Кіріспе

Американдық блюграсс музыканты (1951–2020)
футболшы

Дэвид Энтони Райс (8 маусым 1951 – 25 желтоқсан 2020) – американдық блюграсс гитарисі. Ол блюграсс, прогрессивті блюграсс, ньюграсс және акустикалық джаз стиліндегі акустикалық гитараның ықпалды орындаушысы болды. 2013 жылы Халықаралық блюграсс музыкасының Даңқ залына енгізілді. Райстың музыкасы дәстүрлі блюграсстен джаз әсерімен жаңа акустикалық музыкаға және авторлық өнерге дейін кең ауқымды. Өмірі бойында ол J. D. Crowe and the New South, Дэвид Грисман ("Dawg Music" тобы құрылған кезде) және Джерри Гарсиямен бірге ойнады, өзінің Tony Rice Unit тобын жетекшілік етті, Норман Блейкпен ынтымақтастық жасады, ағалары Уайатт, Рон және Ларримен бірге жазбалар жасады және Bluegrass Album Band тобын құрды. Ол барабан, фортепиано, сопрано саксофон, сондай-ақ дәстүрлі блюграсс аспаптарымен жазды.

Алғашқы жылдар

Райс Вирджиния штатының Данвилл қаласында дүниеге келді, бірақ Калифорния штатының Лос-Анджелесінде өсті, онда оның әкесі Херб Райс оны блюграсс музыкасымен таныстырды. Тони мен оның бауырлары блюграсс пен кантри музыкасының негіздерін Ролланд пен Кларенс Уайт басқарған «Кентюки полковниктері» сияқты Л.А. музыканттарынан үйренді. Әсіресе Кларенс Уайт Райсқа зор әсер етті. Ри Кудер, Херб Педерсен және Крис Хиллман сияқты бірдей хоббиі бар адамдармен кездесуі оның әкесінен үйренген музыканың күшін арттырды.

Топтар

1970 жылы Райс Луисвиллге (Кентукки штаты) көшіп барды, онда ол Bluegrass Alliance тобында, ал одан кейін көп ұзамай J. D. Crowe's New South тобында ойнады. New South ең жақсы және прогрессивті блюграсс топтарының бірі ретінде танымал болды – кейін барабандар мен электр аспаптарын қосты (Райс бұл шешімге наразы болды). Бірақ 1974 жылы Рикки Скаггс қосылғанда, топ J. D. Crowe & the New South атты акустикалық альбомды жазды, ол сол кезде Rounder Records компаниясының ең көп сатылған альбомы болды. Ол кезде топ құрамында Райс гитарада және жетекші вокалда, Кроу банджода және вокалда, Джерри Дуглас Доброда, Скагс скрипкада, мандолинда және тенор вокалында, ал Бобби Слоун бас гитарада және скрипкада болды. Осы шарада Райс 1960-шы жылдары Ред Алленмен бірге ойнаған мандолинист Дэвид Грисманмен танысты, ол қазір джаз, блюграсс және классикалық стильдерді біріктіретін жаңа материал үстінде жұмыс істеп жатқан еді. Райс New South тобынан кетіп, Калифорнияға Грисманның тек аспаптық тобына қосылды. Дэвид Грисман Квинтетінің құрамында өзінің білімін кеңейту және өзін сатуға ыңғайлы ету үшін Райс акордтар теориясын оқып үйренді, ноталарды оқуға үйренді және блюграсстан тысқары музыкалық шеберлігін арттыра бастады. Белгілі гитарист Джон Карлини Райске музыка теориясын оқытуға келді, ал Карлини оған джаз ойнаудың және музыкалық импровизацияның қыр-сырын үйренуге көмектесті. Дэвид Грисман Квинтетінің 1977 жылғы тұңғыш жазбасы акустикалық струнды музыканың маңызды туындысы саналады. 1980 жылы Райс, Кроу, Бобби Хикс, Дойл Лоусон және Тодд Филлипс Bluegrass Album Band тобын құрып, 1980 жылдан 1996 жылға дейін жазбалар жасады. Tony Rice Unit тобымен ол Mar West, Still Inside және Backwaters альбомдарында эксперименталды "spacegrass" музыкасын іздеді. Топ құрамында Джимми Годрео (мандолина), Уайатт Райс (гитара), Ронни Симпкинс (бас гитара), Джон Рейшман (мандолина) және Рики Симпкинс (скрипка) болды. 1980-жылдардың соңында Элисон Краусс шамамен бір жыл бойы концерттерде топпен бірге ойнады, бірақ ол альбомдарда пайда болған жоқ. Сол кезеңде Элисон Браун да топпен бірге өнер көрсетті.

