Кіріспе
Америкалық бейсболшы (туған 1946)
Альберт Оливер-кіші (туған 14 қазан 1946) – американдық бұрынғы кәсіби бейсболшы. Ол МЛБ-да аутфильдер және бірінші базалық ойыншы ретінде ойнады. Ең көп танылғаны – Питтсбург Пиратс командасының құрамында, ол алты жылдың ішінде бес рет Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында жеңіске жетті және 1979 жылы Әлем сериясінде жеңіске қол жеткізді. Жеті рет «Барлық Жұлдыз» құрамына енген Оливер Монреаль Экспоз командасының құрамында Ұлттық лиганың үздік соққышы және ең көп ұпай жинаған ойыншысы атанды. Ол сондай-ақ үш рет «Күміс Соққы» сыйлығының иегері болды. Пираттар үшін ойнағаннан кейін, ол 18 жылдық MLB мансабында Техас Рейнджерс (), Монреаль Экспоз (), Сан-Франциско Гиантс, Филадельфия Филлиз, Лос-Анджелес Доджерс және Торонто Блю Джейс командаларында ойнады. "Скуп" деген лақап атымен танылған Оливер сол қолымен соқты және лақтырды.
Питтсбург теңізшілері
Оливер Огайо штатының Портсмут қаласында Портсмут орта мектебінде оқыды, онда ол болашақ бас лига ойыншысы Ларри Хислмен бірге ойнады. Оливер жұлдызды баскетболшы болды және колледж баскетбол командасында ойнауға стипендия алды. Алайда, 1964 жылы колледжге түсу алдында ол Филадельфия Филлис және Вирджиния штатының Салем қаласында Питтсбург Пирейтс командаларының құрамына ілігуге тырысты. Әкесі оның колледжге түсуін қалағандықтан, 17 жасында «Пирейтс» клубымен 5000 долларға келісімшарт жасады. 1968 жылдың 14 қыркүйегінде ол бас лигаға жол алды, сол күні оның әкесі Ал Оливер аға қайтыс болды. Ол сол маусымда 4 ойында қатысты. Өзінің ресми жаңашыл маусымында Оливер 17 хоумран соқты, 70 ұпай жинап, Ұлттық лиганың «Жыл жаңашылы» сайлауында екінші орын алды. Келесі маусымда, 1970 жылы, Оливер .270-ті соқты және жеті құрбандық соққысымен лигада бесінші орынға ие болды. Сондай-ақ, ол 14 рет доппен соғылды (алдыңғы жылы 12 рет соғылған, лигада төртінші орын). «Пирейтс» 1960 жылы Әлем сериясын жеңгеннен бері алғаш рет постсезонға жолдама алды. Алайда, олар 1970 жылғы Ұлттық лига чемпионатында Цинциннати Редс командасынан жеңілді. 1 қыркүйекте «Пирейтс» лига тарихында тұңғыш рет толық қара түсті құрамды көрсетті. Оливер бірінші базада ойнады, екінші базалық Ренни Стенетт, орталық алаңдағы Джин Клайнс, оң жақтағы Роберто Клементе, сол жақтағы Вилли Старгелл, қақпашы Мэнни Сангуиллен, үшінші базалық Дэйв Кэш, шортстоп Джеки Эрнандес және питчер Док Эллис бастапқы құрамға кірді. Оливер маусымды .282 орташа көрсеткішпен аяқтады, оның ішінде 31 қос (Ұлттық лигада 8-ші орын), жеті үштік (10-шы орын), 10 құрбандық соққысы (2-ші орын) және бес доппен соғылу (лигада 9-шы орын). 1971 жылғы Ұлттық лига чемпионатында Сан-Франциско Гиантс командасын жеңгеннен кейін «Пирейтс» Балтимор Ориолс командасын жеті ойында жеңіп, Әлем сериясын жеңді. Ол .312-ге дейін орташа көрсеткішін көтерді, бұл лигада 6-шы орынға ие болды. Ол 12 хоумран соқты және 89 ұпай жинады (Ұлттық лигада 10-шы орын). Ол 88 ұпай жинады (лигада 8-ші орын) және 176 соққы жинады, бұл да Ұлттық лигада 8-ші орын. Оливер алғашқы «All Star» ойынына шақырылды және Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы дауыс беруінде 7-ші орынды иеленді. 