Кіріспе

Корольдік шартты сарапшылар институты (RICS) – құрылыс, жерді пайдалану, мүлік және жылжымайтын мүлік салаларында жұмыс істейтін мамандар үшін әлемдік кәсіби ұйым. RICS 1868 жылы Лондонда құрылған. Ол үкіметтік деңгейде жұмыс істейді және жерді, жылжымайтын мүлікті, құрылыс және инфрақұрылымды бағалау, басқару және дамыту саласындағы ең жоғары халықаралық стандарттарды ілгерілетуге және сақтауға бағытталған. 1881 жылы патшалық жарғыны алған, ал 1947 жылы Корольдік шартты сарапшылар институты болып өзгерген. Лондондағы бас кеңсесі мен Ұлыбританиядағы аймақтық кеңселерден, сондай-ақ халықаралық кеңселерден тұратын ұйым, 150-ге жуық елде таралған 134 000-нан астам мүшесіне қызмет көрсетеді. RICS басқа ұлттық сарапшылар институттарымен байланыста, басқа кәсіби ұйымдармен ынтымақтасады және 2013 жылы Халықаралық мүлік өлшеу стандарттарын (IPMS) әзірлеу үшін құрылған коалицияның негізін қалаушысы болды. Сондай-ақ, ол бағалау және басқа да қызмет түрлері бойынша құн туралы ақпарат пен кәсіби ұсынымдар ұсынады. 2021 жылдың қыркүйегінде тәуелсіз сараптама RICS ұйымының жоғары деңгейдегі нашар басқару тәжірибесін ашты, бұл президенттің, бас атқарушы директорының, басқару кеңесінің уақытша төрағасының және басқару кеңесінің төрағасының, сондай-ақ бұрынғы бас операциялық директорының отставкаға кетуіне әкелді. Бұл есеп "біздің мамандықты әлемдік аренада ұятқа қалдыратын жарнама" деп сипатталды. 2022 жылдың маусым айында жарияланған келесі сараптама "институттың қарқынды жүргізілетін трансформациясын" қажет ететінін мәлімдеді.

Тарих

RICS 1868 жылғы 15 маусымда Лондон қаласында, Англияда Вестминстер сарайында 49 геодезисттің жиналысынан кейін Геодезистер институты ретінде құрылды. Алғашқы президенті Джон Клутон болды (ол Cluttons компаниясын құрды, ол бүгінгі күнге дейін қызмет етеді). Ұйым сол кезден бері Ұлы Джордж көшесі мен Кіші Джордж көшесінің қиылысында орналасқан. 1881 жылғы 26 тамызда ол Surveyors' Institution ретінде Корольдік жарғы алды. Жарғыға сәйкес, толық мүшелері Fellows (FSI) немесе Professional Associates (PASI) деп жіктеліп саналды. Сондай-ақ, жарғыланбаған серіктес және студенттік мүшеліктері де қарастырылды. 1946 жылы Джордж VI "Royal" атағын берді, ал 1947 жылы кәсіби ұйым Корольдік чартерленген геодезистер институты (Royal Institution of Chartered Surveyors) аталды. RICS (CIOB, CIBSE, IstructE және RIBA-мен бірге) 1988 жылы Құрылыс индустриясы кеңесінің (қазіргі Құрылыс индустриясы кеңесі) негізін қалаушы мүшесі болды.

