Кіріспе
Атлант мұхитындағы дауыл маусымы
1954 жылғы Атлант мұхитындағы дауыл маусымы аталған дауылдар саны бойынша орташа деңгейден жоғары болды, оған 16 дауыл түзілді. Барлығы, маусым 751,6 миллион долларлық зиян келтірді, сол кездегі кез келген маусымның ең көп шығыны осы болды. Маусым 15 маусымда ресми түрде басталды, ал тоғыз күннен кейін алғашқы аталған дауыл пайда болды. «Алис» даулы Мексика шығанағында пайда болып, Рио-Гранде өзені бойымен құрлыққа қарай жылжыды, осының салдарынан мол жауын-шашын мен рекордтық су тасқыны болды, одан 55 адам қаза тапты. Тамыз айының соңына дейін жағдай тыныш болды, шілде айында тек «Барбара» ең нашар тропикалық дауыл пайда болды. Екі апта ішінде «Кэрол» және «Эдна» дауылдары ұқсас бағыттармен жүріп, содан кейін Нью-Англияға күшті дауыл ретінде соқты. Соңғысы Мэн штаты тарихындағы ең қымбат дауылға айналды. Қыркүйек айының соңында «Гилда» тропикалық даулы Гондурас солтүстігінде 29 адамның өмірін қиды. Қазан айының басындағы тропикалық депрессия ракетамен жоғарыдан түсірілген фотосуретте жазылды, осылайша тропикалық циклонның алғашқы ірі масштабты суреті алынды. Маусымның ең күшті және ең қауіпті даулы «Хазель» болды, ол қазан айында Солтүстік Каролина/Оңтүстік Каролина шекарасына жақын жерге соққы бергенге дейін Гаитиде мыңдаған адамды өлтірді. Ол АҚШ-та ауыр зардаптар келтірді, содан кейін экстратропикалық аймаққа айналып, Онтариоға әсер етті. Торонтода қарқынды жаңбыр жауып, су тасқыны болды, осыдан көп зиян келді. Маусым 15 қарашада ресми түрде аяқталды, бірақ 30 желтоқсанда Кіші Антиль аралдарының солтүстік-шығысында «Алис» деген тағы бір дауыл пайда болды, ол келесі жылдың 6 қаңтарына дейін жалғасты. Барлығы 16 тропикалық дауыл, 7 дауыл және 3 күшті дауыл болды.
Маусым қорытындысы
Ураган маусымы ресми түрде 15 маусымда Флорида штатының Майами қаласындағы АҚШ Ауа райы бюросы тәулік бойы жұмыс істеуді бастағанда басталды. Грейди Нортон басқаратын агенттіктің Атлантика бассейніндегі 43 метеостанцияға қолжетімділігі болды. Сонымен қатар, дауылдарға ұшып, деректер жинауға дайын "Дауыл аулаушылары" ұшақтарының тобы күштілікке келтірілді. Маусым барысында сегіз дауыл аталды, бұл "қалыптыдан жоғары" деңгейде саналады. ACE – дауылдың күшіне оның қанша уақыт бойы сақталғанын көбейту арқылы есептелетін көрсеткіш, сондықтан ұзаққа созылған және әсіресе күшті дауылдардың ACE көрсеткіші жоғары болады. ACE тек тропикалық дауыл күшіне жеткен немесе одан асып түскен тропикалық жүйелер туралы толық хабарламалар үшін есептеледі.