1973 жылы Оливер 20 хоумран соқты және 99 ұпай жинады (Ұлттық лигада 7-ші орын), ал орташа көрсеткіші .292 болды. Ол тағы да лиганың жетекшілерінің қатарында болды (191 соққы, Ұлттық лигада 5-ші орын), жалпы базалар (303, Ұлттық лигада 5-ші орын), қос (38, Ұлттық лигада 2-ші орын), үштік (7, Ұлттық лигада 8-ші орын), құрбандық соққылары (тоғыз, Ұлттық лигада 3-ші орын) және 65 қосымша базалық соққылар, бұл оны лиганың осы санаттағы алғашқы ондыққа енгізді. «Пирейтс» Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында үшінші рет жеңіске жетті, алайда «NLCS» турнирінде «Редс» командасынан 3:2 есебімен жеңілді. «Пирейтс» шабуылы Ұлттық лигада .274 орташа көрсеткішпен және 1505 соққымен жетекке шықты. 1974 жылы Оливер .321 орташа көрсеткішпен 198 соққы берді, бұл Ұлттық лигада тиісінше 2-ші және 4-ші орындарды иеленді. Сондай-ақ, ол 38 қос және 12 үштік соқты, бұл екеуі де Ұлттық лигада екінші орында тұрды. Оливер үш жылдың ішінде екінші рет Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы дауыс беруінде 7-ші орын алды. Оливер туралы Вилли Старгелл былай деді: «Соққы беруге келгенде, ол тек допты ұрып-соғумен айналысты. Ал үшінші нөмірдегі ойыншы болуға лайық, өйткені ол соққы беретінін білдің». 1974 жылы ол 23 ойын қатары соққы берді және тағы 21 ойын қатары кем дегенде бір соққы берді. «Пирейтс» Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында жеңіске жетті, бірақ «NLCS» турнирінде «Доджерс» командасынан 3:1 есебімен жеңілді. «Питтсбург ағаш компаниясы» деп аталған «Пирейтс» шабуылы 1560 соққымен және .274 командалық орташа көрсеткішпен Ұлттық лиганы жетекке шығарды. 1975 жылы Оливердің 90 ұпайы Ұлттық лигада 10-шы орында болды, өйткені ол .280 орташа көрсеткішпен 18 хоумран соқты және 84 ұпай жинады, сондай-ақ екінші рет «All Star» ойынында ойнады. Ол 65 қосымша базалық соққымен жеке басының рекордтық көрсеткішіне теңесті, бұл Ұлттық лигада 5-ші орынға ие болды, оның 39-ы қос, бұл оны осы санатта Ұлттық лигада үшінші орынға қойды. Ол «The Sporting News» журналының 1975 жылғы Ұлттық лига «All Star» командасының аутфилдері қатарына енді. «Пирейтс» тағы да Ұлттық лиганың Шығыс дивизионында жеңіске жетті, бірақ «NLCS» турнирінде «Цинциннати Редс» командасынан 3:0 есебімен жеңілді. 1976 жылы Оливер .323 орташа көрсеткішпен ойнады, бұл оның қатарынан тоғыз маусымды .300-ден жоғары көрсеткішпен аяқтауының біріншісі болды. Ол тағы да «All Star» ойынында ойнады, үзілісте .360 орташа көрсеткішпен ойнады, бірақ ішкі құлақтың инфекциясы оны екінші жартысында шеттетіп, соққы көрсеткіштері бойынша алдыңғы 10-ға кіруіне кедергі келтірді. Ол маусым айының Ұлттық лигасының ең құнды ойыншысы болып танылды. 1977 жылы «Питтсбург ағаш компаниясы» құрамында Оливер .308 орташа көрсеткішпен (Ұлттық лигада 10-шы орын), 19 хоумран және 82 ұпай жинады. Оның 175 соққысы Ұлттық лигада 10-шы орынды иеленді. Сонымен қатар, ол 16 рет ұсталғанмен, 13 база ұрлады. Оның 8 құрбандық соққысы лигада 5-ші орынға ие болды.
