Кіріспе

Музыкалық аспап

Банжо – мембранасы рама немесе қуысқа керілген, резонатор құралатын ішекті аспап. Мембрана әдетте дөңгелек болады, қазіргі үлгілерінде көбінесе пластиктен, ал бастапқыда жануар терісінен жасалған. Аспаптың алғашқы түрлерін афроамерикандықтар жасаған, оның тамырлары африкалық мәдениетке дейін жетеді. 19 ғасырда аспапқа деген қызығушылық АҚШ және Ұлыбританияда 19 ғасырдың минестрель шоулары арқылы тарады, одан кейін жаппай өндіріс пен пошта арқылы сату, соның ішінде оқулықтар да қолжетімді болды. Арзан немесе қолдан жасалған банжо ауылдық халық мәдениетінің бір бөлігі болып қала берді, бірақ 5 ішекті және 4 ішекті банжолар үй музыкасы, студенттік музыка үйірмелері және 20 ғасырдың басындағы джаз тобында да танымал болды. 21 ғасырдың басында банжо көбінесе фолк, блюграсс және кантри музыкасымен байланысты болды, бірақ кейбір рок, поп және тіпті хип-хоп музыкасында да қолданылды. Рок-топтарының арасында Eagles, Led Zeppelin және Grateful Dead өздерінің кейбір әндерінде 5 ішекті банжоны пайдаланды. Банжода ойнайтын белгілі музыканттар – Ральф Стэнли және Эрл Скруггс. Тарихи тұрғыдан алғанда, банжо 19 ғасырдың минестрель шоулары арқылы кең танылуға дейін афроамерикандық дәстүрлі музыкасы мен ауылдық халық мәдениетінде маңызды орын иеленді. Сыбызғымен бірге банжо блюграсс және ескі үлгідегі музыка сияқты американдық музыка стильдерінің негізгі бөлігі болып табылады. Ол Диксиленд джазында, сондай-ақ Кариб теңізіндегі бигуин, калипсо, менто және трубадур сияқты жанрларда да жиі қолданылады.