Халықаралық қатысу

RICS штаб-пәтері Лондонда орналасқан, ал негізгі қолдау функциялары Бирмингемде. Біріккен Корольдікте, Еуропаның материктік бөлігінде, Қытайда, Сингапурда, Австралияда, Таяу Шығыста, Сахара аймағынан оңтүстік Африкада, Солтүстік Америкада және Бразилияда өңірлік кеңселер бар. 2018 жылы RICS білікті мамандары шамамен 150 елде кездеседі. RICS бүкіл әлем бойынша 134 000 (2021 жылдың қыркүйегіне қарай) білікті және оқудан өтетін мамандарды аккредиттейді. Аккредиттелген мамандардың көп бөлігі әлі де Ұлыбританияда, сондай-ақ Еуропаның материктік бөлігінде, Австралияда және Гонконгта орналасқан. Қазіргі уақытта әлемдік деңгейде, әсіресе Қытайда, Үндістанда және Америкада қарқынды өсім байқалады. RICS көптеген ұлттық геодезия институтарымен тығыз байланыста және Халықаралық геодезия федерациясының (FIG) негізін қалаушы ұйымы болып табылады. RICS ішінде FIG-де ұсынылған негізгі тәжірибе салалары – геоматика (жер және гидрографиялық зерттеулер), қоршаған орта, жоспарлау, құрылыс және бағалау. RICS басқа кәсіби ұйымдармен, орталық банктермен және Біріккен Ұлттар Ұйымы, Әлемдік банк және Еуропалық Одақ сияқты халықаралық ұйымдармен тығыз ынтымақтастықта жұмыс істейді.

Халықаралық стандарттар

2013 жылы RICS халықаралық мүлік өлшеу стандарттарын әзірлеу коалициясының құрылтайшы мүшесі болды және 2014 жылдың қарашасында кеңсе кеңістігін өлшеу бойынша алғашқы стандартын жариялады. 2016 жылдың қыркүйегінде тұрғын үйлерді өлшеу бойынша екінші стандартын жариялады. 2014 жылы RICS халықаралық этика стандарттарын әзірлеу коалициясының құрылтайшы мүшесі болды, бұл стандарттар кәсіби этиканы жаңарту және нығайту үшін жаһандық деңгейде үлкен бірлік пен дәйексіздікті қамтамасыз етуге бағытталған. 2017 жылдың шілдесінде құрылыс жобаларының бағасын салыстыру, өлшеу және есеп беру жүйесін біріздендіру мақсатында Халықаралық құрылыс өлшеу стандарттары жарияланды. 2016 жылдың маусым айында құрылған Халықаралық жер өлшеу стандарттары коалициясы жерді пайдалану құқығын түсіндіру және құжаттау бойынша дәйексіздікті қамтамасыз етуге көмектеседі. Коалиция мүшелері кәсіби мамандарға оқу және нұсқаулар арқылы жаңа стандарттарды енгізуге міндетті. RICS Халықаралық бағалау стандарттары комитетінің құрылтайшы мүшесі болып табылады.

RICS матрицалары

RICS-тің "Matrics" (мәтрикс деп айтылады) деп аталатын кіші бөлімшесі, бағалаушы студенттеріне, кез келген жастағы тәлімгерлерге (стажер-спейджерлерге) және біліктілік алғаннан кейін он жыл немесе одан аз тәжірибесі бар сертификатталған бағалаушыларға білім беру, қайырымдылық және байланыс желісін құру бойынша қолдау көрсетеді. Оған Ұлыбритания бойынша 40-қа жуық жергілікті топ кіреді. 1889 жылы "Жас комитет" ретінде құрылған, ол 1928 жылы "Жас ұйым" ("JO") болып өзгерді және 2003 жылы "RICS Matrics" деп қайта аталды. Сонымен қатар, ол Ирландия Республикасындағы жас сертификатталған бағалаушылармен де байланыс тастайды.

Басқару

RICS басқарушы кеңеспен басқарылады, оған басқару тақтасы, стандарттар мен регламент тақтасы және аудит комитеті есептілік береді.

