Саванна қоршауы: Американ революциясының 1779 жылғы шайқасы

Кіріспе

1779 жылғы американдық төңкеріс соғысының шайқасы

Саванна қоршауы немесе Саваннаның екінші шайқасы – 1779 жылғы американдық төңкеріс соғысының (1775–1783) эпизоды болды. Бір жыл бұрын Джорджия штатының Саванна қаласын подполковник Арчибальд Кэмпбелл басқарған британдық экспедициялық корпусы басып алған еді. Қоршаудың өзі 1779 жылдың 16 қыркүйегінен 18 қазанына дейін Саваннаны қайтарып алуға жасалған бірлескен франко-американдық әрекеттен тұрды. 9 қазанда британдық қоршау жұмыстарына қарсы жасалған ірі шабуыл сәтсіз аяқталды. Шабуыл кезінде америкалық жақтағы біріккен атты әскерге жетекшілік еткен поляк ақсұлуы граф Казимир Пуласки қаза тапты. Бірлескен шабуыл сәтсіз аяқталып, қоршау тоқтатылды, ал британдықтар Саваннаны 1782 жылдың шілдесіне дейін, соғыс аяқталуға таяу уақытқа дейін бақылауда ұстады. 1779 жылы Сент-Домингтен (кейіннен Гаитиге айналған француз колониясы) 500-ден астам жаңа сарбаз, француз ақсұлуы Шарль Гектордың басшылығымен, Саванна қоршауында британ армиясына қарсы американдық отаршыл әскерлерімен бірге шайқасты. Бұл Америка төңкерістік соғысына жасалған маңызды шетелдік үлес болды. Бұл француз колониялық әскері алты ай бұрын құрылған және оған ақ офицерлер жетекшілік еткен. Жауынгерлердің құрамына қара нәсілді адамдар, сондай-ақ қызметтері үшін бостандық күтетін құлдар мен бос адамдар кірген.

Өмірбаян

Америка Тәуелсіздік соғысының алғашқы кезеңінде АҚШ-тың солтүстігіндегі әскери науқандардың сәтсіз аяқталуынан кейін, британдық әскери жоспарлаушылар Оңтүстік стратегиясын қолға алуға шешім қабылдады. Бұл стратегияның мақсаты – Оңтүстіктегі лоялистердің қолдауымен бүлікші колонияларды бағындыру болды. Олардың бірінші қадамы – Саванна (Джорджия штаты) және Чарльстон (Оңтүстік Каролина штаты) қалаларының портын бақылауға алу еді. 1778 жылдың желтоқсанында жасалған әскери операция нәтижесінде Саванна қаласы тиімсіз ополчение және Континенталдық армияның әлсіз қарсылығына қарамастан алынды. Британдықтардың Оңтүстік колонияларын басып алуының көптеген себептері болды. Оңтүстік колониялары Американың бір бөлігі болғанымен, олар американдықтарға қарағанда британдықтарға көбірек жақындық танытты. Британдықтар Оңтүстік колонияларының қарапайым азаматтарының бұрынғыдай британдық армияны қолдауын жалғастырады деп үміттенеді. Сонымен қатар, британдықтар британдықтар үшін соғысқан африкалық американдық құлдарға бостандық уәде етті, бұл Оңтүстіктегі құлдардың арасында британдықтарға қолдау көрсетуге көмектесті. Соңында, британдықтар экономикалық себептермен Оңтүстікті бақылауға алуды қалады. Оңтүстік аймағында күріш, индиго және темекі сияқты құнды өнімдер өндірілді. Америка революционерлері осы өнімдерден түскен ақшаны Еуропадан әскери жабдықтар сатып алуға жұмсады. Оңтүстікті басып алу Жаңа Англияны оқшаулап қана қоймай, британдықтарға осы ресурстарға қол жеткізуге мүмкіндік беретін еді. Британдық генералдар жағалауды барлау кезінде Шарльстонға (Оңтүстік Каролина штаты) қарай бет алған француз кемелерін байқады. Алайда, генерал Огюстен Превост француз кемелері жоғалып кеткені туралы қате хабарлады. Ол көрген кемелердің француз генералы д’Эстеннің американдық армияға Грузияға келгенін хабарлау үшін жіберген жылдам кемелер екенін түсінбеді. Превоске Грузияға француз армиясы келгені туралы бұрыннан хабарланған еді. Алайда, бұл ақпарат басқа да барлау мәліметтерімен расталмады. Нәтижесінде, британдықтар француз шабуылына дайын болмады. Британдық әскерлердің көп бөлігі Бофорт немесе Санбериде орналасқан еді, ал Джорджияны қорғауға аз күш жіберілді. Континенталдық армия қайта құрылды, ал 1779 жылдың маусымына қарай Чарльстонды қорғаған біріктірілген армия мен ополчение күштерінің саны 5000 мен 7000 адамды құрады. Осы күштерге қолбасшылық еткен генерал Бенджамин Линкольн Саваннаны теңіз күштерінің көмегінсіз қайтарып алу мүмкін емес екенін білді. Сондықтан ол 1778 жылы соғысқа американдық одақтас ретінде кірген француздардан көмек сұрады. Француз адмиралы граф д’Эстен 1779 жылдың алғашқы бөлігін Кариб теңізінде өткізді, онда оның флоты мен британдық флоты бір-бірінің қозғалысын қадағалап отырды. Ол Саваннаға қарсы операцияларға қолдау көрсету туралы американдықтардың өтініштерін қабылдауға дейін шілде айында Гренаданы басып алды. 3 қыркүйекте – маусымдық дауылдардың қаупі әлі де болғандықтан, бұл ерте келгеніне қарамастан – бірнеше француз кемелері Чарльстонға келді. Олар д’Эстеннің 25 кемесімен және 4000 француз әскерімен Грузияға бет алғанын хабарлады. Линкольн мен француз елшілері Саваннаға шабуыл жасау жоспарын келісті, және Линкольн 11 қыркүйекте 2000-нан астам әскермен Чарльстоннан аттанды.