Ертедегі өмір

Қазіргі заманғы банжо аспабы 17 ғасырдан бері Солтүстік Америка мен Кариб аймақтарында қолданылып келген, Батыс және Орталық Африкадан әкелінген құлдар қолданған аспаптардан дамыған. Олардың африкалық үлгідегі аспаптары жануар терісімен жабылған, тілінген қабақтан жасалған. Ағаш мойнына ішек немесе өсімдік талшықтарынан жасалған жіптер бекітілген. Солтүстік Америка мен Кариб аймақтарында банжо туралы жазбаша мәліметтер 17 және 18 ғасырларда пайда болды. "Банжо" сөзі португал тілінен алынған, ол "banza" сөзінен туындаған, алғаш рет 1678 жылы қолданылған. OED дерегінше, "банжо" термині португал тіліндегі "bandore" сөзінің диалектілік айтылуынан немесе испан тіліндегі "bandurria" сөзінің ағылшыншаға ауысуынан пайда болған. Алайда, қарсы дәлелдер "bandore" және "bandurria" терминдерінің еуропалықтар аспапты немесе оның африкалық текті адамдар қолданған ұқсас түрлерін кездестірген кезде қолданылғанын көрсетеді, олар аспапты "banza" деп атаған. Егер гитара туралы айтатын болсақ, негрлер оны "banza" деп атаған: "Олар жаңа піскен қабақты бойлық кесіп, ортасынан екіге бөледі. Бұл жемістің диаметрі кейде сегіз немесе одан да көп дюйм болады. Олар үстіне қойдың терісін жабады, шеттерін кішкентай шегелермен бекітеді, бетіне екі-үш тесік салады, содан кейін жалпақталған ағаш тақта немесе ағаш бөлігі аспаптың мойны болады. Олар үш жіпті созады, олар питреден жасалған [агава өсімдігінен алынған бір түбіртек], содан кейін аспап дайын болады. Олар осы аспапта үш немесе төрт нотадан тұратын әуендерді үнемі қайталайды. Оны жалыққан кезде де, қуанышты тойларда да, календаларда да, жерлеу рәсімдерінде де ойнайтын. Осы дыбысты бамбудан жасалған, екі жағынан терімен қапталған, саусақтармен және буынмен ойналатын барабанмен – бамбуламен де үйлестіру қалыпты болған. Бұл аспаптар ертедегі африкалық-америкалық банжолардан мойнында батыс үлгісіндегі саусақ тақтасы мен күйге келтіру тіректерінің болмауымен ерекшеленеді; оның орнына олардың мойындарына ілмектермен бекітілген жіптермен мойын таяқтары бар. Бұл әнді Сенегамбияның жола тайпасы және игбо тайпасының убау акваласы орындайды. Осыған ұқсас аспаптарға Сенегалдың ксаламы, Мали, Гвинея және Кот-д'Ивуар аймақтарын қамтитын Васулу аймағының нгониі, сондай-ақ Мароккода Сахарадан төменгі Африкалықтар (Гнава немесе Харатин) жасаған нгонидің үлкен нұсқасы – гимбри жатады. Банжоға ұқсас аспаптар жоғарыда аталған көптеген африкалық аспаптардан басқа, бірнеше түрлі жерлерде өздігінен ойлап табылды, себебі банжоға ұқсас аспаптар алыс елдерден де белгілі. Мысалы, қытайлық саньсянь, жапондық шамисен, парсылық тар және марокколық синтир, сондай-ақ банджер және банджар. Аспап 19 ғасырдың екінші ширегінен бастап минестрель шоуларының арқасында коммерциялық тұрғыдан кеңінен қолданыла бастады. Суини төрт саптық африкалық-америкалық банжоға бір сап қосып, бес саптық банжоны танымал еткені үшін мақталады. 1830 жылдары Суини сахнада банжо ойнаған алғашқы ақ түсті орындаушы болды. Суини Балтимордағы барабан жасаушы Уильям Бухерді банжоларды коммерциялық мақсатта сату үшін жасауға шақырып, бұл ауысуға қатысты. Алайда, қазіргі ғалым Джин Блюштейн 1964 жылы Суини 5-ші сапты немесе дыбыс қорапшасын ойлап таппағанын атап көрсетті. 1840 жылдары Суини өзінің саяхаттаушы музыкалық шоуларын бастағаннан кейін аспап танымал болды. 1840 жылдардың соңында аспап Кариб теңізінен шығып, Америка мен Атлантиканың арғы жағындағы Англияға тамыр жайды. 