Дэвид Ван Ронк: Америкалық халық әншісі және «Гринвич-Виллидждің» мэрі
Dave Van Ronk
Дэвид Ван Ронк (1936-2002) – американдық фолк әншісі, 60-жылдардағы Нью-Йорк фолк музыкасының қайта жандануындағы маңызды тұлға. "MacDougal Street мэрі" атымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық фольклорлық музыкант (1936–2002)
American folk musician (1936–2002)
Дэвид Кеннет Ритц Ван Ронк (30 маусым 1936 – 10 ақпан 2002) – американдық фольклорлық әнші. 1960-шы жылдарда Американың халық музыкасының қайта жаңғыруындағы және Нью-Йорк қаласының Гринвич-Виллидж айналысындағы маңызды тұлға, ол «Макдугал көшесінің мэрі» деген лақап атымен белгілі болды. Ван Ронктың шығармалары ежелгі ағылшын балладаларынан бастап блюз, госпел, рок, Нью-Орлеан джазы және свингке дейін жетеді. Ол сондай-ақ аспаптық регтайм гитара музыкасын орындаумен де танымал болды, әсіресе «St. Louis Tickle» және Скотт Джоплиннің «Maple Leaf Rag» шығармаларын орындады. Ван Ронк «Ауылда» кеңінен құрметтелген және беделді тұлға болды, ол кофехана мәдениетіне жетекшілік етіп, көптеген жас суретшілерге шабыт сыйлап, көмектесіп, оларды дамытуға қолғабыс жасады. Оның достары болған фольклорлық орындаушылардың арасында Джим мен Джин, Боб Дилан, Том Пакстон, Патрик Скай, Фил Окс, Рамблин Джек Эллиотт және Джони Митчелл бар. Дилан өзінің алғашқы альбомында Ван Ронктің «House of the Rising Sun» дәстүрлі әнінің аранжировкасын жазды, кейіннен Animals тобы оны қайта орындап, 1964 жылы хит-парадтардағы рок-синглге айналдырды, соның арқасында фольк-рок қозғалысы бастау алды. Ван Ронк 1997 жылдың желтоқсанында Америка композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамынан (ASCAP) өмір бойы жеткен жетістіктері үшін марапат алды.
David Kenneth Ritz Van Ronk (June 30, 1936 – February 10, 2002) was an American folk singer. An important figure in the American folk music revival and New York City's Greenwich Village scene in the 1960s, he was nicknamed the "Mayor of MacDougal Street". Van Ronk's work ranged from old English ballads to blues, gospel, rock, New Orleans jazz, and swing. He was also known for performing instrumental ragtime guitar music, especially his transcription of "St. Louis Tickle" and Scott Joplin's "Maple Leaf Rag". Van Ronk was a widely admired avuncular figure in "the Village", presiding over the coffeehouse folk culture and acting as a friend to many up and coming artists by inspiring, assisting, and promoting them. Folk performers he befriended include Jim and Jean, Bob Dylan, Tom Paxton, Patrick Sky, Phil Ochs, Ramblin' Jack Elliott, and Joni Mitchell. Dylan recorded Van Ronk's arrangement of the traditional song "House of the Rising Sun" on his first album, which the Animals would later cover and would become a chart topping rock single in 1964, helping inaugurate the folk rock movement. Van Ronk received a Lifetime Achievement Award from the American Society of Composers, Authors and Publishers (ASCAP) in December 1997.