Техас рейнджерлері
Оливер 1977 жылғы 8 желтоқсанда «Пиратс» командасынан «Рейнджерс» командасына, Нельсон Норманмен бірге, тарихындағы алғашқы төрт команданы қамтыған ауқымды алмасуға қатысты. Бұл алмасуға «Атланта Брейвс», «Нью-Йорк Метс» командалары мен барлығы он бір ойыншы қатысты. «Рейнджерс» сондай-ақ «Метс» командасынан Джон Матлакты алды. «Пиратс» «Рейнджерс» командасынан Берт Блайлевенді және «Метс» командасынан Джон Милнерді алды. «Рейнджерс» командасынан «Брейвс» командасына Адриан Девайн, Томми Боггс және Эдди Миллер ауысты. «Метс» командасы «Брейвс» командасынан Уилли Монтанезді, ал «Рейнджерс» командасынан Том Грив пен Кен Хендерсонды алды. Кен Хендерсон үш айдан кейін, 1978 жылғы 15 наурызда Нью-Йоркке транзакцияны аяқтау үшін жіберілді. 1978 жылы Оливер .324 орташа көрсеткішпен лигада екінші орын алды, ал 170 соққысы лигада сегізінші орынға, ал 35 қос соққысы лигада алтыншы орынға жетті. Келесі маусымда, 1979 жылы Оливер .323 орташа көрсеткішпен соқты, бұл лигада бесінші орынға жетті (лигадағы ең жақсы ондыққа кіргені үшін бесінші рет). Формасында 0 нөмірін тағып (осылай істеген алғашқы ойыншы), Оливер Техас штатының 163 ойынының барлығында ойнады және карьерасындағы ең жоғары көрсеткіштерге қол жеткізді: 209 соққы (Американ лигасында төртінші орын), 43 қос соққы (Американ лигасында екінші орын) және 117 ұпай (Американ лигасында төртінші орын), .319 орташа көрсеткішпен, бұл Американ лигасында сегізінші орынды иеленді. Ол алғаш рет Американ лигасының «All-Star» командасына шақырылды. Оливер 1980 жылғы «The Sporting News» Американ лигасының «Silver Slugger» командасының ойыншысы атанды. 17 тамызда «Tiger Stadium» стадионында ол қос ойында 21 жалпы базаны (төрт хоум-ран, бір қос және бір үштік соққы) жинап, Американ лигасының рекордын орнатты. 1979 жылғы 23 мамырда және 1980 жылғы 17 тамызда Оливер әр ойында 3 хоум-ран соқты, біріншісі «Minnesota Twins» командасына қарсы 7–2 есебімен жеңіске жетті, ал бір жылдан кейін «Detroit Tigers» командасына қарсы қос ойынның екінші ойынында 12–6 есебімен жеңіске жетті. (Ол бірінші ойында тағы бір хоум-ран соқты, нәтижесінде қос ойында 4 хоум-ран соқты. Ойындар арасында «Tigers» командасы Ал Калиннің #6 формасын зейнеткерлікке шығарды).
1981 жылы Оливер Американ лигасында .309 орташа көрсеткішпен тоғызыншы, 130 соққысымен алтыншы және 29 қос соққысымен екінші орынды иеленді, сонымен қатар «All-Star» ойынында ойнады (бесінші рет). Ол сондай-ақ өзінің позициясындағы ең жақсы соққышы ретінде екінші рет «Silver Slugger» сыйлығын жеңіп алды, ол 1981 жылы designated hitter болды. Ол екі түрлі позицияда «Silver Slugger» сыйлығын жеңіп алған алғашқы ойыншы атанды. Ол сонымен қатар «Рейнджерс» командасының барлық уақыттағы ең жақсы соққышы (.319 орташа көрсеткіш) атанды және клубтың барлық шабуылдық көрсеткіштерінде үздік ондыққа кірді.
