Кіріспе
Итальяндық футбол клубы
Катания футбол клубы, көбінесе Катания деп аталады, Италияның Сицилия аймағындағы Катания қаласында орналасқан итальяндық футбол клубы. Қазіргі таңда Серия C турнирінде ойнайды.
1908 жылы Associazione Sportiva pro Educazione Fisica деп құрылған клубтың тарихында Серия А-да 17 рет ойнаған. Серия А-да төрт мәрте сегізінші орынға ие болды: 1960 жылдардың басында және 2012–13 маусымдарында. Италиядағы ең көп жанкүйерге ие 12-ші команда болып саналады, шамамен 600 000 жанкүйері бар. Клуб бірнеше рет таратылып, қайта құрылды, соңғы рет 2022 жылы болды.
Шығуы (1901-1908)
Англиялық жүк кемелерінің экипаждары футболды Сицилияға әкелді. Нақтырақ айтқанда, Катанияның ең алғашқы командасы 1901 жылғы 2 мамырда Сан-Ранери ди Мессинада Мессина футбол клубымен өткен матчқа дейін жетеді; команда – жергілікті катандық экипажы бар ағылшын кемесі Royal Yacht Catania. Кеме жұмысшыларының командасы демалыс болды, ал Катанияның алғашқы кәсіби футбол клубы 1908 жылғы 19 маусымда итальяндық кинорежиссер Гаэтано Вентимилья және Франческо Стурцо д'Альдобрандо тарапынан құрылды, олар клубты A. S. Educazione Fisica Pro Patria деген атпен құрды. Бастапқыда олар Катания портына келген теңізшілерге, әсіресе шетелдік кемелерге қарсы ойнайтын. Олардың алғашқы матчы итальяндық "Регина Маргарита" соғыс кемесіне қарсы болды, бірақ ойын 1:1 есебімен тең аяқталды, ал Катания құрамында сол күні Вассалло, Гисмондо, Бьянки, Мессина, Слайтер, Каккамо, Стелларио, Биннинг, Кокуцца, Вентимилья және Папалардо болды. Екі жыл өткен соң клубтың аты Unione Sportiva Catanese болып өзгертілді.
Негізгі (19081943)
Солтүстік Италияда футбол жақсырақ ұйымдастырылды және аймақтың клубтары алғашқы итальян футбол чемпионаттарында бақ сынасса, оңтүстік клубтары Липтон, Сант-Агата және Агорад кубоктары сияқты жарыстарда өзара күш сынасты. US Catanese Бірінші дүниежүзілік соғыстан аман қалды, содан кейін жергілікті Сицилия Федерациясы кубогында ойнады. Жеті маусымнан кейін, 1927 жылы, олар Катанез чемпионатына жоғары көтеріліп, 1928–1929 маусымында жеңіске жетті. Көтерілгеннен кейін команда Екінші дивизионға енді, бірақ итальян футболының фашистік реформасы Катанезе клубын таратуды және 1929 жылдың 27 маусымында Società Sportiva Catania құруды талап етті. Жаңа клуб алғаш рет 1934–1935 маусымында Серия B-де бақ сынасты, онда төртінші орынды иеленді; сол жылы Генуя Серия B титулын жеңіп алды. Катания осы кезеңде үш маусым бойы лигада ойнады, содан кейін деңгейден төмен түсті. Серия C-де Катания 1938–1939 маусымында чемпион атанды, сиракузалық және мессиналық қарсыластарынан басым түсіп, екінші және үшінші орындарды иеленді. Клуб Серия B лигасында соңғы орынды иеленді және сол маусымда тек үш ойын жеңді. Клубтың атауы 1942–1943 маусымында Серия C-де "Associazione Calcio Fascista Catania" деп қысқа мерзімге өзгертілді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс салдарынан маусым мерзімінен бұрын аяқталды.