2019-2021 жылдарға арналған басқаруды тексеру

2021 жылдың қаңтар айында RICS ұйымның қаржылық басқаруын сынаған 2019 жылғы BDO есебін жариялаудан бас тарту туралы шешімді кері қайтарды. Sunday Times басылымы хабарлағандай, төрт директор атқарушы емес қызметкерлер есептің қорытындыларына қатысты алаңдаушылық білдірген, бірақ сол кездегі президент Крис Брук 2019 жылдың қараша айында оларды қызметтен босатып жіберді. Төрт бұрынғы президенттен келген хаттан кейін RICS бастапқыда тәуелсіз сараптаманы қабылдамады, бірақ, жұмыстан босатылған директорлар да хат жазғаннан соң, басқару кеңесі мәселені "қайта қарастыратынын" мәлімдеді және 2021 жылдың 22 қаңтарында осы мәселе бойынша тәуелсіз тергеу басталатынын хабарлады. 2019 жылы RICS қаржылық жағдайының қиын екені белгілі болды, ұйым алымдар мен коммерциялық қызметтен түскен 91,3 миллион фунт стерлинг кіріске қарсы 4,7 миллион фунт стерлинг салықтан бұрынғы зиянға ұшырады. Осыдан кейін 140 адам жұмысынан босатылды. 2021 жылдың ақпан айында RICS президенті Кэтлин Фонтана аудит есебін тәуелсіз саралаумен қатар, басқару кеңесі ұйымның басқару және мүшелермен байланыс мәселелері бойынша стратегиялық сараптама жүргізіліп жатыр дегенді мәлімдеді. Building басылымы мүшелердің жоғары мүшелік жарналарының олар алатын пайдаға сай келмейтінін, ал RICS-тің халықаралық кеңеюі "Ұлыбританиядағы негізгі мүшелерінің есебінен жасалғанын, олар өзін қанағаттанбаған және ешкімге керек емес сезінеді" деген пікірді жеткізді. 2021 жылдың сәуір айында RICS басқаруын тәуелсіз саралау төрағасы Питер Олдхэм "кәсіби себептерге байланысты" қызметінен кетті, оның орнына Элисон Левитт QC тағайындалды, сараптаманы аяқтау мерзімі 2021 жылдың маусымынан кейінге шегерілді, содан кейін 2021 жылдың тамыз айының ортасына дейін ұзартылды. 2021 жылдың 4 маусымында Building басылымы RICS-тің бас операциялық директоры Виолетта Парилоның "күтпеген" отставкасы мен дереу кеткені туралы хабарлады, мүшелер тарапынан реформа талаптары күшейген кезде. RICS-тің мақсаты мен өзектілігін қарау нәтижелері 2021 жылдың мамыр айында жарияланды. 9000 жауапқа сүйене отырып, мүшелердің RICS-ке деген сенімі үштен бір бөлігіне жуық төмендегені, ал мүшелікке қанағаттану деңгейі тарихи төмендікке – 43%-ға дейін түскені хабарланды.