Ынтымақтастықтар

1980 жылы ол Рики Скаггспен бірге "Skaggs & Rice" деп аталатын блюграсс дуэттерінен альбом жазды. Дәстүрлі аспапшы және әнші-күйші Норман Блейкпен бірлесе жарық көрген екі альбомы, сондай-ақ оның ағасы Ларри және інілері Уайт пен Роннимен бірге түсірген екі Rice Brothers альбомы (1992 және 1994 жылдар) үлкен құрметке ие болды. 1984 жылдан бастап Райс Бела Флектің төрт альбомына қатысты: "Double Time" (1984), "Drive" (1988), "Tales from the Acoustic Planet" (1995) және "The Bluegrass Sessions: Tales from the Acoustic Planet, Vol. 2" (1999). 1993 жылы Дэвид Грисман мен Джерри Гарсиямен бірге "The Pizza Tapes" альбомын жазды. 1994 жылы Райс пен Грисман "Tone Poems" атты өзіндік материалдар жинағын жазды, онда әр туындыға арналған тарихи винтаж мандолиналар мен гитаралар қолданылды. 1994 жылы Райс Марк Джонсонмен бірлесіп "Clawgrass Mark Johnson with the Rice Brothers and Friends" альбомын жазды, онда Тони, оның қайтыс болған ағасы Ларри Райс және басқа ағалары Уайт пен Ронни де қатысты. 1995 жылы Райс Джон Карлинимен дуэт альбомын жазды, ол бұрын Дэвид Грисман Квинтетінде де ойнаған. 1997 жылы Райс, оның ағасы Ларри, Крис Хиллман (бұрын Flying Burrito Brothers және The Byrds тобында болған) және банджошы Герб Педерсен "анти-супертоп" деп аталған Rice, Rice, Hillman & Pedersen құрамын құрды және 1997 мен 2001 жылдар аралығында үш томдық музыкалық жинақ шығарды. 2000-ші және 2010-шы жылдары ол гитарист, әнші-күйші Питер Роуэн, бассист Брин Брайт (кейін Брин Дэвис атанған) және мандолинашы Билли Брайтпен (кейін Шарон Гилкрист ауыстырған) квартет ретінде өнер көрсетті.

Жеке мансап

1979 жылы Райс Грисманның тобынан шығып, джазға негізделген «Acoustics» альбомын, содан кейін блюграсс және фолк жанрындағы «Manzanita» альбомын жазды. Ұқсас үйлесім «Cold on the Shoulder», «Native American» және «Me & My Guitar» альбомдарында да байқалды. Бұл альбомдар блюграсс, джаздық гитара стилі және Ян Тайсон, Джони Митчелл, Фил Окс, Том Пакстон, Боб Дилан және Гордон Лайтфуттың әндерін біріктірді. Райс ерекше баритон дауысымен ән шырқады. 1994 жылы оған бұлшықеттік шиеленіс дисфониясы деген диагноз қойылды, нәтижесінде ол тікелей эфирде ән айтудан бас тартуға мәжбүр болды. 2014 жылы иек шығыңқы эпикондилиті («теннисшінің шыныққан иегі») диагнозы гитарада ойнауды қиындатты, ал Райс гитарада соңғы рет 2013 жылы Халықаралық Блюграсс Музыкалық Даңқ залына енген кезде өнер көрсетті. 2015 жылы Райс: «Мен музыкант ретінде қайда қалдырғаным немесе одан да жақсы болғанша, жұртшылыққа қайта оралмаймын. Мені осы жылдар бойы адал жанкүйерлермен құрметтеді, мен ешкімді де көңілі қалдырмаймын. Мен оларды күнделікті өмірдің ауыртпалығы мен шаң-тозаңынан, кедергілерінен арылта алмасам, қайтадан адамдардың алдында өнер көрсетуге қауіптенбеймін» деді. Тони Райстың ресми өмірбаяны, «Ішіндегі әлі де: Тони Райс тарихы» деп аталады, оны Тим Стаффорд және Гавайиде тұратын журналист Кэролайн Райт жазды. Кітап 2010 жылы АҚШ-тың Теннесси штатындағы Кингспорт қаласында Word of Mouth Press баспасында жарық көрді. Кітаптың ресми тұсаукесері Солтүстік Каролинадағы Мерлефестте өтті.

Өлім

Райс 2020 жылдың 25 желтоқсанында 69 жасында Солтүстік Каролина штатының Ридсвилл қаласындағы үйінде қайтыс болды. Досы және әріптесі Рики Скаггстың мәлімдемесіне сәйкес, ол кофе дайындап жатқанда көз жұмған. Райс 2013 жылы Халықаралық Bluegrass атақ-даңқы залына енгізілуі соңғы жылдары қолына әсер еткен сыртқы эпикондилит салдарынан, ол соңғы рет гитарада ойнаған кез екені хабарланды.

Ықпал

Тони Райс "блюграсс гитарасын қайта жаңартқан және жанрда мәңгілік із қалдырған" делінеді. Дэвид Грисман Райсты "жоғары деңгейдегі толыққанды музыкант" деп атады.

Райстың стилін зерттейтін гитара сабағында Молли Таттл: "Тонидің ойнауының әдемілігі – әркімге үйренуге арналған нәрсе бар. Мен ұзақ жылдар бойы гитарада ойнап келемін, және де оған қайта оралып, оның гитара тартып ойнағанын тыңдағым келеді" деді. Райс, Punch Brothers блюграсс тобына үлкен әсер еткен. Олар Hell on Church Street альбомын Райсқа және оның 1983 жылғы Church Street Blues альбомына құрмет ретінде арнады. Punch Brothers тобының мүшелері Райстың бұрынғы альбомы олардың музыкасына зор әсер еткенін айтты. Топ бұл альбомын Райсқа күтпеген сыйлық ретінде тартуды жоспарлаған, бірақ Райс оны аяқтауға үлкермей қайтыс болды.