Өмір және мансап
Ван Ронк дүниеге Бруклинде, Нью-Йорк қаласында, «голландтық «Ван» атына қарамастан, көбінесе ирландтық» отбасында келген. 1945 жыл шамасында Бруклиннен Куинске көшіп, Киелі Бала Иса католик мектебінде оқуға түсті, ондағы оқушылардың көп бөлігі ирландтықтар еді. 1949 жылдан бері шаштараз квартетінде өнер көрсеткен, бірақ орта мектепті бітірмей кетіп, Сауда флотында қызмет еткен. Оның алғашқы кәсіби өнернамалары Нью-Йорк төңірегіндегі түрлі дәстүрлі джаз топтарымен болды, ол кейін: «Біз дәстүрлі джазды барынша ойнағымыз келді және осылай істедік!» деді. Бірақ дәстүрлі джаздың жандануы өзінің шарықталу шегінен өтіп кеткен еді, сондықтан Ван Ронк джаздық 78 айналмалы дискілерді іздеу кезінде кездескен блюзді орындауға көшті, осылайша Реверенд Гэри Дэвис, Фурри Льюис және Миссисипи Джон Харт сияқты әртістермен танысты. 1958 жылға қарай ол өзінің акустикалық гитарасымен бірге фолк-блюз стиліне толыққанды берілді. Ол блюз, джаз және халық музыкасын орындады, кейде өзінің әндерін жазды, бірақ көбінесе бұрынғы әртістердің және фолк музыкасының қайта жандануының әріптестерінің шығармаларын ұйымдастырды. Ол өзінің ірі дене бітімімен және кең харизмасымен ерекше көзге түсті, бұл көптеген таланттарға ие, зиялы және мәдениетті адамды көрсетеді. Оның көптеген қызығушылықтарының ішінде тамақ дайындау, ғылыми фантастика (кейбір уақыт бойы ғылыми фантастика фандомында белсенді болды, оны «ақылдың шіруі» деп атады және фанзинге үлес қосты), әлемдік тарих және саясат болды. 1960 жылдары ол радикалды солшыл саяси мақсаттарды қолдады және Либертариандық лиганың және Троцкишіл Америка Төртінші Интернационалының (ACFI, кейіннен Жұмысшылар лигасы деп аталды) мүшесі болды. 1974 жылы ол Фил Окс ұйымдастырған «Сальвадор Альендеге арналған кеш» концертіне қатысты, онда оның ескі досы Боб Дилан сияқты басқа да орындаушылар Чилидің демократиялық социалистік үкіметінің құлатылуына наразылық білдіріп, Аугусто Пиночет басқарған АҚШ қолдаған әскери хунтадан қашқандарға көмек көрсетті. 1976 жылы Окс өзін-өзі өлтіргеннен кейін Ван Ронк Мэдисон Сквер Гардендегі Фелт Форумда өткен оның естелік концертіне қатысқан көптеген орындаушылардың қатарына қосылды, ол дәстүрлі халық балладасы «He Was A Friend Of Mine»-дың блюздік нұсқасын орындады. Ван Ронк кейінгі жылдары саяси белсенділігі азайғанмен, анархистік және социалистік идеалдарына берік болып қалды және өліміне дейін Дүниежүзілік өнеркәсіптік жұмысшылар ұйымының (IWW) мүшесі болды. Ван Ронк 1969 жылдың 28 маусымында Стоунволл мейрамханасында тұтқындалған 13 адамның бірі болды, бұл түнде Стоунволл көтерілісі болды, ол қазіргі кездегі гомосексуалдар құқықтары қозғалысының бастауы деп есептеледі. Ван Ронк көрші ресторанда тамақтанып, Стоунволлға полиция басып кіргеніне қарсы көтеріліске қосылды және полиция инспекторы Сеймур Пайн оны көпшіліктен ғимаратқа сүйреп кіргізді. Полиция қызметкерлері Ван Ронкті есінен танып қалғанша ұрып-сапалап, есіктің жанындағы радиаторға кісендеп байлады және оған шабуыл жасағаны үшін айып тақты. Ван Ронк толассыз көтерілісті еске алып былай деді: «Мен сыртқа шыққанда, мен кіргеннен гөрі көп адам болды. Әлі де ауада ұшып жүрген заттар, сонда да айқай-шу, сирена, жарық, барлық спагеттилер». Келесі күні ол полиция қызметкеріне ауыр затты лақтырғаны үшін тұтқындалып, кейін кепілдікпен босатылды. Қалалық деректерге сүйенсек, оған екінші дәрежелі зорлық-зомбылық жасады деп айып тағылып, ол кішігірім қылмыс жасады деп мойындады, бұл 1969 жылы ПЛ 240.25 бойынша бұзушылық ретінде тіркелді. 2000 жылы ол Атлантадағы «Blind Willie's» клубында өнер көрсетіп, Гринвич Виллиджге оралуы туралы жылы сөйледі. Ол «You've Been a Good Old Wagon» сияқты күйлерді еске алды, ол сүйіктісін мазақтайтын ән, ол 1962 жылы өзіне күлкілі болып көрінгенін қайғылы түрде айтты. Ол 1960-шы жылдары Терри Тальмен үйленген, көптеген жылдар бойы Джоан Грейспен бірге өмір сүрген, содан кейін Андреа Вуоколомен үйленген, ол өмірінің қалған бөлігін бірге өткізді. Ол 40 жыл бойы өнер көрсетті, соңғы концерті өлімінен бірнеше ай бұрын өтті. Ван Ронк өзінің мемуарларын аяқтамай қайтыс болды, оны оның әріптесі Элиджа Уолд аяқтады және 2005 жылы «The Mayor Of MacDougal Street» деп жариялады. 2004 жылы Шеридан скверінің Бароу көшесі мен Вашингтон скверінің арасындағы бөлігі оның есімімен Дейв Ван Ронк көшесі деп аталды. Ван Ронк 2004 жылы Дүниежүзілік халықтық музыка қауымдастығынан өмір бойы жеткен жетістіктері үшін сыйлық алды.