Монреаль экспоздері
Оливер келісімшартты ұзартуды қалады, оған жылына 320 000 доллар төленеді және келісімшартының мерзіміне тағы төрт жыл қалған еді, бірақ «Рейнджерс» басшылығы оның келісімді қайта жаңарту туралы өтінішін қабылдамағаннан кейін ауысуды сұрады. 1982 жылғы ресми маусым басталар алдында оны Оскар Гэмбл, Боб Уотсон және Майк Морган үшін «Нью-Йорк Янкис» клубына беруге келісім болған. Бірақ Гэмблдің келісімшартында «Рейнджерс» клубы жоқ, оған сауда жасауға болатын сегіз команданың тізімі болды, ол осы келісімді тоқтатты. Оның орнына, 1982 жылдың 31 наурызында Оливер Ларри Пэриш және Дейв Хостеллер үшін «Монреаль Экспос» клубына жіберілді. Ол «Экспос» клубының негізгі бірінші нөмірлі ойыншысы болды. 1982 жылы «Экспос» сапында Оливер мансабындағы ең жоғары көрсеткіш – .331 соққы орташасымен ойнап, Ұлттық лигадағы соққылар бойынша жеңімпаз атанды. Ол сонымен қатар соққыдан (204), қос соққыдан (43), қосымша базадан (67) және барлық базадан (317) Ұлттық лигада көш бастады, ал RBI көрсеткіші бойынша Дейл Мерфимен бірдей – 109 ұпай жинады. Оның 43 қос соққысы 1980 жылғы мансабындағы ең жоғары көрсеткішімен теңесті, ал 67 қосымша базалық соққысы да мансабындағы рекордты жаңартты, сондай-ақ ол 22 рет үйден соғып, 1973 жылғы жеке рекордты бұзды. Ол алтыншы «Жұлдыздар» ойынына қатысып, Ұлттық лиганың ең құнды ойыншысы (MVP) дауыс беруде үшінші орын алды және үшінші рет «Күміс соққы» сыйлығын жеңіп алды, бұл жолы бірінші нөмірлі ойыншы ретінде. Ол «The Sporting News» журналының Ұлттық лига «Жұлдыздар» командасының бірінші нөмірлі ойыншысы болып танылды. Маусым соңында ол «Монреаль Экспос» клубының жылдың үздік ойыншысы деп танылды. 1983 жылы Оливер 38 қос соққысымен Ұлттық лигада көш бастады және 184 соққысымен лигада төртінші орын алды. Ол тағы да .300 соққы орташасымен ойнады және 2500-ге жуық соққы деңгейін басып өтті (1983 жылдың 10 тамызында «Метс» клубының ойыншысы Карлос Диасқа қарсы). Оливер жетінші рет «Жұлдыздар» ойынына қатысты, 1983 жылғы «Классик» турнирінде бірінші нөмірлі ойыншы ретінде бастады.
Гиганттар, Филлиздер, Доджерлер және Блю Джейлер (1984-85)
1984 жылғы 27 ақпанда Оливер Фред Брейнинг пен Макс Венаблдың орнына Сан-Франциско Гиантс клубына ауыстырылды. Кейін Сан-Франциско Гиантс сауданы аяқтау үшін Энди МакГаффиганды Монреаль Экспоз клубына жіберді. Сол жылы, 1984 жылғы 20 тамызда, ол тағы да саудаға салынды, бұл жолы Рени Мартинмен бірге Филадельфия Филлиз клубына Келли Даунс пен Джордж Райлидің орнына. Маусым соңында Филлиз клубы Оливерді Пэт Закри үшін Лос-Анджелес Доджерс клубына сатты. 1985 жылғы 9 шілдеде Лос-Анджелес Доджерс клубы оны Лен Матушек үшін Торонто Блю Джейс клубына ауыстырды. Блю Джейс сапында Оливер 1985 жылғы Американ лигасының чемпионат сериясының алғашқы төрт ойынында екі рет жеңіске жетті, бұл ойындар Канзас-Сити клубына қарсы өтті. Алайда, Роялс соңғы үш ойында жеңіске жетіп, қарсылық көрсетті. Жеңіліс-жеңіліс ойынында, сол жақтан тастайтын Оливер оң жақтан тастайтын Бретт Сэберхагенге қарсы DH ретінде бастады. Бірақ үш голсыз иннинг өткізгеннен кейін Сэберхаген сол жақтан тастайтын Чарли Лейбрандттың пайдасына ойынды тоқтатты, осылайша Роялс клубына позициялық басымдық берді. Оң жақтан соққы беретін Клифф Джонсон Оливердің орнына шығып, соққыдан кейін құлады, Блю Джейс клубының шабуылына нүкте қойды. Оливер телекамераларға ашуланып қараған күйде түсірілді, оның түні – және, әрине, маусымы мен мансабы аяқталғанын сезінді. Оливер серияда .375 көрсеткішті көрсетті. Ол Канаданың екі ірі лигалық командасы – Торонто Блю Джейс және Монреаль Экспоз командаларында ойнаған сирек ойыншылардың бірі. Оливер келісімнің нәтижесінде зейнетке шығуға мәжбүр болғанын мәлімдеді. Сот 1980-жылдардың ортасында бейсбол иелері арасында келісім болғанын растады, бұл келісімге Оливер (және тағы тоғыз ойыншы) кірді, судья 1995 жылы оған 680 031,05 доллар төлеуге құқылы екенін шешті. "Келісім" туралы сот шешіміне байланысты бірнеше ойыншыға, соның ішінде Кирк Гибсонға, екінші рет еркін агенттікке өтініш беруге рұқсат берілді. Оливер өзінің тағы 4-5 жыл ойнай алатынына сенімді. Андре Доусон: "Ал, 18 маусымдық тәжірибесінен кейін өмір бойы .300-дік соққы соққан ойыншы Бейсбол Даңқы залына кіруге лайық деп санаймын. Ол ойыннан мәжбүрлеп шығарылмағанда, 3000 соққы жасауға толыққанды мүмкіндік берілгенде, ол оны іске асырар еді. Ол әлі де .300-дік соққы соққанда ойыннан шығарылды. Мен оның бүгінгі бейсболда лайықты орын алуға құқылы екенін айтамын."
