Кіріспе
1942 жылы 4 поршеньді қозғалтқышы бар АҚШ-тың ауыр бомбалаушы ұшағы.
Боинг B-29 Суперфортресс – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі ұзақ қашықтыққа арналған стратегиялық ауыр бомбалаушы, ол көптеген тәжірибелік және өндірістік үлгілерде жасалған.
YB-29
YB 29 – XB 29-дың жетілдірілген нұсқасы, оның 14-і қызметтік сынақтар үшін салынды. Сынақтар 1943 жылдың жазында басталды және ұшақтарға ондаған өзгерістер енгізілді. Қозғалтқыштар Wright R 3350 13-тен R 3350 21-ге дейін жаңартылды. XB 29 үш қанатты пернелерге ие болса, YB 29 төрт қанатты винттермен жабдықталды. Олардың бірнешеуінде, әсіресе төртіншісі жеткізілгенде, қашықтан басқарылатын қорғаныс жүйелерінің әртүрлі баламалары сынақтан өтті. Баламалы құрылымдар толық сынақтан өткеннен кейін, қорғаныс қару-жарағы он .50 калибрлі пулеметтен тұратын, мұнараға орнатылған жұптармен стандартталды. YB 29 жақсырақ отты басқару жүйесімен де жабдықталған.
Б-29
B-29 – Superfortress ұшағының алғашқы өндіріс үлгісі болды. Жаңа бомбалаушы ұшақ шұғыл түрде қажет болғандықтан, өндірістік дизайны қызметтік сынақтармен бірге әзірленді. Шындығында, алғашқы B-29 алғашқы YB-29 жеткізілгеннен кейін екі айда ғана аяқталды. Гленн Л. Мартин компаниясының Омаха зауытында салынған осы үлгінің 46 ұшағы Silverplate талаптарына сәйкес атом бомбасын тасымалдау миссияларында қолданылды. Boeing Wichita (1620), Bell Atlanta (357) және Martin Omaha (536) компаниялары барлығы 2513 B-29 ұшағын өндірді.
B-29C
B-29C – Wright R-3350 Duplex Cyclone қозғалтқыштарымен қайта жабдықталған B-29A ұшағының модификациясы болды. Әскери әуе күштері бастапқыда 5000 данаға тапсырыс берген, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталған соң тапсырыстан бас тартып, ешқайсысы да құрастырылмады.
Сынақ төсектері
Бірқатар B-29 ұшақтары жаңа жүйелерді сынау үшін түрлендірілді. Олардың бәріне түрлендірілген нұсқа атауы берілді, тіпті олардың көпшілігі тек бір ғана түрлендірілген ұшақтан тұрды.
XB-29E
Өртке қарсы басқару жүйелері үшін XB 29E (бір өзгертілген) B 29 45 BW үлгісі еді.
XB-29F
Аляскадағы суық ауа райында жұмыс істеу үшін B-29F алты өзгертілген B-29 BW ұшағынан құралған.
XB-29G
B-29 реактивтік қозғалтқыштарды әзірлеуде пайдаланылды. Қару-жарағынан айырылған, өзгертілген B-29B-55 BA (44-84043) (Bell) ұшағы, XB-29G деп белгіленген, бомбалық бөлімінде эксперименталды реактивтік қозғалтқыштарды орналастырды, олар ұшу кезінде сынау үшін ауа ағынына шығарылды. Бұл ұшақ Allison J35, General Electric J47 және J73 реактивтік қозғалтқыштарын сынақтан өткізу үшін қолданылды.
XB-29H
XB 29H қару-жарақ түрлерін сынау мақсатымен B-29A ұшағы қайта жабдықталды.
YB-29J, YKB-29J, RB-29J
Қозғалтқыштармен тәжірибе жүргізу жалғасты. Әртүрлі белгілері бар алты B-29 (YB-29J деп қайта аталды) R-3350-79 қозғалтқыштарына жаңартылды. Басқа да қозғалтқышқа қатысты элементтер де жаңартылды, соның ішінде жаңа Curtiss пернелері және "Энди Гамп" кавулингтері, оларда май салқындатқыштары үшін жеке ауа түсірілетін жерлер болды. Кейіннен екі ұшақ әуедегі жанармай құю танкерлерінің прототиптеріне айналдырылып, YKB-29J деп қайта тағайындалды. Қалғандары барлау мақсатында қолданылды және RB-29J деп аталды.