Қайта тууы (19451949)
Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, Campionato Siciliano деп аталатын жергілікті жарыс ұйымдастырылды. Осы маусымның соңында "Элефанте Катания" деген жергілікті команда клубқа қосылды. Біріктірілген клуб "Катанезе" атауын сақтап, 1945–1946 маусымында Серия C турнирінде өнер көрсетті, бірақ соңғы орынды иеленді. Сол маусымда олармен бірге "Виртус Катания" командасы да қатысып, сегізінші орынға табан тіреді. Маусым аяқталған соң "Катанезе" және "Виртус" клубтары бірігіп, "Катания" клубын құрды. Клубтың алғашқы президенті бұрын "Катанезе" клубының президенті болған Санти Манганаро Пассаниси тағайындалды. Олар Серия C-ге жол алды, онда үш маусым өтті. Лигада бірінші орын үшін "Реджинамен" болған тартыстан кейін "Катания" 1948–1949 маусымында Серия B-ге көтерілді.
Алтын жылдар (19531965)
1950-1960 жылдар Катания клубының алтын дәуірі болып саналады, себебі олар осы кезеңде екі рет Серия А-ға жоғары көтерілді. Олардың бірінші жоғарылауы Серия B-ден 1953–54 маусымында Кальяри және Ломбардиялық «Про Патрия» командаларын жеңіп, дивизион чемпионы атанды. Серия А-дағы алғашқы маусымда клуб лайықты 12-орынды иеленді, бірақ қаржылық тәртіпсіздіктерге байланысты, «Удинезе Кальчо» сияқты, клуб мәжбүрлі түрде төмендеді. 1930 жылдардың соңында клуб сапында ойнаған Кармело Ди Белла басқаруымен Катания 1959–60 маусымында Серия B-ден жоғары көтерілді. Катания соңғы ойында «Брешияға» 4–2 есебімен жеңіліп, «Парманың» «Триестинаға» қарсы жақсы нәтиже көрсетуін қажет етті. Осылай да болды, және Катания жоғары көтерілді. Катания 1960–61 маусымында Серия А-ға оралды, бұл лигада алты жылдық қанағатты күйзелістің бастауы болды. Жаңадан көтерілген клуб Италияның «Лацио» және «Наполи» сияқты жетекші клубтарынан жоғарырақ, сегізінші орынды иеленді. Бұл маусымда бірнеше маңызды жеңістер тіркелді; олар «Наполи» және «Болоньяны» екі рет, өз алаңында «Сампдорияны» 3–0 есебімен, ал ең бастысы, Сицилияда «Миланды» 4–3 есебімен жеңді. Сонымен қатар, маусымның соңғы күні олар Кастеллацци мен Кальванизе голдарының арқасында «Интернационалены» 2–0 есебімен жеңді. «Интер» сол жылы тартысты титул үшін «Ювентусқа» есе жіберді. Төрт жыл өткен соң, 1965 жылы, Катания лигада сегізінші орынды иеленді, бұл жолы «Ромадан» және сицилиялық қарсыласы «Мессинадан» жоғары болды. Осы кезеңде клубтың ең танымал жұлдыздары, мысалы, жартылай қорғаушылар Альваро Биагини және бразилиялық Чинесиньо, сондай-ақ қанат шегіндегі ойыншылар Карло Фачин және Джанкарло Данова ойнады. Катания «Ювентусты» (2–0), «Фиорентинаны» (2–0) және «Лационы» (1–0) жеңді.