Карьералық статистика
Ойын-PAABRunsHits2B3BHRRBISBBBSOAvg. (Ойын-PAABRunsHits2B3BHRRBISBBBSOAvg.) көрсетіледі. Оливердің көрсеткіші 300 және одан жоғары 11 рет болды. Оның 2743 соққысы барлық кездердегі тізімде 58-орынды иеленеді. Сондай-ақ, ол барлық кездердегі ең үздік 50 ойыншының қатарында (2368 ойын), жалпы база (4083), RBI (1326) және қосымша базалық соққылар (825) бойынша да топталады. Ол тоғыз рет қос соққы бойынша лиганың үздік ондығына, тоғыз рет соққы бойынша лиганың үздік ондығына және тоғыз рет соққы беру орташа көрсеткіші бойынша үздік ондықты аяқтады. Бес рет ол жалпы база бойынша лиганың алғашқы ондығына, ал төрт рет RBI бойынша үздік ондығына кірді. Осы жетістіктерінің арқасында оның есімі Бейсбол Даңқы залына үміткер ретінде бірнеше рет айтылды. Оливер Форбс Филд стадионындағы соңғы голды соқты. Оның соққысы Милт Паппасқа қарсы стадиондағы соңғы ойынның алтыншы иннингінде, 1970 жылғы 28 маусымда Чикаго Кабс командасына қарсы өткен қос ойынның екінші ойынында келді. Ол сондай-ақ Үш өзен стадионындағы бірінші ұпайды соқты. Оның алғашқы иннингтегі қос соққысы сол 1970 жылғы маусымның 16 шілдесінде Ричи Хебнерге қарсы осы стадиондағы алғашқы ойында болды. Алайда, Цинциннати Редс Пираттарды 3–2 есебімен жеңіске жетті.
Oliver batted .300 or more eleven times. His 2,743 career hits rank 58th on the all time list. He also ranks among all time top 50 in games played (2368), total bases (4083), RBI (1326) and extra base hits (825). He was among the league's top ten in doubles nine times and among the league's top ten in hits nine times as well and finished in the top ten in batting average nine times. Five times he was among the league's top ten in total bases and four times he was in the top ten in RBIs. Because of these feats, his name has been mentioned more than once as a possible inductee into the Baseball Hall of Fame. Oliver hit the last home run at Forbes Field. His shot came off Milt Pappas in the sixth inning of the last game played at the stadium, the second game of a June 28, 1970, doubleheader against the Chicago Cubs. He also drove in the first run ever scored at Three Rivers Stadium. His first inning double off Gary Nolan drove in Richie Hebner in that stadium's inaugural game, on July 16 of that same 1970 season. However, the Cincinnati Reds defeated the Pirates 3–2 .
Жеке өмір
Оның ұлы, Аарон Оливер, 1998 жылы Big 12 Конференциясының чемпионы атанған Техас A&M Университетінің футбол командасында ойнады. Төрт жыл қатарынан команда құрамында болған және үш жыл негізгі құрамда ойнаған Аарон, Big 12 тарихындағы алғашқы тачдаунды қабылдаған ойыншы. 2013 жылдың 22 сәуірінде Портсмут қалалық кеңесі бірауыздан қаулы қабылдап, Аль Оливерді Портсмут қаласының «Елшісі» ретінде мойындап, тағайындады, оның қала және Огайо штатының оңтүстігі үшін жасаған түрлі еңбектерін ескере отырып. Оливер Портсмут, Огайо қаласындағы Floodwall су бұғауының қабырғасындағы суреттердің бірінде бейнеленген, ол жергілікті Бейсбол лигасының ойыншыларын, скауттарды және төрешілерді құрметтейді. 2014 жылдың қыркүйегінде Оливер өзінің екінші кітабын шығарды, ол «Life is a Hit, Don't Strike Out» деп аталып, оның өмірі мен мансабын баяндады.