1866 жылы Нью-Йоркте 10 000-ға жуық банжо бар екені анықталды, 1844 жылы олардың саны санаулы болған. Адамдар банжомен минестрель шоуларында ғана емес, сонымен қатар медицина шоуларында, Жабайы батыс шоуларында, әртүрлі шоуларда және ваудевилль шоуларында да кездесті. Бандзоның танымалдылығы Азамат соғысының арқасында да артты, өйткені Армия мен Әскери-теңіз флотының екі жағындағы әскерилер мен басқа да әскерилер минестрель шоуларында ойналған банжоны естіді. Банжо ойнауды үйренуге ұмтылатын халықтық қозғалыс 1861 жылы басталды. Бандзоға деген құмар "банжо маниясы" деп аталды. 1850 жылдары банджоның негіздерін үйрететін мұғалімдердің саны 1840 жылдарға қарағанда көп болды. Алғашқы музыкалық кітап – Элиас Хоудың "The Complete Preceptor" ("Толық ұстаз") атты еңбегі, ол негізінен Christy's Minstrels күйлерінен тұрады. Фрэнк Б. Конверс өзінің композицияларының барлық жинағын 1868 жылы "The Complete Banjoist" деп жариялады, оған "полькалар, вальстер, марштар және клог торналар" кірді. Жұмыс істеу мүмкіндіктері 1840 жылдары болған минестрель компаниялары мен цирктерде, сондай-ақ жүзіп жүретін театрларда және әртүрлі театрларда, варьете шоулары мен ваудевилльдің алға басушыларында болды. Ол бүгін де банжошылар қолданды. Бұл термин осы ойнау стилін саусақпен тартылатын блюграсс банжо стилінен, мысалы, Скраггс стилінен және Кейт стилінен де ажыратады. "Саусақпен ойнау" деп те аталатын банжо ойнаудың жаңа тәсілі 1870 жылға қарай басып ойнау әдісін ығыстырып, басым стильге айналды. Бұған дейін Бриггс айтқанмен, ол осы техниканы үйретпеді. Бұл техниканы үйретуге арналған алғашқы банжо әдістемесі – Фрэнк Б. Конверстің 1865 жылы жариялаған "New and Complete Method for the Banjo with or without a Master" ("Банжоға арналған жаңа және толық әдістеме, ұстазсыз немесе ұстазбен") еңбегі болды. Гитар стилінде ойнау үшін ойнаушылар оң қолындағы бас бармақ пен екі-үш саусақты ноталарды тарту үшін пайдаланады. Сэмюэл Суайм Стюарт 1888 жылы осы стильді былай сипаттады: "Гитар стилінде банжо ойнауда оң қолының кішкентай саусағы көпірге жақын басына тиеді [және] қолға демеу болып және жіптерді тарту қозғалысына қарсылық көрсетеді. Бастапқыда тек бас бармақ пен екінші саусақты қолданып жіптерді тартуды үйрену жақсы, үшінші саусақты басқа саусақтар жұмысына толық бейімделгенше күту керек. Үш саусақ әдетте аккордтарды ойнау және әндерге қосымша әуендерді ойнау үшін қолданылады." Банжо, танымал болғанымен, қара бетпен минестрель шоуларында, медицина шоуларында, шатырларда және варьете шоуларындағы рөлінен төмен сыныптық ассоциацияларды алып жүрді. 19 ғасырдың аяғында аспапты "құрметке" жеткізуге тырысты. Хантли қара бетпен өнер көрсетуден сахнада өзін-өзі көрсетуге сәтті көшкен алғашқы ақ түсті орындаушы болуы мүмкін, бұл туралы 1884 жылдың қараша айында Бостон Herald газеті жазды. Минестрельдегі плантациялық өмірдің "шулы" еліктеулері азайған сайын банжо әдемі қоғамдағы аспап ретінде қабылдана бастады, тіпті әйелдердің қонақ бөлмелеріне де рұхсат етілді. Бұл өзгерістің бір бөлігі – басып ойнау стилінен гитара стиліне ауысу болды. Кейбір орындаушылар, мысалы, Альфред А. Фарланд классикалық музыкаға маманданған. Алайда, көрермендерді көңілді етуге және ақша табуға ниеттенген музыканттар оны көрермендер қалаған танымал музыкамен араластырды. Фарландтың шәкірті Фредерик Дж. Бэйкон осындай музыканттардың бірі болды. Бұрынғы медицина шоуында өнер көрсеткен Бэйкон классикалық музыкамен қатар "Massa's in de cold, cold ground", "Scotch Airs" жинағы, "Southern Airs" жинағы және Томас Глиннің "West Lawn Polka" сияқты танымал әндерді де орындады. Минестрель дәуірінде басталған банжо инновациясы металл бөлшектерді, экзотикалық ағаштарды, көтерілген металл ладтарды және дыбысты жақсартатын резонаторды көбірек пайдалану арқылы жалғасты. Аспаптар банжо оркестрлерінде әртүрлі бөліктерді ойнау үшін әртүрлі өлшемдерде және дыбыс диапазондарында жасалды. 1920 жылдары аспаптар театр көрермендеріне әсерлі көріну үшін әсем безендірілді.