Following the failures of military campaigns in the northern United States earlier in the American Revolutionary War, British military planners decided to embark on a southern strategy to conquer the rebellious colonies, with the support of Loyalists in the South. Their first step was to gain control of the southern ports of Savannah, Georgia and Charleston, South Carolina. An expedition in December 1778 took Savannah with modest resistance from ineffective militia and Continental Army defenses. There were many reasons why the British wanted to invade the Southern colonies. Although part of America, the Southern colonies tended to be more sympathetic to the British than to the Americans. The British were hoping that ordinary citizens of the Southern colonies would continue their support of the British army during the southern campaign, as they had in prior years. Moreover, the British were promising that any enslaved African Americans who fought for the British would be given freedom, which helped gain support for the British among southern slaves. Finally, the British wanted to gain control over the South for economic reasons. The South grew many profitable crops, such as rice, indigo, and tobacco. The American revolutionaries were using the money made from those crops to buy military supplies from Europe. Taking over the south would not only isolate New England, but also give the British access to those resources. When British generals were scouting the coast, they spotted the first French ships sailing to Charleston, South Carolina. However, General Augustin Prevost mistakenly reported that the French ships had disappeared. He did not realize that the ships he saw were the faster ships of a group sent by French general d'Estaing to tell the American army they had arrived in Georgia. Prevost had been previously informed that a French army had arrived in Georgia. However, this information was not backed up by other intelligence. As a result, the British were unprepared for a possible French attack. Most of the British troops were in Beaufort or Sunbury, and fewer men were defending Georgia. The Continental Army regrouped, and by June 1779 the combined army and militia forces guarding Charleston numbered between 5,000 and 7,000 men. General Benjamin Lincoln, commanding those forces, knew that he could not recapture Savannah without naval assistance; for this he turned to the French, who had entered the war as an American ally in 1778. French Admiral the Comte d'Estaing spent the first part of 1779 in the Caribbean, where his fleet and a British fleet monitored each other's movements. He took advantage of conditions to capture Grenada in July before acceding to American requests for support in operations against Savannah. On September 3—an uncharacteristically early arrival as there was still substantial risk of seasonal hurricanes—a few French ships arrived at Charleston with news that d'Estaing was sailing for Georgia with twenty five ships of the line and 4,000 French troops. Lincoln and the French emissaries agreed on a plan of attack on Savannah, and Lincoln left Charleston with over 2,000 men on September 11.