Van Ronk was born in Brooklyn, New York City, to a family that was "mostly Irish, despite the Dutch 'Van' name". He moved from Brooklyn to Queens around 1945 and began attending Holy Child Jesus Catholic School, whose students were mainly of Irish descent. He had been performing in a barbershop quartet since 1949, but left before finishing high school, and spent time in the Merchant Marine. His first professional gigs playing tenor banjola were with various traditional jazz bands around New York, of which he later observed: "We wanted to play traditional jazz in the worst way and we did!" But the trad jazz revival had already passed its prime, and Van Ronk turned to performing blues he had stumbled across while shopping for jazz 78s, by artists like the Reverend Gary Davis, Furry Lewis and Mississippi John Hurt. By about 1958, he was firmly committed to the folk blues style, accompanying himself with his own acoustic guitar. He performed blues, jazz and folk music, occasionally writing his own songs but generally arranging the work of earlier artists and his folk revival peers. He became noted both for his large physical stature and his expansive charisma, which bespoke an intellectual, cultured gentleman of many talents. Among his many interests were cooking, science fiction (he was active for some time in science fiction fandom, referring to it as "mind rot", and contributed to fanzines), world history, and politics. During the 1960s he supported radical left wing political causes and was a member of the Libertarian League and the Trotskyist American Committee for the Fourth International (ACFI, later renamed the Workers League). In 1974, he appeared at "An Evening For Salvador Allende", a concert organized by Phil Ochs, alongside such other performers as his old friend Bob Dylan, to protest the overthrow of the democratic socialist government of Chile and to aid refugees from the U. S. backed military junta led by Augusto Pinochet. After Ochs's suicide in 1976, Van Ronk joined the many performers who played at his memorial concert in the Felt Forum at Madison Square Garden, playing his bluesy version of the traditional folk ballad "He Was A Friend Of Mine". Although Van Ronk was less politically active in later years, he remained committed to anarchist and socialist ideals and was a dues paying member of the Industrial Workers of the World (IWW) almost until his death. Van Ronk was among 13 people arrested at the Stonewall Inn June 28, 1969—the night of the Stonewall Riots, which is widely credited as the spark of the contemporary gay rights movement. Van Ronk had been dining at a neighboring restaurant, joined the riot against the Stonewall's police occupation, and was dragged from the crowd into the building by police deputy inspector Seymour Pine. The police slapped and punched Van Ronk to the point of near unconsciousness, handcuffed him to a radiator near the doorway, and decided to charge him for assault. Recalling the expanding riot, Van Ronk said, "There were more people out there [outside the building] when I came out than when I went in. Things were still flying through the air, cacophony—I mean, just screaming and yelling, sirens, strobe lights, the whole spaghetti." The next day, he was arrested and later released on his own recognizance for having thrown a heavy object at a police officer. City records show he was charged with felony assault in the second degree and pleaded guilty to the lesser charge of harassment, classified in 1969 as a violation under PL 240.25. In 2000, he performed at Blind Willie's in Atlanta, speaking fondly of his impending return to Greenwich Village. He reminisced over tunes like "You've Been a Good Old Wagon", a song teasing a worn out lover, which he ruefully remarked had seemed humorous to him back in 1962. He was married to Terri Thal in the 1960s, lived for many years with Joanne Grace, then married Andrea Vuocolo, with whom he spent the rest of his life. He continued to perform for four decades and gave his last concert just a few months before his death. Van Ronk died before completing work on his memoirs, which were finished by his collaborator, Elijah Wald, and published in 2005 as The Mayor Of MacDougal Street. In 2004, a section of Sheridan Square, where Barrow Street meets Washington Place, was renamed Dave Van Ronk Street in his memory. Van Ronk was awarded the Lifetime Achievement Award posthumously by the World Folk Music Association in 2004.
Өлім
2002 жылдың 10 ақпанында Дейв Ван Ронк Нью-Йорк ауруханасында ішек рагынан кейін емделу кезінде жүрек-өкпе жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
On February 10, 2002, Dave Van Ronk died in a New York hospital of cardiopulmonary failure while undergoing postoperative treatment for colon cancer.
