Кіріспе

Зенкер фиксаторы – жануарлар тіндерін жылдам бекітуге қолданылатын фиксатор. Ол жануарлар немесе өсімдіктер тіндерінің үлгілерін микроскоптық зерттеу үшін дайындауға пайдаланылады. Ядролық хроматин, байланыстырғыш тіндердің талшықтары және кейбір цитоплазмалық ерекшеліктерді өте жақсы бекітеді, бірақ митохондрия сияқты нәзік цитоплазмалық органеллаларды сақтамайды. Митохондрияларды дәстүрлі бояу үшін Хелли фиксаторы қолайлырақ. Зенкер фиксаторы плазмалық мембрананы өткізгіш етеді, бірақ ядролық мембрананы өткізбейді. Сондықтан, митоздық жасушаларды (ядролық мембранасы еріген жерлерде) хроматинге қарсы антиденелермен таңдап бояуға болады. Зенкер фиксаторының құрамында сынап хлориді ("қоқыс қоздырғыш"), калий дихроматы, натрий сульфаты, су және сірке қышқылы болады. Сынап хлориді немесе калий дихроматы бар фиксаторлар уытты, сондықтан оларды қауіпті қалдық ретінде жою қымбатқа түседі. Сынап хлоридін сол салмақтағы, аз уытты мырыш хлоридімен алмастыруға болады, бірақ нәтижесінде алынған "мырыш Зенкер" бастапқы қоспамен салыстырғанда бекітудің сапасы төмен болуы мүмкін. Бұл фиксатор 1894 жылы қайтыс болған неміс гистологы Конрад Зенкердің құрметіне аталған (Бейкер 1958).

Қорғау ерітіндісі

Zenker әдетте 50 г сынап хлориді, 25 г калий дихроматы, 10 г натрий сульфаты (декагидрат) және дистилленген сумен 1000 мл-ге дейін толықтырылады. Қолдану алдында 100 мл ерітіндіге 5 мл мұздық сірке қышқылы қосылады. Бастапқы ерітінді де, дайын Zenker фиксаторы да көп жылдар бойы сақталады.

Хеллидің фиксациясы

Егер мұздық сірке қышқылы 5 мл формалинмен (37–40% формальдегид) ауыстырылса, нәтижесінде Хелли фиксаторы алынады, ол кейде "formol Zenker" деп те аталады. Хелли фиксаторы бірнеше сағатқа ғана тұрақты болады, себебі формальдегид және дихромат компоненттері реакцияға түсіп, құмырсқа қышқылы мен хром(III) иондарын түзетіндіктен; апельсин түсті ерітінді жасыл түске өтеді.