Британдық қорғаныс

Бұл аймақтағы британдық әскерлердің саны Брансуикте (Грузия) шамамен 6500 қатарлы әскер, полковник Джон Мэтленд басқаратын Бофортта (Оңтүстік Каролина) 900 әскер және Санбериде (Грузия) 100-ге жуық лоялисттерден тұрды. Саваннадағы өзінің базасынан осы әскерлерге қолбасшылық еткен генерал Августин Превост, француз флоты Саваннаның жанындағы Тиби аралына келе бастағанда дайындықсыз болды және қаланың қорғанына көмектесу үшін Бофорт пен Санбериде орналасқан әскерлерді кері шақырды. Корольдік инженерлердің капитаны Монкрифке жаугершілерді тойтару үшін бекіністер салу тапсырылды. Күнделікті он екі сағатқа дейін жұмыс істейтін 500-800 африкалық-американдық құлдарды пайдаланып, Монкриф қаланың сыртындағы жазықта шамамен 1200 фут (366 метр) ұзындығындағы бекінілген қорғаныс желісін, оның ішінде редуттарды салды.

Кемелер

Британдық Корольдік теңіз күштері екі ескі фрегатпен қатысты, және олар өз қаруларын және көптеген сарбаздарын құрлықтағы күштерді күшейту үшін жаяды. Сонымен қатар, британдықтар қарулы бриг және қарулы кемені де жөнелтті, соңғысы Шығыс Флорида теңіз күштерінен. Екі галера болды, HM галерасы Comet және Thunder, олар да Шығыс Флоридадан келді. Соңында, британдықтар Саванна және Венера атты екі сауда кемесін қаруландырды.

Қоршау

Д'Эстен 12 қыркүйекте қаланың төменгі жағына әскерін түсіре бастады және 16 қыркүйекте олардың қозғалысын бастады. Жеңіске толық сенімді және Мэйтлендтің күшейткіш әскерлерінің Саваннаға Линкольн арқылы жетіп келуіне кедергі келтірілетініне сенген ол Превостқа капитуляция жасау мүмкіндігін ұсынды. Превост 24 сағаттық бейбітшілік сұрады. Мейтлендтің қозғалысын тоқтатуға кім жауапты екендігі туралы қарым-қатынастағы жаңылыс салдарынан Оңтүстік Каролинаның Хилтон-Хед аралы мен құрлықты бөліп тұратын су жолдары күзетсіз қалды, және Мейтленд бітім аяқталғанға дейін бірнеше сағат бұрын Саваннаға жетті. 19 қыркүйекте Шарль Мари де Тролон дю Румен өзінің эскадрильясын өзен бойымен жоғары жылжытқанда, ол "Комета", "Күн күркірі", "Саванна" және "Венера" кемелерімен атысқа түсті. Келесі күні британдықтар француз кемелерінің алға жылжуына кедергі келтіру үшін "Роуз" кемесін қаланың төменгі жағында суға батырды, ол қатты зақымданып, су жинап алып жатқан еді. Олар сондай-ақ "Саванна" мен "Венера" кемелерін өртеп жіберді. "Роуз" кемесін каналдың тар бөлігіне батыру арқылы британдықтар оны тиімді түрде тоқтатып, кеме жолын жапты. Осының салдарынан француз флоты американдық шабуылға көмектесе алмады. Жермен Саваннаның солтүстік жағындағы қорғанысқа орналасты. "Комета" мен "Күн күркірі" кемелерінің міндеті Оңтүстік Каролина галереяларының қалаға бомбалауға тырысуына қарсы тұру болды. Келесі бірнеше күнде британдық жағалау батареялары "Комета" мен "Күн күркірі" кемелеріне Оңтүстік Каролинаның екі галереясымен болған шайқаста көмектесті; олардың бірінде "Revenge" кемесіне ауыр зақым келтірді. Француз командирі британдық қорғанысқа шабуыл жасау идеясын қабылдамай, кемелерінен зеңбіректерді түсіріп, қаланы бомбалауды бастады. 3 қазаннан 8 қазанға дейін жалғасқан бомбалаудың негізгі зардабын қала, емес, бекіністерге қарағанда көп көтерді. Бір британдық бақылаушы былай деп жазды: "Қаланың сыртқы түрі өте қайғылы болды, өйткені атылмаған үйлер дерлік қалмаған еді". Бомбалау күтілген нәтижені бермеген соң, Д'Эстен пікірін өзгертті және шабуыл жасауға уақыт келді деп шешті. Оның бұл шешіміне операцияны тез аяқтау қажеттігі де ықпал етті, өйткені кемелерінде цинга және дизентерия тарады, сондай-ақ кейбір жабдықтары таусылып бара жатқан еді. Дәстүрлі қоршау операциясы ақыры сәтті аяқталуы мүмкін болғанымен, ол Д'Эстен қалаға қалуға дайын болған уақыттан ұзаққа созылар еді.