Төмендеу (1966-1984 жылдар)
1966 жылы «Катания» клубының Серия B-ге түсуінен кейін Кармело Ди Белла клубты тастап кетті, ал клуб Серия B-де қалды. Кейін «Палермо» клубы Серия А-ға көтерілгенге дейін олар Сицилия дербисінде ойнады. «Катания» 1969–70 маусымында үшінші орын алып, Серия А-ға жоғарылады. Бірақ бір маусымнан кейін Серия А-дан қайта төмендеді. Сол маусымда олар «Лацио» командасын 3–1 есебімен ұтты және «Милан» командасымен өз алаңында тең түсті. «Катания» 30 ойында барлығы 18 гол соқты. 1973–74 маусымында олар Серия C-ге түсті, бірақ чемпион атанды және Серия B-ге қайта көтерілді. 1976–77 маусымында да осыған ұқсас жағдай болды, олар Серия C-ге түсті. Олар екінші, содан кейін үшінші орын алды, ал 1979–80 маусымында енді Серия C1 деп аталатын лиганың чемпионы атанды. Үш қысқа маусымнан кейін «Катания» «Милан» және «Лацио» командаларынан кейін үшінші орын алып, Серия А-ға көтерілді. Олар 1983–84 маусымын Италияның жоғары лигасында өткізді, тек бір рет жеңіске жетті (ол жеңіс «Пиза» клубына қарсы болды) және 12 ұпай жинады.
Кейінгі құлдырау және қайта жандану (1985-2006)
Катанияның құлдырауы олардың соңғы рет Серия B-ге түсуінен кейін басталды. Команда енді итальян футболының жоғары дивизионына жете алмады, керісінше, құлдырауын жалғастырды және 1980 жылдардың соңғы бөлігінде Серия C1-де қалды. 1993 жылы қаржылық тәртіпсіздіктерге байланысты Италия футбол федерациясы (FIGC) команданың сол жылға қатысуын тоқтатты. Сот отырысынан кейін судьялар FIGC шешімін жарамсыз деп жариялады, осылайша федерацияны Катанияны сол жылғы жарысқа қайтаруға мәжбүр етті. Катания Сицилияның Экселенцасына (Италия футболының алтыншы лигасы) қосылды. Осы уақытта тағы бір сицилиялық футбол командасы, Лентини қаласынан (Сиракуза провинциясы) шыққан «Атлетико Леонцио» қалаға көшіріліп, «Атлетико Катания» деп аталды. Осының барлығына қарамастан, нағыз «Катания» қысқа мерзім ішінде Серия C-ге қайта оралып, кейін 2002 жылы Серия B-ге көтерілді. 2003 жылы «Катания» Серия B-нің 20 командадан 24 командаға дейін ұлғайуына әкелген даудың ортасында болды, бұл «Катания ісі» деп белгілі болды. Клуб «Сиена» 1–1 есебімен тең түскен кезде құрамында қатысуға құқығы жоқ ойыншыны пайдаланғанын мәлімдеді. Бұл нәтиже «Катанияның» лигадан түсуіне себеп болды, ал жеңіс алған жағдайда қосымша екі ұпай оларды құтқарар еді. Алғашқыда «Катания» 2–0 есебімен жеңіске ие болды, бірақ нәтиже өзгертілді, себебі кінәлі ойыншы матчта ойнамаған резервтік ойыншы болды. «Катания» Сицилия автономиялық аймағының судьяларына шағымданды, олар жеңіске қатысты мәселені қарады. Тамыз айында FIGC «Катанияны», «Дженоа» мен «Салернитананы» Серия B-де қалдыруға шешім қабылдады, сондай-ақ 2003–04 маусымында жаңадан құрылған «Фиорентина» да қосылды. Бұл шешім Италия үкіметінің араласуына дейін маусымның басталуын кейінге қалдырған басқа Серия B клубтарының наразылығына және бойкотына әкелді. Лига 2004–05 маусымында 22 командаға дейін қысқартылды, ал сонымен бірге Серия А 18 командадан 20 командаға дейін ұлғайтылды. Осы маусымның басында «Windjet» авиакомпаниясының төрағасы және Сицилияның C1 лигасының «Ачиреале» командасының иесі Антонино Пулвиренти клубты сатып алды. «Катанияның» жаңа иелігі команданы жаңғыртты, ал 2005–06 маусымында «Катания» екінші орын алып, Серия А-ға жолдама алды.
