Гриффит қаласы: Австралияның астық қоймасы және суармалы ауданының тарихы

Кіріспе

Гриффит – Муррэмбиджи суару аймағындағы ірі аймақтық қала, Австралияның «тамақ шұғыласы» ретінде танымал Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Риверина аймағының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Бұл қала сонымен қатар Гриффит қалалық әкімшілік аймағының орталығы болып табылады. Канберра, Австралия астанасы сияқты, Гриффит қаласын да Уолтер Берли Гриффин мен Марион Махони Гриффин жобалаған. Гриффит қаласы сол кездегі Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының қоғамдық жұмыстар министрі болған Артур Хилл Гриффиттің құрметіне аталған. Гриффит 1987 жылы қала мәртебесін алды.

Қалаға Сидней және Канберрадан Юм тас жолы және Берли Гриффин жолы арқылы, ал Мельбурндан Ньюэлл тас жолы арқылы, сондай-ақ Кидман жолы немесе Суару жолы арқылы автомобильмен баруға болады. Гриффитке Аделаида, Оранж және Батерст сияқты басқа да қалалардан Мид-Уэстерн тас жолымен, Рэнкинс-Спрингс жолы арқылы Рэнкинс-Спрингстен және Гулговиден Кидман жолы арқылы келуге болады.

Тарих

Гриффит және басқа қалалар Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының үкіметінің Муррумбиджи суару аймағы (MIA) жобасының аясында құрылды, бұл жобаның мақсаты Муррумбиджи өзенінен су беру арқылы Батыс Жаңа Оңтүстік Уэльстің егістік жерлерін кеңейту болды. Гриффит және оған жақын орналасқан Литон қалаларының жоспарын 1914 жылы Уолтер Берли Гриффин жасады. Бұл жоспар ерекше геометриялық үлгіге негізделген, ортасында шеңберлі көшелер шоғыры орналасқан, ал кең даңғылдар сегізбұрышты құрайтын тәрізді сыртқа қарай созылған. Көшелер көбінесе осы жоспарға сәйкес жоспарланды және Гриффит 1916 жылдың тамызында қала деп жарияланды. Жобаның негізгі тоғаны – Гундагай мен Канберра арасындағы Муррумбиджи өзеніндегі ірі Бурринжук тоғаны, бірақ ол 1928 жылға дейін толыққан жоқ. Наррандераға жақын орналасқан Берембед бөгеті 1912 жылы салынды, ол Муррумбиджи өзенінен суды Бандиджерри арнасына, содан кейін Наррандерадағы MIA-ның Басты арнасына бұрды. Арна, дерлік өзен сияқты, MIA арқылы ағып, бүкіл аймақты сумен қамтамасыз етеді, содан кейін геометриялық жоспардың бөлігі ретінде Гриффит арқылы өтеді және қаланың солтүстік-батысындағы күріш шаруашылықтарында тоқтап қалады. 1950-1960 жылдары Австралия Федералдық үкіметінің Сноуи су жүйесін салуымен сумен жабдықтау одан әрі жақсартылды. Тумут маңындағы ірі Бловеринг тоғаны Муррумбиджи өзенінен Лейтон, Гриффит және өзеннің оңтүстігіндегі Колеамбли аймағына суару үшін маңызды мөлшерде су жинайды. Бұл итальяндықтардың қайық экипаждарынан және басқа итальяндықтардың Австралияға депрессия кезінде келуіне, немесе 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында Гриффитке келген итальяндықтардың екінші толқынына қатысты. 1970 жылдары Гриффит есірткі таратумен (әсіресе марихуанамен) және ұйымдасқан қылмыспен байланысты болды, бұл 2009 жылы «Underbelly: A Tale of Two Cities» фильмінде көрсетілген. Алайда, қазіргі уақытта Гриффит жақсы шарап пен тамақпен байланысты, бұл негізінен оның әртүрлі халқының арқасында, итальяндық австралиялықтардың елеулі үлесі бар. Гриффиттің көпұлтты халқы қазір жаңа ұлттық топтарды қабылдауда, соның ішінде маңызды сикх үнді қауымдастығы да бар. Қала Италияның Венето аймағындағы Тревизо қаласымен бауырлас қала болып табылады. Гриффиттегі көптеген итальяндықтар Венето аймағынан немесе Италияның Калабрия аймағынан шыққан. Италияның ықпалы жеміс-жидек пен көкөністердің ассортиментін кеңейтті, сонымен қатар аймақтағы қолданыстағы шарап зауыттарының, мысалы McWilliam's шарап зауытының өндіріс көлемін және шарап түрлерін едәуір арттырды. De Bortoli, Rosetto, Calabria және басқа шарап зауыттары итальяндық иммигранттармен құрылды және бүгінде Австралияда жақсы танымал. Соңғы жылдары оларға Casella Family Brands компаниясы шығарған елдегі ең танымал шарап маркаларының бірі – Yellow Tail қосылды. Casella, DeBortoli, McWilliam's, Warburn және Berton жүзімдіктері қазір Австралияның ең ірі 20 шарап өндірушісінің қатарында. Гриффит – Риверина Англикан епархиясының соборлық қаласы. Әйін шеһіт Әлбанның шіркеуінің іргетасы 1954 жылы салынды және 1984 жылы собор деп жарияланды.