WB-29
WB-29 ұшақтары ауа райын бақылау миссияларын орындау үшін өндірістік ұшақтарды модификациялау арқылы жасалған. Фюзеляждың орталық бөлігінің үстіне бақылау орны орнатылды. Олар стандартты деректер жинау рейстерін жүргізді, соның ішінде Ұлыбританиядан Атлантика мұхиты арқылы. Сонымен қатар, олар ақпарат жинау үшін дауылдың немесе тайфунның көзіне де ұшып кірді. Ядролық қару сынақтарынан кейін кейбір WB-29 ұшақтары радиация деңгейін тексеру үшін ауа үлгілерін алу құралдарын пайдаланды. 1949 жылдың 3 қыркүйегінде Жапонияның Йокота әуе базасынан Алясканың Эйлсон әуе базасына қайтып келе жатқан WB-29 ұшағы, Кеңес Одағының 29 тамызда өткізген алғашқы атом бомбасы сынағынан пайда болған бұлттан ауа үлгілерін алу құралдарында радиоактивті қалдықтарды тапты.
Әуедегі ерте ескерту
1951 жылы үш Б-29 ұшағы әуедегі ерте ескерту бағдарламасында пайдалану үшін өзгертілді. Алдыңғы фюзеляждың жоғарғы бөлігі AN/APS 20C іздеу радарын орналастыру үшін кеңінен модификацияланды, ал ішкі жағы радарлар мен электрондық қарсы шаралар (ECM) жабдықтарына арналған етілді. Бұл жетістік радарлық тікұшақтардың, оның ішінде EC 121 Warning Star-дың өндірісіне жол ашты. (×3, түрлендірілген)
Кеңес Одағында құрастырылған Б-29 көшірмесі – Tu-4, 1970 жылдары қытайлық эксперименталды әуедегі ерте ескерту ұшағы KJ-1 AEWC үшін платформа ретінде пайдаланылды.
MX-767 Банши
B-29 ұшақтарын ұзақ қашықтықты қанатты зымырандарға түрлендіруді зерттеу 1946 және 1950 жылдар аралығында Әуе материалдық командасы жүргізді; MX 767 белгісімен, оған "Банши" жобасы деген кодовое атау берілді. Ұшу сынақтары өткізілді, алайда жоба тоқтатылғанға дейін толық түрлендірулер жүзеге асырылмады.
Туполев Ту-4
1945 жылы отын жетіспеу салдарынан Жапонияға бомбалау шабуылынан кейін үш B-29 совет территориясына қонуға мәжбүр болды. Кеңес Одағы сол кезде Жапониямен соғысқан жоқ болғандықтан, ұшақтар мен экипажтары уақытша ұстауға алынды. Біраз уақыттан соң B-29 экипажының мүшелері қайтарылды, бірақ ұшақтар советтік жақтарда қалды. Заманауи, ұзақ қашықтыққа ұшатын бомбалаушы іздеген Иосиф Сталин, Туполев ОКБ-ға "Суперфортресс" ұшағын кері инженериялауды тапсырды. Нәтижесінде жасалған ұшақ 1947 жылдың 19 мамырында алғашқы рет ұшып, дереу сериялық өндіріске кірісті, жалпы саны 847 Tu-4 ұшағы жасалды. Tu-4 (НАТО коды: "Булл") сыртқы түрі жағынан американдық B-29 ұшақтарына өте ұқсас болғанымен, советтік жасаған қорғаныс қаруларымен жабдықталды және өндіріс талаптарына сәйкес, метрикалық өлшемдердегі материалдарды пайдаланып қайта жасалды. Бұл ұшақтың B-29-дан сәл ауыр және баяу болуына әкелді. Tu-4 советтік стратегиялық бомбалау күштері үшін маңызды қадам болды. Совет Әуе күштері ядролық қаруды жеткізуге ғана емес, сонымен қатар Tu-4 АҚШ-қа бір бағытты сапармен жетуге жеткілікті қашықтыққа ие болды. 1951 жылдың 18 қазанында Tu-4 советтік атом бомбасын әуеден сынау үшін пайдаланылды. Tu-4 1960-шы жылдардың басында советтік қызметтен алынып, оның орнына Туполев Ту-95 сияқты жаңа ұшақтар келді. Tu-4 ешқашан жарылғыш жүк тиеп, шабуылдық мақсатта қолданылмағанмен, советтік авиация технологиясына, әсіресе ұшақ құрылысына және бортындағы жүйелерге үлкен әсер етті. Tu-4 дизайны негізінде Tu-70, Tu-75, Tu-80 және Tu-85 сияқты жетілдірілген көліктік және бомбалаушы түрлері жасалды, бірақ олардың ешқайсысы сериялық өндіріске шығарылмады. Қытай Халық Азаттық Армиясының Әуе күштері Tu-4 фюзеляжын KJ-1 AWACS ұшағында пайдалануға тырысты.