Серия А-ға қайта оралу (2006-2013)
2006–07 маусымда Катания 22 жылдан кейін алғаш рет Серия А-да өнер көрсетті. Алғашқы жылы үй стадионында өткен ойындарда 20 турдан кейін төртінші орынға дейін көтерілді. Бірақ олардың қайта оралу маусымы 2007 жылдың 2 ақпанында Катанияда болған футболға байланысты зорлық-зомбылық оқиғасынан кейін күрт өзгерді. Бұл оқиға Сицилия дербисінде, Палермоға қарсы матчта болды. Катанияның ультраларының қатысуымен туған зорлық-зомбылық салдарынан полиция қызметкері Филиппо Расити Стадио Анджело Массимино стадионының сыртында қаза тапты. Осы оқиғаға байланысты FIGC комиссары Лука Панкалли елдегі футболмен байланысты барлық іс-шараларды, лига матчтары мен Ұлттық құрама ойындарының ішінде, уақытша тоқтатуға мәжбүр болды. Катания клубының төрағасы және иесі Антонино Пулвиренти футбол әлемінен кетуге дайын екенін мәлімдеді, себебі Катанияда футболды жалғастыру мүмкін емес екенін айтты. Италия футбол лигасы қайта ашылғаннан кейін Катания ойынды жалғастырды. 2007 жылдың сәуір айының соңында Удинезеге 1:0 есебімен жеңіске жеткенге дейін олар қатарынан 12 ойында жеңіліске ұшырады, нәтижесінде 13-орында қалды. Келесі маусымда бас бапкер Паскуале Марино Удинезеге кетіп, Сильвио Балдини команданы қабылдады, бұл жағдай бұрынғыдан қиын болды. Италия кубогында Катания жартылай финалға дейін жетіп, A.S. Ромадан жеңілді. 2008 жылдың 31 наурызында Балдини қызметінен босатылып, оның орнына Уолтер Дзенга тағайындалды. Дзенга команданы соңғы аптадағы тартысты ойында, үйде Ромамен 1:1 есебімен тең түсіріп, құлдырау аймағынан шығаруға қол жеткізді, ал 85-ші минутта Хорхе Мартинес гол соқты. Дзенга 2008–09 маусымында команданың бас жаттықтырушысы ретінде бекітілді. 2009 жылдың 5 маусымында Дзенга Катаниядан кетіп, Палермо футбол клубының бас жаттықтырушысы болды. Оның орнына Лига Про Прима Дивизионеде Равенна командасында тәжірибесі бар Джанлука Атцори келді. Атцори Равеннада 4–3–3 шабуылдық схемасын қолданғанымен танымал болды және Elefanti командасымен де ұқсас тәсілді жалғастыруы күтілді. 2009 жылдың 8 желтоқсанында Синиша Михайлович Катанияның жаңа бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Ол Elefanti клубымен 2011 жылдың маусымына дейін келісімшартқа қол қойды. Серия А турнирінде соңғы орында тұрған командаға келген Михайлович Ливорноға қарсы өткен матчта жеңіліске ұшырады. Келесі аптада оның командасы Туриндегі Ювентусты 2:1 есебімен жеңді. Михайлович Фиорентинаға кеткеннен кейін Катания 2010–11 маусымында Марко Джампаолоны жаңа бас жаттықтырушы етіп тағайындады. 2011 жылдың қаңтар айында Катания нашар нәтижелерге байланысты Джампаолоны қызметінен босатып, оның орнына бұрынғы аргентиналық футболшы Диего Симеонені тағайындады. Симеоне Сицилиялық команданы қауіпсіздікке жеткізіп, маусым соңында, команданы баптағаннан кейін төрт ай өткен соң, қызметінен кетті. Кейін Катания 37 жастағы Винченцо Монтелланы Симеонеге екінші рет жаттықтырушылық тәжірибесінде алмастырды, ол 2010–11 маусымының соңғы бөлігінде Ромада уақытша бас жаттықтырушы болып қызмет еткен. 2012–13 маусымда Роландо Маран команданы басқарды, ол Катанияны 38 Серия А матчында 56 ұпай жинаған рекордтық маусымға жеткізді. Бұл маусымда Катания бір маусымда үйде рекордтық жеңіске жетті, сондай-ақ жоғары дивизиондағы жалпы жеңістерінің саны бойынша рекордтық көрсеткішті көрсетті, ал Серия А-да бес маусым қатарынан рекордтық ұпай жинады. Олар маусым соңында Интерналациональден озып кетті және УЕФА Еуропа лигасына қатысу үшін тек бес ұпайдан ғана қалып қойды.