Griffith and other towns were created as part of the New South Wales State Government's Murrumbidgee Irrigation Area (MIA) project, a plan to supply irrigation from the Murrumbidgee river to open up western New South Wales for farming. The town plan for Griffith, and nearby Leeton, was designed by Walter Burley Griffin in 1914, an unusual geometric pattern centred on a set of circular streets, with broad avenues radiating out in an octagonal arrangement. The streets were surveyed mostly according to that plan, and Griffith was declared a town in August 1916. The main dam of the scheme was the large Burrinjuck Dam on the Murrumbidgee between Gundagai and Canberra, but was not completed until 1928. The Berembed Weir, near Narrandera, was built in 1912, diverting water from the Murrumbidgee River into the Bundidgerry Creek then into the Main Canal of the MIA at Narrandera. The Canal, almost a river in its own right, flows through the MIA, supplying water to the entire area, then flows through Griffith as part of the geometric plan, and peters out to the northwest of the town in rice farms. The water supply was further enhanced with the construction of the Snowy River scheme by the Australian Federal Government in the 1950s and 1960s. The Blowering Dam, a large dam near Tumut, stores a significant amount of water to be released down the Murrumbidgee for irrigation around Leeton, Griffith and the newer Coleambally area south of the river and Griffith. These include the initial settlement of Italians from the boat crews and other Italians who came out to Australia in the Depression, or from a second wave of immigrant Italians who came to Griffith in the late 1950s and early 1960s. In the 1970s, Griffith was often associated with drug distribution (particularly marijuana) and organised crime, as depicted in 2009 by Underbelly: A Tale of Two Cities. However, Griffith is now associated with good wine and food, primarily as a result of its diverse population, with notable contributions by Italian Australians. Griffith's multi ethnic population is now absorbing new national groups, including a significant Sikh Indian community. The city is sister city with the Italian city of Treviso in the Veneto Region. Many Italians in Griffith are from the Veneto Region or the Calabria Region of Italy. The Italian influence expanded the range of fruit and vegetables, and also significantly increased the number of wineries and the range of wines produced by the existing wineries in the region, such as McWilliam's. De Bortoli, Rosetto, Calabria and other wineries were established by Italian immigrants, and today they are well known around Australia. In recent times they have been joined by one of the country's best known wine labels, Yellow Tail, produced by Casella Family Brands. Casella, DeBortoli, McWilliam's, Warburn and Berton Vineyards are now among the top 20 wine producers in Australia. Griffith is the cathedral city of the Anglican Diocese of Riverina. The foundation stone of the Parish Church of St Alban the Martyr was dedicated in 1954. It was proclaimed as a cathedral in 1984.

Сауда

Гриффит – Австралиядағы ең өнімді ауыл шаруашылығы аймақтарының бірі – алып Муррэмбиджи суару аймағының өңірлік қызмет көрсету орталығы. Суарудың арқасында Гриффит ауыл шаруашылығымен өте бай, сонымен қатар қала Австралияның «Шарап және тағам елі» деп белгілі.

Өнеркәсіптік

Гриффит – Риверина аймағындағы ең ірі жұмыс беруші, құс өңдеумен айналысатын Baiada Group компаниясының орналасқан жері. Гриффитте сонымен қатар De Bortoli Wines және Casella Family Brands (Yellow Tail шарабын шығарушылар) сияқты бірнеше шарап зауыттары бар.

Тұрғын үй

Гриффиттен басқа, аймаққа Уиллбригги, Ханвуд, Бельбангера, Билбул, Югали, Видгелли, Йенда, Уайган көлі, Тарбоганг және Уорберн қалалары мен ауылдары кіреді. Қаланың негізгі шағын аудандары: Коллина, Драйвер, Солтүстік Гриффит, Шығыс Гриффит, Батыс Гриффит, Оңтүстік Гриффит, Мюррэмбиджи, Мейфэр, Пионер Мурвилл және Уикхэмс Хилл. Коллина шағын ауданының ең жаңа құрылысы қала орталығының солтүстік-шығысында салынған.