D'Estaing began landing troops below the city on September 12, and began moving in by September 16. Confident of victory, and believing that Maitland's reinforcements would be prevented from reaching Savannah by Lincoln, he offered Prevost the opportunity to surrender. Prevost delayed, asking for 24 hours of truce. Owing to miscommunication about who was responsible for preventing Maitland's movements, the waterways separating South Carolina's Hilton Head Island from the mainland were left unguarded, and Maitland was able to reach Savannah hours before the truce ended. Prevost's response to d'Estaing's offer was a polite refusal, despite the arrival
On 19 September, as Charles Marie de Trolong du Rumain moved his squadron up the river, he exchanged fire with Comet, Thunder, Savannah, and Venus. The next day the British scuttled Rose, which was leaking badly, just below the town to impede the French vessels from progressing further. They also burnt Savannah and Venus. By scuttling Rose in a narrow part of the channel, the British effectively blocked it. Consequently, the French fleet was unable to assist the American assault. Germaine took up a position to protect the north side of Savannah's defenses. Comet and Thunder had the mission of opposing any attempt by the South Carolinian galleys to bombard the town. Over the next few days, British shore batteries assisted Comet and Thunder in engagements with the two South Carolinian galleys; during one of these, they severely damaged Revenge. The French commander, rejecting the idea of assaulting the British defenses, unloaded cannons from his ships and began a bombardment of the city. The city, rather than the entrenched defenses, bore the brunt of this bombardment, which lasted from October 3 to 8. "The appearance of the town afforded a melancholy prospect, for there was hardly a house that had not been shot through", wrote one British observer. When the bombardment failed to have the desired effect, d'Estaing changed his mind, and decided it was time to try an assault. He was motivated in part by the desire to finish the operation quickly, as scurvy and dysentery were becoming problems on his ships, and some of his supplies were running low. While a traditional siege operation would likely have succeeded eventually, it would have taken longer than d'Estaing was prepared to stay.

Шабуыл

Көптеген офицерлерінің кеңесіне қарамастан, д’Эстен 9 қазан күні таңертең британдықтардың бекінісіне шабуыл жасады. Сәттілік, ішінара, оның кейбір аспектілерінің құпиялылығына байланысты болды, бірақ ол операциялар таңғы сағат 4:00 шамасында басталуға тиіс болғаннан бұрын Превостқа жасырын беріліп кетті. Тұман Спринг-Хилл редутына шабуыл жасаған әскерлердің батпаққа кетіп, адасуына себеп болды, және шабуыл, күн жарықтанғанда ғана басталды. Француз адмиралы британдық бекіністің оң жағындағы редутты, оны тек ортақ әскерлер ғана қорғайды деп сенгендіктен таңдады. Бірақ шындығында, оны Джон Мэтлендтің 71-ші жаяу полкінен және Фрейзердің жоғарғы таулы жаяу әскерлерінен – Стоно Ферриде өзгеше көзге түскен шотландтар мен ортақ әскерлердің біріктірілген күштері қорғады. Ортақ әскерлердің құрамында ақ киімді француз әскерін шабуыл кезінде оңай тудыратын мергендер де болды. Адмирал д’Эстен екі рет жараланды, ал америкалықтармен бірге шайқасқан поляк кавалерия офицері Казимир Пуласки қаза тапты. Екінші толқын редутқа жақындаған кезде, бірінші толқын толығымен шатақтап, редуттың астындағы орлар мәйіттермен толы болды. Британдық бекіністің басқа редуттарына қарсы жасалған шабуылдар оңай сәттілікке жетті. Екінші шабуыл колоннасын швед графы Курт фон Стедингк басқарды, ол соңғы траншеяға жетіп, "Мен американдық туды соңғы траншеяға қадауға мүмкіндік алдым, бірақ жау шабуылды жаңартты және біздің жауынгерлер қиылысқан оқтардан құрылыстың ішінде қырылды" деп жазды. Ол британдық әскерлердің басым күшімен кері шегінді, тек 20 адамы қалды – барлығы, Стедингк қоса, жараланды. Кейін ол: "Артқа шегіну кезінде, өліп бара жатқан жолдастарымыздың дауысы жүрегімді тесіп өтті, бұл менің өмірімдегі ең ащы сәт болды" деп жазды. Бір сағаттық қырғыннан кейін д’Эстен шегінуге бұйрық берді. 17 қазанда Линкольн мен д’Эстен қоршаудан бас тартты.

