Кіріспе

Бейсбол немесе софтболдағы қосалқы жүгіруші.

Бейсболда, қосалқы жүгіруші – бұл нақты мақсатта, яғни базадағы басқа ойыншыны алмастыру үшін шақырылған ойыншы. Қосалқы жүгіруші, алмастырылған ойыншыдан гөрі базаны жылдам немесе тиімді жүгіруде жақсырақ болуы мүмкін. Кейде қосалқы жүгіруші басқа себептермен де шақырылады (мысалы, екі ойыншыны бірден алмастыру, ойыннан қуу немесе егер базадағы ойыншы жарақат алса, мысалы, доптан соққанда). Бейсболдың ресми ережелерінің 10.24(c) тармағына сәйкес, қосалқы жүгірушінің ойыны қатарынан өткен ойындар есебіне жатпайды. Мысалы, 1984 жылдың мамыр айында Торонто Блю Джейс командасының ойыншысы Альфредо Гриффин жеңіс голын соқты, бірақ оның қатарынан өткен ойындар сериясы аяқталды, себебі ол тек қосалқы жүгіруші ретінде қатысты. Бейсболдағы басқа да алмастырулар сияқты, ойыншының орнына қосалқы жүгіруші шақырылғанда, ол ойыннан шығарылады. Қосалқы жүгіруші ойында қалуы немесе бас жаттықтырушының шешімімен алмастырылуы мүмкін. Бейсбол тарихының ертерек кезеңдерінде командалар кейде "ілтипатты жүгірушілерді" де пайдаланатын. Жарақат алған ойыншы уақытша алаңды тастап кеткен жағдайда, оның орнына ілтипатты жүгіруші шақырылатын. Ілтипатты жүгіруші ойыннан шығып, кейін қайта кіре алатын немесе ойындағы басқа позицияда ойнай алатын. Ойыннан шығуға мәжбүр болған ойыншы қайтадан ойынға оралуға құқылы болды. Бейсболдың жоғары лигасының тарихында ілтипатты жүгіруші соңғы рет 1949 жылы пайдаланылды. Бейсболдың ресми ережелерінің 3.04 тармағы ілтипатты жүгірушілерге тыйым салады. Ең танымал қосалқы жүгірушілердің бірі – Окленд Атлетикс командасының Герб Вашингтон. Окленд командасының иесі Чарли Финли, консервативті емес ойшыл ретінде танымал, командада "белгіленген жүгірушінің" болуы пайдалы деп есептеді. Яғни, тізімдегі жылдам ойыншының жалғыз міндеті – уақыт-уақыт ойынға кіріп, баяу ойыншылар үшін базаны жүгіру еді. Ол Вашингтонмен келісімшарт жасады, ол бейсболда тәжірибесі жоқ, бірақ жеңіл атлетикамен айналысатын жұлдыз болды. Вашингтон 1974 және 1975 жылдары Атлетикс командасы үшін 105 ойында ойнады, 33 ұпай жинап, 31 база ұрлады, бірақ бірде-бір рет алаңға шықпады немесе соққыға тұрмады. Оның 1975 жылғы Topps бейсбол картасы тарихта "Қосалқы жүгіруші" позициясы көрсетілген жалғыз бейсбол картасы болып табылады. Статистикалық және есептеу мақсатында қосалқы жүгіруші PR деп белгіленеді.

Тарих

Ұйымдастырылған кәсіби бейсбол 1876 жылы Ұлттық лигамен басталғаннан кейін, 1878 жылы Ұлттық лига ережесін өзгертіп, бастапқы ойыншы базаға жеткен соң ауыстырылған, ауру немесе жарақат алған жағдайларды қоспағанда, қосымша жүгірушілерге рұқсат берілмеді.