Демография

2021 жылғы санақта Гриффитте 20 569 адам болған. Аборигендер мен Торрес бұғазы аралдарының тұрғындары халықтың 5,8% құрады. Ең көп кездесетін ұлттық тегі австралиялықтар 26,7%, ағылшындар 25,7%, итальяндықтар 22,4%, ирландтар 7,0% және үндістер 6,4% болды. Халықтың 66,8% Австралияда туған. Туған елдері бойынша ең көп кездесетіндері: Үндістан 8,8%, Италия 3,4%, Филиппин 1,8%, Жаңа Зеландия 1,8% және Малайзия 1,2%. Халықтың 65,8% үйінде тек ағылшын тілінде сөйлейді. Үйде сөйлейтін басқа тілдерге итальян тілі 5,2%, гужарати 4,6%, панджаби 4,4%, самоан тілі 1,5% және мандарин тілі 1,2% кіреді. Дінге қатысты ең көп таралған жауаптар: католиктер 34,9%, дінсіздер 18,0% және англикандықтар 10,4%. 2023 жылға арналған Гриффит қаласының халық саны 27 666 адамды құрайды, ал 2036 жылға қарай 30 494 адамға жетеді деп күтілуде.

Теледидар

Гриффит бес телеарнамен, WIN Television-нің иесі WIN Corporation-ға тиесілі үш коммерциялық телеарнамен қызмет көрсетеді. Олар – AMN, MTN және MDN, Австралияның үш коммерциялық телеарнасының (Ten Network, Nine Network және Seven Network) өңірлік филиалдары, сондай-ақ ABC және SBS қоғамдық телеарналары. 1990 жылға дейін Гриффит тек ABC және MTN телеарналарын қабылдады, MTN – барлық үш коммерциялық желінің бағдарламаларын көрсететін тәуелсіз телеарна болған. Қалада коммерциялық желілердің цифрлық арналары бар: (7Two, 7mate, 9Go!, 9Gem, 9Life, 10 Bold және 10 Peach – барлығы WIN Television-нен), сондай-ақ TVSN, Gold, Sky News Regional, ABC TV Plus (бұрынғы ABC Comedy және ABC2)/ABC Kids, ABC Me (бұрынғы ABC3), ABC News (бұрынғы ABC News 24), SBS Viceland (бұрынғы SBS 2), SBS Food (бұрынғы Food Network), SBS WorldWatch және NITV. Foxtel абоненттік спутниктік теледидар қызметтерін ұсынады. MTN – Seven Network бағдарламаларын, AMN – Nine Network бағдарламаларын, MDN – Ten Network бағдарламаларын көрсетеді, ал WIN әр апта сайын Riverina және MIA аймағына арналған WIN News бюллетенін таратады. Гриффит және МИА аймағының аймақтық жаңалықтары барлық үш коммерциялық желіде көрсетіледі, WIN Griffith күні бойы 90 секундтық жергілікті жаңалықтарды эфирге шығарады. WIN News қалалық редакцияларда жасалады, бірақ Вуллонгонгтағы студиялардан ұсынылады.

Газеттер

The Area News – қалада әр дүйсенбі, сәрсенбі және жұма күндері жарияланатын күнделікті газет, сондай-ақ The Australian, The Daily Telegraph, Herald Sun, The Weekly Times және The Age сияқты жалғарылымды газеттер.

Көрікті жерлер

Гриффитте көптеген туристік тартымдылықтар бар. Оларға Пионер паркі, 510 орындық аймақтық театр, итальян мұражайы, Гриффит аймақтық өнер галереясы, қолөнер және антиквариат дүкендері, сондай-ақ көптеген жоғары деңгейдегі мейрамханалар кіреді. Көптеген Гриффит шарап заводтары, әсіресе De Bortoli Wines, Beelgara Estate (бұрынғы Rossetto Wines), West End Wines, Berton Vineyards және Warburn Estate шарапты дәмдеуге мүмкіндік береді. Гриффит ботритисімен, оның ішінде Debortoli-дің Noble One және McWilliam's Hanwood Port сияқты нығайтылған шараптарымен әйгілі. Гриффитте экожүрек туризмге де мүмкіндік бар. Сценикалық төбеде әртүрлі жаяу серуендеу жолдары, қарау тұрақтары орналасқан және әйгілі Жұмырбастың үңгірі бар. Гриффит ылғалды жерлерінің маңызды құс аймағының бөлігі болып табылатын Кэмпбелл және Нерикон батпақтары көшпенді құстар үшін маңызды орындар. Жақын жердегі Кокопара ұлттық паркі жаяу серуендеу жолдарымен қамтамасыз етілген, сонымен қатар Муррумбидж өзені мен Уайян көлі бойында зерттеулер жасауға мүмкіндік бар.