Екінші құлдырау және 2022 жылы банкроттық (2013-2022)
2013–14 маусымынан кейін Серия А-дан төмен дивизионға жіберілген «Катания» клубы, кейіннен Lega Pro-ға да төмен түсіп, одан соң тоғыз ұпайы қысқартылды. 2014–15 маусымында бас жаттықтырушы және клуб иесі Антонио Пулвиренти бес ойындың нәтижесіне әсер еткенін мойындады. Клуб 2020 жылдың 24 шілдесінде Sport Investment Group Italia S.p.A. (С. И. Г. I.) компаниясының клуб активтерінің 95,4%-ын сатып алғанын хабарлады. 2021 жылдың 16 қаңтарында SIGI-ден барлық акцияларды сатып алуға америкалық адвокат Джо Такопина басқаратын инвесторлар тобымен алдын ала келісімге қол қойылды. Бірақ, сатып алу жоспары іске аспады, ал 2021 жылдың 22 желтоқсанында клуб төлемдерді тоқтата тұрды және басқаруға берілді. Үш аукцион мен кәсіпкер Бенедетто Манчинидің сатып алу ұсынысынан кейін, Катания сотының клубты уақытша басқаруы 9 сәуірде аяқталды, нәтижесінде клуб 2021–22 Серия C маусымынан дереу шеттетілді. Одан кейін Италия футбол федерациясы клубты итальян кәсіби лигасынан шығаруды ресми түрде бекітті және клубтың барлық ойыншыларын мен қызметкерлерін босатылған деп жариялады.
2022 жылы қайта құрылуы (2022 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2022 жылдың маусым айында анасы Катанияда туған австралиялық даму индустриясының кәсіпкері Росс Пеллиграға қала Италияның D сериясында жаңа клуб тіркеу құқығын берді, бұл НОИФ-тың 52-бабына сәйкес жасалды. Ол Катанияны А сериясына қайтаруды басты мақсат етіп, экономикалық ресурстарды инвестициялауға уәде берді, сондай-ақ Пулвиренти кезеңінде салынған Torre Del Grifo жаттығу орталығын сатып алуға қызығушылық танытты. Жаңа клубтың атауы Катания Сосиета Спортива Дилеттантистика деп өзгертілді, Росс Пеллигра президент, ал Винченцо Грелла вице-президент болып тағайындалды және олар 2022–23 жылғы D сериясына қабылданды. Содан кейін Катания D сериясының I тобында бірінші орынды алып, 2023–2024 маусымда C сериясына автоматты түрде жолдама алды.
Спорт орталығы
Катания клубы 2011 жылдың 18 мамырында ашылған және Маскалусия қаласына жақын орналасқан Торре-дель-Грифо ауылы спорт орталығында жаттығуларын өткізеді. "Этна" клубына тиесілі орталықтың жалпы ауданы 150,000 м2 және төрт стандартты футбол алаңы бар – екеуі табиғи шөппен, екеуі синтетикалық шөппен жабдықталған, сондай-ақ екі жүзу бассейні мен төрт жаттығу залы бар. Бұған қоса, Торре-дель-Грифода "Катания" футбол клубының бас кеңсесі орналасқан.