Қазіргі заман

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары банжо қайта жанданды, оны Earl Scruggs (bluegrass), Бела Флек (джаз, рок, әлем музыкасы), Gerry O'Connor (кельт және ирланд музыкасы), Perry Bechtel (джаз, биг-бэнд), Pete Seeger (фольк) және Otis Taylor (африкалық американдық тамырлар, блюз, джаз) сияқты музыка жұлдыздары орындады. Pete Seeger "фольклорлық музыкаға жаңа ұлттық қызығушылықты қозғаушы күш болды". Scruggs банжоны "бұрын естілмеген жылдамдық және шеберлікпен" ойнады, Солтүстік Каролинаның ауылдық аймақтарындағы екі және үш саусақпен таңдау әдістерін жетілдіре отырып, 5 тартылған банжоға арналған өзіндік таңдау стилін қалыптастырды. Бұл жанрға салыстырмалы түрде жаңа қосымша. Соңғы кезде банжо хардкор панк музыкасында да қолданылды, атап айтқанда Show Me the Body тобының дебюттік альбомы Body War-да.

Техника

[[Файл:Янки Дудлдағы банжо дрон. png|thumb|300px|оң жақта|«Янки Дудл» мелодиясы банжода, дрон ноталарымен және оларсыз. Бұл техникалар банжоның барлық стильдері үшін тән, ал олардың дыбысы блюграсс музыкасына тән. Тарихи тұрғыдан алғанда, банжоны Африкалықтар тырнақ балға стилінде ойнаған, олар өздерімен бірге банжоның нұсқасын әкелген. Осыдан бірнеше басқа ойнау стилі пайда болды. Clawhammer – бұл төрт негізгі ішектің біреуін немесе бірнешеуін бас бармақ, ортаңғы немесе екі саусақпен төмен қарай тартып ойнау, ал дрон немесе бесінші ішек бас бармақтың «көтеру» (төмен қарай тартып ойнаудың орнына) қозғалысымен ойналады. Бұл тәсілмен бас бармақтан шығатын ноталар көбінесе соққы арасында естіледі. Мелодиялар қос бас бармақпен ойнау және бас бармақты түсіру сияқты техникаларды қосу арқылы өте күрделі болуы мүмкін. Ескі уақыттағы Аппалачи тауларының музыкасында екі саусақпен таңдап алу стилі де қолданылады, ал Эрл Скруггс ұлттық деңгейде 1945 жылы Grand Ole Opry-де көрсеткен үш саусақпен таңдап алу стилін «Скруггс» стиліне жетілдірді. Бұл стильде аспапта жеке ноталарды тарта ойнайды. Қазіргі заманғы саусақпен ойнау стилі әдетте саусаққа кигізілетін қаптармен ойналады, бірақ ертедегі ойнаушылар мен кейбір заманауи ойнаушылар тырнақтарымен немесе саусақ етімен ойнайды. Бұл стильде ішектер кез келген қап немесе аралық құралсыз, тікелей саусақтармен ойналады. Бес ішекті банжоны дәстүрлі түрде саусаққа кигізілетін қаптармен немесе саусақтармен ойнаса, тенор банжолары мен плектрум банжолары қаппен ойналады, толық аккордтарды тартып немесе көбінесе ирландтық дәстүрлі музыкасында жеке ноталық мелодияларды ойнау үшін.

Қазіргі заманғы түрлері

Қазіргі заманғы банжоның түрлі нұсқалары бар, оның ішінде төрт және бес ішектік банжолар кездеседі. Алты ішектік банжо, гитара сияқты қосылып, ойналатыны да танымал. Банжоның барлық түрлерінде де жылдам арпегді тартылу әдісі тән, бірақ ойнаудың көптеген әртүрлі стилі бар. Қазіргі заманғы банжоның корпусы немесе "қазан" әдетте дөңгелек жиектен тұрады (көбінесе ағаштан жасалған, бірақ ескі банжоларда металл да жиі қолданылған) және барабанның қабықшасына ұқсас керілген қабықшасы болады. Дәстүр бойынша, қабықша жануар терісінен жасалған, бірақ бүгінде көбінесе түрлі синтетикалық материалдар қолданылады. Көптеген қазіргі заманғы банжоларда сондай-ақ дыбысты анықтап, күшейтуге көмектесетін металл "резонатор" жиынтығы бар, бірақ көптеген ескі банжоларда резонатор болмайды. Банжо әдетте үйкеліс күйге келтіргіштермен немесе планетарлық механизмді күйге келтіргіштермен, гитараларда қолданылатын бұрандалы механизмге қарағанда, күйлендіріледі. 19 ғасырдың соңынан бері тақталар стандартқа айналды, бірақ тақтасыз банжолар да жасалады және глиссандо орындауға, төртінші дыбыстарды шығаруға немесе ерте ойнау стилінің дыбысын және сезімін алуға ниеттенген музыканттар қолданады. Қазіргі заманғы банжолар көбінесе металл ішектермен тартылады. Әдетте, төртінші ішек болат немесе қола-фосфор қорытпасымен оралған. Кейбір музыканттар банжоларын нейлон немесе ішек ішектермен тартып, көбірек серпінді, ескі уақыттың дыбысын алуға тырысады. Кейбір банжоларда дыбысты алға қарай бағыттап, аспаптың дыбысын күшейту үшін қазанның артқы жағында жеке резонаторлық пластинасы болады. Бұл типтегі банжо көбінесе блюграсс музыкасында қолданылады, бірақ резонаторлы банжоларды барлық стильдегі музыканттар ойнайды, сондай-ақ ескі уақыт музыкасында, кейде үлкен залдарда электр күшейткішінің орнына қолданылады. Ашық артқы банжолар әдетте резонаторлы банжолардан жұмсақ дыбысқа ие және жеңіл болады. Олардың резонаторлы банжодан өзгеше орнатылуы бар, көбінесе ішектердің биіктігі жоғарырақ болады.