Левитт шолуы

Левитттің басқаруды тексеруі тамыздың басында RICS-ке тапсырылды, бірақ дереу жарияланбады, осыдан туындап, толық жариялану талаптары көтерілді; есеп алдымен RICS-тің 26 мүшелі басқару кеңесінің бес кішкентай тобымен қарастырылды. "Property Week" бағанашысы Питер Билл "жеке дау 130 000 мүшелі институтқа деген сенімсіздік дағдарысына ұласты" деді, толық Levitt Review жарияланған кезде; Томпкинс 190 000 фунт стерлингтік бонус төлемінен де айырылды. Тексеру қорытындыларына сәйкес, RICS президенті Кэтлин Фонтана, басқару кеңесінің уақытша төрағасы Крис Брук және басқару тақтасының төрағасы Пол Маркуз та отставкаға кетті, сондай-ақ RICS Левитттің "көрсетілген және орынсыз жақтасқандығы" үшін сынға алған лондондық Fieldfisher заң фирмасымен қарым-қатынасын тоқтатты. Левитт RICS-тің адамдарға "барынша қиындық тудырғанын" айтты; "RICS басшылығы және басқалары кейде" оның тергеулері кезінде "мәжбүрліке қарсы келу сезімін" берді деді. Оның 467 беттік есебінде атқарушы емес төрт директордың негізсіз жұмыстан босатылғаны және дұрыс басқару принциптері сақталмағаны көрсетілді. Осылайша, бас директор және операциялық директор тиімді бақылаусыз жұмыс істеді және "билік үшін күресте" сынға қарсы тұруға бейімделді. Левитт "мақсат, басқару және стратегияны тәуелсіз сарапшы басқаратын кең ауқымды сыртқы тексеруді", сондай-ақ басқару, атқарушы сыйақы, құпия ақпарат беру және заң кеңесіне қатысты уақытша ұсыныстарды ұсынды. RICS басқару кеңесі жұмыстан босатылған атқарушы емес директорлардан кешірім сұрауға және есептің барлық ұсыныстарын іске асыруға міндеттенді. Жұмыстан шығарылған атқарушы емес директорлар ресми кешірімді құптады, бірақ оны "шынайы өкініштің білдірісі ретінде қабылдау қиын" деді. Gleeds төрағасы және Building бағанашысы Ричард Стир басқару туралы дауды "әлемдік аренадағы біздің кәсібіміз үшін қорқынышты жарнама" деп атады және RICS-тің "толық қайта құрудан" өтуі қажет деді. Global law firm Secretariat компаниясының бас директоры Пол Робертс RICS басқару кеңесінің барлық 21 мүшесін алмастырып, RICS мүшелері сайлаған жаңа қанмен ауыстыру керек деді. 2021 жылдың қазан айында RICS 40 бұрынғы және қазіргі қызметкердің COVID-19 пандемиясы кезінде қызметкерлерді жұмыстан босату процедурасын зерттеу туралы өтінішін қабылдамады. Қызметкерлер тобы кейбір қызметкерлердің RICS мүшелігін қолдаушы деп есептелгендіктен, жұмыстан босатылғанын айтып, RICS-тің адам ресурстарын қайта қарауды сұрады, бірақ RICS мәселені жабық деп есептеп, бас тартты. Кабинет кеңсесі RICS-тің болашақ мақсатын тексеруді жүргізетін лайықты тұлғалар туралы кеңес берді. 2021 жылдың желтоқсанында RICS бұрынғы жоғары лауазымды мемлекеттік қызметкер Майкл Бичард басқару және болашақ мақсатына алты айлық тексеру жүргізетінін хабарлады, RICS басқару кеңесімен үш мақсат белгіленді: RICS мақсаты туралы "анықтық жасау", ұйымның басқару, ашықтық және есеп берудегі "үздік тәжірибе үшін нұсқаушы" бола алатынын ұсыну және басқарудың "қазіргі уақытқа сай" екенін және болашақта да маңызды бола алатынын қамтамасыз ету.

Бичардтың шолуы

68 беттік Бичард шолуы, кең ауқымды реформаларды ұсына отырып, 2022 жылдың 21 маусымында жарияланды. Онда ұйымның болашақ табысы "мекеменің қарқынды жүргізілетін толыққанды трансформациясынан басқа ештеңе қажет етпейді" делінген; өзгерістің қажеттілігі "шұғыл" және "тартыссыз" еді. Бичардтың ұсыныстарына мыналар кірді: RICS-тің қоғамдық мүдделерге қатысты міндеттемесіне жаңа және күшейтілген назар аудару, оның ішінде Корольдік жарғыға түзетулер енгізу және RICS-тің Басқару кеңесіне кеңес беру үшін қоғамдық мүдделер жөніндегі кеңесшіл панель құру; реттеу функцияларының тәуелсіздігін арттыру арқылы өзін-өзі реттеуді сақтау; әртүрлілік пен инклюзивтілікке күшейтілген назар аудару; аймақтық кеңестерге көбірек қолдау көрсету және мүшелердің қатысуын арттыру арқылы мүшелерді күштендіру және оларға мүмкіндік беру, сондай-ақ жас мүшелерге басымдық беру; RICS-тің басқаруын және қоғамдық мүддеге қызмет етудегі тиімділігін бес жыл сайын тәуелсіз түрде тексеру; жаңа, қарапайым, түсінікті және есеп беруге дайын басқару құрылымы; тұрақтылық және климаттың өзгеруі сияқты маңызды қоғамдық мәселелерде көшбасшылықты күшейту. Бичард сондай-ақ RICS 140 000 мүшесі арасында "қатты дау тудыратын" саясатты іске асыру үшін шетелдегі беделін арттыруға ұмтылуы керектігін айтты. 2022 жылдың желтоқсанында RICS күнделікті операцияларды бақылау және басқару кеңесінің стратегиялық жоспарын іске асыру үшін жаңа кеңес құрылғанын хабарлады. Бұл кеңеске бұрынғы CBRE Group директоры Мартин Самворт төрағалық етеді. Ол сонымен қатар RICS-тің Корольдік жарғысы да бар конституциялық құжаттарға ұсынылатын өзгерістерді де қарастырады.