Кейінгі оқиғалар мен мұра

Бұл шайқас соғыстың ең қанды шайқастарының бірі болды. Превост франко-американдықтардың жоғалғандары 1000-1200 адамға жетеді деп мәлімдегенімен, шын мәнінде 244 адам қаза тапты, 600-ге жуық адам жарақат алды және 120 адам тұтқынға алынды. Бұл көрсеткіш өте ауыр болды. Британдықтардың жоғалғандары салыстырмалы түрде аз болды: 40 адам қаза тапты, 63-і жарақат алды және 52-сі жоғалып кетті. Сэр Генри Клинтон: «Менің ойымша, бұл бүкіл соғыс барысындағы ең маңызды оқиға», - деп жазды, ал Лондонға жаңалық жеткенде салтанаттық оқтар атылды. Бәлкім, осы қоршаудың танымал британдық жеңіс ретіндегі беделіне байланысты Чарльз Диккенс «Барнаби Рудж» романында Джо Уиллеттің жараланған (қолын жоғалтқан) жері ретінде Саванна қоршауын таңдады. Қазіргі уақытта бар үш Ұлттық гвардия бөлімі (118-ші FA, 131-ші MP және 263-ші ADA) Саванна қоршауына қатысқан американдық бөлімдерден туындаған. АҚШ әскерінің қазіргі уақытта отарлық дәуірге дейінгі тарихы бар тек 30 бөлімі ғана бар.

Ұрыс өрістерінің археологиясы

2005 жылы Coastal Heritage Society (CHS) және LAMAR институтының археологтары 9 қазанда франко-америкалық шабуылдың ең қатты болған жері – Спринг-Хиллде британдық бекіністердің бөліктерін тапты. Бұл оқиға соғыс алаңының алғашқы нақты қалдықтарын ашты. 2008 жылы CHS/LAMAR институтының археологиялық тобы Мэдисон алаңында британдық бекіністердің тағы бір бөлігін анықтады. Аталған жобаның толыққанды есебі CHS веб-сайтында PDF форматында қолжетімді. Қазіргі уақытта CHS археологтары Саваннадағы келесі гранттық жобаны аяқтауға дайын, ол соғыс алаңының шеткі бөліктерін зерттеді. Олардың ішінде Саваннаның батысындағы еврей зиратында орналасқан Сен-Доминг резервтік әскерлерінің позициясы да бар. 2011 жылдың ақпан айында Саваннаның Азаттық соғысы алаңының ресурстарын басқару жөніндегі ұсыныстарды жинау мақсатында археологиялық презентация және қоғамдық жиын өтті. Coastal Heritage Society-ден археолог Рита Эллиотт 2007-2011 жылдар аралығында жүргізілген екі "Саванна от астында" жобасының нәтижесінде Саваннадағы Азаттық соғысының жаңа жаңалығын таратты. Жобалар барысында окоптар, бекіністер және шайқас кезінде қалған заттар сияқты таң қалдыратын жаңалықтар ашылды. Зерттеулер сонымен қатар тұрғындар мен туристердің осы орындарға қызығушылық танытатынын көрсетті. Археологтар жаңалықтарды сипаттап, жергілікті тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға жұмсалатын экономикалық табыс табудың жолдарын қарастырды. Бұл шайқас жыл сайын Президент жарлығымен генерал Пуласки естелік күнінде еске алынады.

Гаити революционерлеріне әсері

Бұл шайқас Гаити тарихында жақсы есте қалады; Сен-Домингодан 545-ке жуық ерікті азат адамдардан – «Chasseurs Volontaires de Saint Domingue» құралған жасақ американдықтармен бірге шайқасты. Кейіннен өзін (солтүстік) Гаитидің королі деп жариялаған Анри Кристоф, ал оңтүстік Гаитиде республика құрылған, сол кезде 12 жаста болған және бұл жасақтың құрамында болуы мүмкін. Сент-Домингодан шыққан көптеген белгілі есімдер осы полкте қызмет етті және Гаити революциясындағы көтерілісшіл әскерлердің офицерлік құрамын құрады, әсіресе бүгінгі Кап-Айтиен маңындағы солтүстік провинцияда, осы бөлімше сол жерден жиналған.