Тенорлық банджо

Қысқа мойынды, тенор банжо 17 ("қысқа шкала") немесе 19 пернемен, сонымен қатар, әдетте плектрмен ойналады. 1910 жылдан кейін ол танымал аспапқа айналды. Әнді орындау үшін пайдаланылатын ерте модельдердің мойнында 17 перне және 191/2 - 211/2 дюймге дейін ұзындығы болды. 1920-ші жылдардың ортасына қарай, аспап негізінен созылатын хордалық сүйемелдеу үшін пайдаланылғанда, 213/4-тен 23 дюймге дейінгі ұзындығы бар 19 пернелі мойын стандартқа айналды. Әдеттегі ретпен C3 G3 D4 A4 бесіншіліктерімен орындалады, онда тікелей жалғасқан саптардың ашық ноталары арасында дәл жеті жарты тон (таза бесінші) болады; бұл виоланың ретімен бірдей. Басқа музыканттар (әсіресе ирландтық дәстүрлі музыкада) банжоны G2 D3 A3 E4 октавалық мандолина сияқты күйге келтіреді, бұл банжошыға скрипка мен мандолинаның саусақтарын қайталауға мүмкіндік береді. Бұл күйді танымал ету, әдетте, The Dubliners тобының банжошысы Барни МакКеннаға тиесілі. Тенор банжо 20-ғасырдың басындағы би тобында кең таралған ырғақ аспапы болды. Оның дыбысы мен тембрі ертедегі джазға (жаз танымал музыка стильдеріне әсер етті) сәйкес келді және басқа аспаптармен (мысалы, қола аспаптар мен саксофондармен) бәсекелесе алады және акустикалық жазбаларда анық естіледі. Джордж Гершвиннің "Rhapsody in Blue" әні Ферде Грофтың джаз оркестрінің түпнұсқалық аранжировкасында тенор банжоны қамтиды, оның кең аралықтағы аккордтары әдеттегі плектрлі банжода ойнатылмайды. Арктоп пен электр гитарасының дамуымен тенор банжо джаз бен танымал музыкадан жоғалып кетті, бірақ дәстүрлі "Диксиленд" джазында өз орнын сақтады. 1920-жылдардағы кейбір ирланд банжошылары тенор банжоларында джиг, ролик және рог-пайптардың әуендерін таңдап алып, күйлерді үштік әшекейлермен безендірді. Бұл дәуірдің ең маңызды ирланд банжошысы Майк Фланаган Нью-Йорктегі Фланаган бауырлары, сол кездегі ең танымал ирландтық американдық топтардың бірі болды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі басқа да ирланд банжошыларына Бостондағы Дэн Салливанның Шамрок тобымен жазған Нил Нолан және Филадельфиядағы Төрт провинция оркестрімен жазған Джимми МакДейд кірді. Осы уақытта Ирландияда цейли-топтардың көтерілуі тенор банжо сияқты қатты аспаптарға жаңа нарық ашты. Ирландия музыкасында тенор банжоны қолдану 1960 жылдардағы халықтық қайта өрлеуден кейін айтарлықтай өсті. Цитра банжосының, әдетте, жабық арқасы мен бүйірлері болады, барабан денесі мен тері кернеу жүйесі ағаш жиектің ішінде ілінеді, мойын және жіптің артқы бөлігі жиектің сыртына орнатылады, ал дрон жіп мойындағы түтік арқылы өткізіледі, сондықтан күйделгіш тірекке орнатылады. Олар көбінесе үш банктегі гитаралық күйделгіштерді қолданған құрылысшылармен жасалды, сондықтан бес саптық аспаптардың артық күйделгіші болды; бұл банджоларды алты саптық банджоға оңай түрлендіруге болады. Америкалық Альфред Дэвис Каммайер (1862-1949), жас скрипкашы концерт банджосы болды, ол 1880 жылы алты саптық цитра банджосын ойлап тапты. Британдық опера дивасы Аделина Пэтти Каммейерге цитра банжосы ағылшын аудиториясында танымал болуы мүмкін екенін айтты, өйткені ол сол жерде ойлап табылған болатын, ал Каммейер 1888 жылы Лондонға барды. Өзінің виртуоздық шеберлігімен ол банджолар қара жүзді музыканттар ойнайтын музыкадан гөрі күрделі музыка жасай алатынын көрсетті. Көп ұзамай ол Лондон қоғамында өнер көрсетті, онда ол сэр Артур Салливанмен кездесті, ол Каммейерге басқалардың банджоға арналған музыкасын баптаудан бастап өз музыкасын құрастыруға кеңес берді. Қазіргі заманғы алты кыллы блюграсс банджосы жасалды. Бұл бес кыллы банжода ең төменгі сап пен дрон сабының арасында бас сабы қосылады және әдетте G4 G2 D3 G3 B3 D4 күйінде болады. Сонни Осборн бірнеше жыл бойы осы аспаптардың бірінде ойнады. Оны аспап жасаушы Руал Ярброу Vega бес кыллы модельінен өзгерткен. Соннидің осы банджомен суреті Пит Верниктің Bluegrass Banjo әдісі кітабында кездеседі. Банжо гитарасы деп аталатын алты сапты банжолар негізінен алты сапты гитара мойынынан тұрады, ол блюграсс немесе плектрлі банжо денесіне бекітілген, бұл гитараны үйренген музыканттарға банджо дыбысын қайтадан үйренбей-ақ ойнауға мүмкіндік береді. Бұл аспап ертедегі джаз ұлы Джонни Сент-Сир, джазшылар Джанго Рейнхардт, Дэнни Баркер, Папа Чарли Джексон және Клэнси Хейс, сондай-ақ блюз және госпел әншісі преподобный Гэри Дэвис қолданды. Бүгінде Кит Урбан, Род Стюарт, Тадж Махал, Джо Сатриани, Дэвид Идальго, Ларри Лаллонд және Док Уотсон сияқты әртүрлі музыканттар алты саптық гитара банджосында ойнайды. Олар 1990-жылдардың ортасынан бері күнделікті танымал болып келеді.