Өрт қауіпсіздігі жөніндегі басқаруды тексеру

2022 жылдың қаңтарында Жағдайларды жақсарту, тұрғын үй және қоғамдастықтар департаменті RICS басқаруын жүйелі түрде тексеруге мүмкіндік беретін заңнама жоспарлап отырғаны туралы хабарлады. Министрлер 2021 жылдың желтоқсан айында RICS-тің 18 метрден төмен биіктіктегі үйлерге сыртқы қабырға жүйесінің (EWS1) формаларын талап ету бойынша кеңесін өзгертуден бас тартуына наразылық білдірді. RICS-тің уақытша бас директоры Ричард Коллинз, RICS басқаруын бақылауға арналған ұсынылып жатқан жаңа заңның қажеттілігін күмәндандырды.

Төрағалар

Бірінші президент Джон Клаттон болды, ол 1868 жылы сайланды. Алғашқы әйел президент Луиза Брук Смит, ол 2014 жылы сайланды.

BCIS

BCIS, Құрылыс шығындары туралы ақпарат қызметі, 1962 жылы құрылған және құрылыс саласына, сондай-ақ толық, нақты және тәуелсіз деректерді қажет ететін басқа да салаларға тәуелсіз шығын және баға туралы ақпарат ұсынады. 2022 жылы ол RICS-тен бөлініп, тәуелсіз компания болып қайта құрылды.

Тақырыбы

Isurv – табиғи және салынған орта туралы сараптамаға арналған онлайн ақпараттық қызмет. 2003 жылдың қыркүйегінде RICS ұйымымен іске қосылған Isurv құрылыс саласындағы нақтыланған заңгер сарапшылары мен тәжірибелі мамандардың көзқарастарын ұсынады.

Англия мен Уэльстегі қонақ үйлер, барлар, мейрамханалар мен түнгі клубтардың жалға алу бағасы

Бұл тақырып бойынша RICS-тің негізгі кәсіби нұсқаулары VPGA 4 Бағалауда қарастырылған. Ол, басқа коммерциялық кәсіпорындардан толығымен өзгеше бағаланатын және сараланатын пабтармен (қоғамдық үйлермен) жұмыс істейтін бағалаушыларға практикалық көмек көрсетеді. Пабтар пайда табу әдісімен бағаланады, бұл әдетте Әділ Тұрақты Сауда немесе Көлемі (FMT) деп аталады. FMT әдісі Англия мен Уэльстегі ондаған мыңдаған коммерциялық мүліктерді бағалау үшін қолданылады және Бағалау агенттігінің салық салынатын бағалауының негізі болып табылады, олар да осы әдісті қолданады. RICS нұсқаулығы ("Қызыл кітап") осындай бағалауларға маманданған бағалаушылар нарықта үнемі қатысатынын, себебі нарыққа әсер ететін факторларды практикалық білу, салыстырмалы мәмілелерді талдау үшін өте маңызды екенін баса көрсетеді.

Қайырымдылық жұмыстары

"Арыстан жүрегі" – РИКС мүшелерінің, соның ішінде бұрынғы және қазіргі, және олардың отбасыларына көмек көрсететін қайырымдылық қоры. Бұл қайырымдылық 1899 жылы құрылған және қаржылық қолдау, денсаулықты сақтау және әл-ауқатты жақсарту бағдарламаларын, сондай-ақ жұмысқа қатысты кеңес беру және әлеуметтік қолдау көрсету қызметтерін ұсынады. RICS, сонымен қатар, Chartered Surveyors Training Trust-ті де қолдайды, ол тәлімгерлік арқылы жастардың мамандыққа жол табуына көмектеседі; Charity Property Help қайырымдылық ұйымдары мен еріктілерге жылжымайтын мүлік туралы кеңес береді, ал The Chartered Surveyors' Voluntary Service (CSVS) – кәсіби көмек алу мүмкіндігі шектеулі жандарға тегін жылжымайтын мүлік кеңесін ұсынатын тіркелген қайырымдылық ұйымы.