік аймағы мен Батыс аймағы арасындағы Дулип Трофиі финалында тіркелді. Батыс командасы бірінші таймда 444 ұпай жинап, капитан және тест-матчтың ашылушысы Аншуман Гаеквад 216 ұпай соғып, өте қанағаттанған болуы мүмкін. Алайда, олардың қарсыластары басқаша ойлап, 868 ұпаймен жауап берді. Ламба 720 минутта 320 ұпай соғып, Гаеквадты көлеңкеде қалдырды, ол 471 доптан, оның ішінде алты 6 және отыз 4 ұпайдан тұрды. Сол маусымда ол 84.38 орташа есеппен 1097 ұпай жинады. Жеті жылдан кейін ол тағы да үш жүздік көрсеткішке жетті, Дели үшін Химачал Прадеш командасына қарсы өткен Ранжи Трофиі матчында 312 ұпай жинады. Команда иелері Ламба мен Рави Сехгалдың арасындағы 464 ұпайлық бірінші қадамның арқасында 637/3 көрсеткішіне жетті, Сехгал 216 ұпай соқты. Ламбаның 312 ұпайы 392 доптан, екі 6 және жиырма бес 4 ұпайдан тұрды, оған 567 минут кетті. Осы ойындары және осыған ұқсас соққылары, мысалы, 1996/97 жылдары Дели мен Пәнджаб командалары арасындағы 617 допқа соғылған 250 ұпайы оған аралас репутация әкелді.

Бір күндік крикет

Ламба 1986 жылғы Австралазия кубогының финалында Үндістан құрамасы сапында бір күндік ойыншы ретінде өнер көрсетті. Ол Капил Девтен жасалған допты ұстап, Абдул Кадирді шығарып алуға көмектесті, бұл кезде ол қосалқы ойыншы ретінде алаңға шыққан еді. Бір күндік крикетте ол жарқын дебют жасады – алғашқы матчта 64, ал алтыншы матчта 102 ұпай жинады. Австралияға қарсы өткен серияда "Ең үздік ойыншы" атанымын жеңіп алды, ол 55.60 орташа ұпаймен 278 ұпай жинады, соның ішінде бір ғасырлық және екі жартылай ғасырлық соққы жасады. Оның 6 иннингте жинаған ұпайлары: 64, 1, 20*, 74, 17 және 102. Ламба мен Кришнамачари Шрикант 1989 жылы Джавахарлал Нерудің 100 жылдық кубогында Үндістан құрамасының ашылушылары болды. Олар Австралия және Пәкістанға қарсы екі рет 100 ұпайлық серіктестік жасады. Екеуінің де ойын стилі ұқсас болды, себебі олар екеуі де шабуылға баса назар аударатын ойыншылар еді. Ашылушылар ретінде олардың агрессивті ойын тәсілі кейін 1996 жылғы әлем чемпионатында Санат Джаясурия мен Ромеш Калувитараның ашылу жұбымен қабылданып, дамытылды. Раманның қазасынан кейін.

Өлім

Ламба 1998 жылғы 23 ақпанда М.Хоссейннің сол жақ қолмен айналдыра лақтырған Сайфулла Хан добынан қысқа аяқтан алаңға шығарған крикет доппен басына соққаннан кейін қайтыс болды. Ламбадан қауіпсіздік шлем киюді сұраған, бірақ ол оны қажетсіз деп ойлады, себебі оған сол позицияға көшуді сұрағанда овердің үш добы ғана қалған еді. Командаластары оның қақпаға жақын тұрғанда шлем кимейтінін білген. Ламба 1998 жылғы 20 ақпанда Дакадағы Бангабанду стадионында өткен Премьер-дивизион крикет матчының финалында Даканың жетекші клубы «Абахани Крира Чакра» үшін «Мухаммеджан Спорт Клубына» қарсы ойнады. Соққы соншалықты күшті болды, доп оның басынан секіріп, қақпашы Халед Машудтың қолғаптарына тиді. Бангладештің бұрынғы капитаны Мохаммад Аминул Ислам: «Мен жаңа келдім, Раманның жағдайы қалай екенін сұрадым. Ол: «Булли (Исламның лақап аты – Булбул) мен мар гая» (Мен өліп барамын, Булли) деді». Жарақаты аса ауыр көрінбесе де, Ламба ішкі қан кетуден зардап шегіп, комаға түсті. Делиден нейрохирург шақырылды, бірақ барлық күш-жігері бекер болды. Үш күннен кейін оның өкпесінен жасанды тыныс алу аппараты алынып, Ламбаның қазасы жарияланды. Ламбаның қазасына байланысты әлемнің түкпір-түкпірінен көңіл айтулар келді. Оның әйелі Ким Ламбаға оның жергілікті «Sonnet Club» командасының бас киімін жауып, құрмет көрсетті. 2019 жылғы телугу тіліндегі «Jersey» және 2022 жылғы осы аттас хинди фильмі оның өміріне негізделген.