Банжоның гибридтері мен нұсқалары

Банджоның басқа да кыллы аспаптармен қосылып жаралған бірнеше гибридтік түрлері бар. Олардың көпшілігі банджоның корпусын, көбінесе резонаторымен, және екінші аспаптың мойнын пайдаланады. Мысалы, банджо-мандолина (алғаш рет 1882 жылы патенттелген) және банджо-укулеле, оны ең танымал ағылшын комедия актері Джордж Формби орындаған. Бұл аспаптар әсіресе 20-шы ғасырдың басында кең таралды, және бұл, мүмкін, басқа аспапта ойнаушылардың банджоның танымалдылығы шарықталу кезінде оған қосылу немесе электр күшейткіштері пайда болмас бұрын банджо резонаторының табиғи күшейткіш қасиеттерін пайдалану тілегінен туындаған. Керісінше, тенор және плектрум гитаралар гитара корпусында тиісті банджо мойындарын қолданады. Олар 20-шы ғасырдың басында банджода ойнаушылардың гитараны толығымен қайта үйренбестен екі аспапта да ойнау мүмкіндігін беру үшін пайда болды. Банжола сияқты, ағаш корпуста бес ішекті банджо мойны бар аспаптар да жасалған (мысалы, гитара, бузуки немесе добро корпусы). 20-шы ғасырдағы түрік аспабы, банжоға ұқсас күмбуш, банджо сияқты резонаторды және удтан алынған мойынды біріктіреді. 20-шы ғасырдың соңында бес ішекті банджоның бір түрі – Банситар пайда болды. Онда сүйектен жасалған бридж орнатылған, ол аспапқа ситарға тән резонанс береді. Бразилиялық самба банжосы негізінен кавакиньо мойнынан және банджо корпусынан тұрады, бұл кавакиньоға қарағанда күштірек дыбыс шығаруға мүмкіндік береді. Ол бес ішекті банджоның жоғарғы 4 ішегі сияқты октаваға көтерілген күйде немесе кавакиньоның кез келген құрамында тағайындалады.