Мәдени әсері
Ван Ронк – қара блюз бен фолк әндерін орындайтын, әдепсіз гитарашы, кейіпкерге еліктеуде ерекше қабілеті бар суреткер. Джони Митчелл оның «Both Sides Now» (ол «Clouds» деп атаған) әнінің орындалуын өзінің сүйікті нұсқасы деп атады. Оның гитарада орындауы, ол үшін Том Пейлиді саусақпен таңдаудың шебері деп еске алады, синкопациясымен және дәлдігімен ерекшеленеді. Оның стилі Миссисипи Джон Херттің гитарасына ұқсас, бірақ Ван Ронкқа ең көп әсер еткен – гитараны «мойнындағы фортепиано» деп ойлаған, пастор Гари Дэвис болды. Ван Ронк осы пианистік тәсілді қабылдап, Джелли Ролл Мортон мен Дьюк Эллингтонның тобынан бейімделген гармониялық байлықты қосты. Ол 1960-шы жылдары Гринвич Виллиджге блюз стилін әкелуде және көптеген Брехт-Вейл туындылары арқылы Курт Вейлдің күрделі гармонияларын фольклор әлеміне таныстыруда маңызды рөл атқарды. Ол сонымен қатар, Дилан, Митчелл және Леонард Коэннің жаңа үнімен ескі блюз бен балладаларды үйлестіре білген, дәстүрлі музыканы жаңартушылардың санатындағы санаулылардың бірі болды. Осы шешуші кезеңде ол Диланмен және оның тағылымдыларымен бірге сахнада өнер көрсетті, сондай-ақ Гринвич Виллиджде Кристин Лавин, Дэвид Массенгилл, Терре Рош және Сьюзи Рош сияқтыларға көп жыл бойы гитара сабақтарын берді. Ол шәкірті Дэнни Калб пен «Blues Project» тобына үлкен әсер етті. Жапон әншісі Масато Томобе, американдық поп-фолк әншісі Джефф Тайс және музыкант-жазушы Элиджа Уолд та одан тәлім алды. Ол бірде: «Сурет салу кеңістік туралы, ал музыка – уақыт туралы» деген еді. Дилан өзінің автобиографиясында былай деп жазады: «Мен Ван Ронкті орталық штаттарда пластинкалар арқылы естігенмін және ол керемет деп ойладым, оның кейбір үзінділерін сөз созбен көшірдім. Ван Ронк ырғақтап, сыбырлап, блюзді балладаға, ал балладаны блюзге айналдыра алатын. Мен оның стилін жақсы көретінмін. Ол қаланың мәні болды. Гринвич Виллиджде Ван Ронк көшелердің патшасы болды, ол билік құрды». Дэвистен алған білімі арқасында Ван Ронк дәстүрлі джаз бен регтаймды жеке акустикалық гитараға бейімдеген алғашқылардың бірі болды, «St. Louis Tickle», «The Entertainer», «The Pearls» және «Maple Leaf Rag» сияқты регтайм хиттерін орындады. Коэн ағайындарының «Inside Llewyn Davis» фильмі Ван Ронк сияқты фольклорлық әншінің өмірін көрсетеді және Ван Ронктің өмірінен алынған оқиғаларды қамтиды. 2006 жылы шыққан «Endless Wire» альбомындағы The Who тобының «Mirror Door» әнінде Ван Ронк есімдері тізілген музыканттардың қатарында еске алынды.
Van Ronk was an irreverent guitar artist and interpreter of Black blues and folk, with an uncannily precise gift for impersonation. Joni Mitchell said that his rendition of her song "Both Sides Now" (which he called "Clouds") was her favorite version of the song. His guitar work, for which he credits Tom Paley as fingerpicking teacher, is noteworthy for both syncopation and precision. It shows similarities to Mississippi John Hurt's, but Van Ronk's main influence was the Reverend Gary Davis, who conceived the guitar as "a piano around his neck." Van Ronk took this pianistic approach and added a harmonic sophistication adapted from the band voicings of Jelly Roll Morton and Duke Ellington. He ranks high in bringing blues style to Greenwich Village during the 1960s, as well as introducing the folk world to the complex harmonies of Kurt Weill in his many Brecht Weill interpretations, and was one of a very few hardcore traditional revivalists to move with the times, bringing old blues and ballads together with the new sounds of Dylan, Mitchell and Leonard Cohen. During this crucial period, he performed with Dylan and similar artists and spent many years teaching guitar in Greenwich Village, including to Christine Lavin, David Massengill, Terre Roche and Suzzy Roche. He influenced his protégé Danny Kalb and the Blues Project. The Japanese singer Masato Tomobe, American pop folk singer Geoff Thais and the musician and writer Elijah Wald learned from him as well. He once said, "Painting is all about space, and music is all about time." In his autobiography, Dylan writes, "I'd heard Van Ronk back in the Midwest on records and thought he was pretty great, copied some of his recordings phrase for phrase. [ ] Van Ronk could howl and whisper, turn blues into ballads and ballads into blues. I loved his style. He was what the city was all about. In Greenwich Village, Van Ronk was king of the street, he reigned supreme." Thanks to what he had learned from Davis, Van Ronk was among the first to adapt traditional jazz and ragtime to the solo acoustic guitar with arrangements of such ragtime hits as "St. Louis Tickle", "The Entertainer", "The Pearls" and "Maple Leaf Rag". The Coen brothers film Inside Llewyn Davis follows a folk singer similar to Van Ronk, and incorporates anecdotes based on Van Ronk's life. Van Ronk was mentioned among the dead musicians and recording artists in the song "Mirror Door" by the Who in 2006 on the album Endless Wire.