Банжоның тарихы

Кастельнеро, Гордон және Расселл, Дэвид Л. Эрл Скруггс: Банжоның белгісі. Роуман және Литтлфилд, 2017.

Конвей, Сесилия (1995). Африкалық банджоның Аппалачиядағы эхосы: Халықтық дәстүрлерді зерттеу. Теннесси университеті баспасы. Қағаз: ; қатты мұқаба: АҚШ тарихында банжо ойнауға афроамерикандықтардың ықпалын зерттеу.

Де Смаэле Г. (1983). "Бес ішекті банжо". Брюссель: Музей Инструментальді (MIM), Брюссель. D 1983 2170 1.

Де Смаэле Г. (2015). "Банжоға қатысты көзқарастар". Париж: L'Harmattan, 2015.

Де Смаэле Г. (2019). "Бес ішекті банжо туралы анықтамалық". Париж: L'Harmattan, 2019.

Дубоа, Лоран (2016). Банжо: Американың африкалық аспабы. Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы, 2016.

Эпштейн, Дена (1977). "Күнәлі әуендер мен рухани әндер: Азамат соғысына дейінгі қара халық музыкасы". Иллинойс университетінің баспасы, 2003. 1979 жылы Оңтүстік тарихи қауымдастығының Симкинс сыйлығының иегері. Чикаго фольклорлық сыйлығының иегері. Америкадағы қара құлдар музыкасының классикалық зерттеуінің мерейтойлық басылымы.

Гадди, Кристина (2022). "Жандардың құдығы: Бандзоның жасырын тарихын ашу". W. W. Norton & Company, 2022. Автор банжоның қара рухани, ритуалдық және қарсылық қозғалыстағы маңызды рөлін ашады.

Гибсон, Джордж Р. (2018). "Кентуккидегі қара банжо, скрипка және би: Афроамерикандық және ағылшын-американдық халық музыкасының бірігуі". "Банжоның тамырлары мен бұтақтары" (Winans, 2018). Иллинойс университетінің баспасы, 2018. Гибсонның тарихи зерттеуі 1780 жылдардағы Кентуккидегі қара банжо және скрипкашылар, би туралы көптеген жаңа мәліметтерді және олардың ақ музыканттарға тигізген әсерін ашады.

Гура, Филип Ф. және Джеймс Ф. Болман (1999). "Американың аспабы: XIX ғасырдағы банжо". Солтүстік Каролина университетінің баспасы. Бандзоның толыққанды тарихы, аспаптың 1800 жылдардағы дамуына назар аударады.

Катона өнер мұражайы (2003). "Бандзоның тууы". Катона өнер мұражайы, Катона, Нью-Йорк.

Линн, Карен (1994). "Американдық мәдениеттегі жартылай варварлық дыбыс: Банджо". Иллинойс университетінің баспасы. Бандзоның мәдени тарихы, оның имиджі жылдар бойы қалай өзгергеніне назар аударады.

Цумура, Акира (1984). "Банжо: Цумура коллекциясы". Kodansha International Ltd. Әлемдегі ең үздік коллекциямен бірге банжоның суреттелген тарихы.

Вебб, Роберт Ллойд (1996). "Банжарды шақыру!". Екінші басылым. Centerstream Publishing. Бандзоның қысқаша тарихы, МТИ мұражайындағы көрмеден алынған суреттермен.

Винанс, Роберт (2018). "Банжоның тамырлары мен бұтақтары". Иллинойс университетінің баспасы, 2018. Бандзоның Африкадан Батыс жарты шарға дейінгі саяхаты музыка, тарих және мәдениеттердің бірігуімен байланысты. "Банжоның тамырлары мен бұтақтарында" Роберт Б. Винанс аспаптың Батыс Африкадағы шығу тегі мен Кариб теңізі мен АҚШ-тағы бейімделулері мен таралуын қамтитын жаңа зерттеулер ұсынады.