Бірінші тропикалық дауыл
26 мамырда Мексика шығанағының шығысында кең сулы ойыс пайда болды. Флоридада осы ойыс бойымен фронталды бұзылыс қалыптасып, кең циклондық айналым аймағын тудырды. Атлант мұхитының батысына шыққаннан кейін жүйеде жабық айналым пайда болды және 28 мамырда Флорида штатының Джексонвилл қаласының шығысына шамамен 161 км жерде тропикалық депрессия пайда болды деп есептеледі. Аймақтағы кемелердің бақылаулары депрессияның 28 мамырдың соңына қарай тропикалық дауылға дейін күшейгенін көрсетті. Жүйе кішкентай болғандықтан, 2015 жылы деректерді қайта талдағанға дейін оның тропикалық циклон екені анықталмады. Дауыл Солтүстік Каролинаны шығыстан айналып өтіп, солтүстік-шығысқа қарай жылжыды, Солтүстік Каролина жағалауына жаңбыр әсер етті. 29 мамырда кемелердің бақылаулары желдің ең жоғары жылдамдығын көрсетті. Келесі күні дауыл жылы фронтпен байланысты болды, бұл оның Жаңа Англияның оңтүстік-шығысында экстратропикалық жүйеге айналғанын білдіреді. Солтүстік-шығысқа қарай қозғала берген бұрынғы дауыл Ньюфаундлендтің оңтүстік-шығыс жағалауынан өтіп, 31 мамырда солтүстік-батысқа қарай тағы бір тропикалық емес төмен қысымдық жүйеге сіңірілді.
Екінші тропикалық дауыл
17 маусымда Оңтүстік Флоридада троф пайда болды. Келесі күні ерте циркуляция қалыптасып, Эверглейдс үстінде тропикалық депрессияның дамығанын көрсетті. Жүйе баяу солтүстік-шығысқа қарай жылжып, 20 маусымда сағат 06:00 UTC-де Батыс Атлант мұхитына шықты. Содан кейін депрессия тропикалық дауылға күшейді, бірақ құрылымы кең және асимметриялық болды, себебі жақын жердегі жоғары деңгейдегі төмен қысымдық аймаққа байланысты, жүйе субтропикалық циклон болуы мүмкін екенін көрсетеді. Аймақтағы кемелердің хабарлары дауылдың одан әрі күшейгенін көрсетті. 22 маусымда құрылым Оутер Бэнкстің жанынан өте келе симметриялықрақ болды, Солтүстік Каролинаның Уилмингтон қаласына жел әкелді. Сол күні "Дауыл аулаушылары" желдің шамамен 4 мың шақырымға жететінін болжады, сондықтан дауыл қысқа уақытқа ураган статусына ие болған болуы мүмкін. Желдің ең жоғары күші шамамен 4 градусқа жетеді деп есептелді. 24 маусымда дауыл экстратропикалыққа айналып, көп ұзамай Жаңа Шотландияның оңтүстік-батыс жағалауына соқты. Келесі күні жүйе Солтүстік Сент-Лоуренс шығанағында тарады. 25 маусымда Алиса ураган статусына жетіп, сол күні желдің ең жоғарғы шамасына жетті, содан кейін Мексиканың солтүстік-шығысына, Мексика-АҚШ шекарасының оңтүстігіне жағалауға соқты. Дауыл Рио-Гранде аңғарында ішкі аймаққа қарай жылжып, 27 маусымда тарады, жауын-шашынның көп бөлігі Пекос өзенінің маңына шоғырланды. Үш жыл бойы жауын-шашын аз болған аймақтарда жауын-шашын көп болды. Халықаралық шекара және су комиссиясының хабарлауынша, бұл Пекос өзені бойындағы су тасқынына әкелді, бұл "[сол] өлшемдегі су алабы үшін АҚШ-тағы ең жоғары ағын жылдамдығы болды". Озона, Техас ең көп зардап шекті, зиян шамамен 2 миллион долларға бағаланды. Ағыстың төменгі жағында Рио-Гранде 1865 жылдан бері ең жоғары деңгейге көтерілді, Техастағы Игл-Пасс 8 фут (2 метр) сумен суға батты. Жалпы алғанда, кем дегенде 55 адам қаза тапты. Дауыл пайда болғаннан кейін солтүстік-батысқа қарай жылжып, 28 шілдеде Барбара тропикалық дауылға айналды. Желдің максималды тұрақты жылдамдығы шамамен 4 мың шақырымға жетті, бірақ "Генри М. Доус" атты жағалаудағы танкер желдің күрделі соққан жылдамдығын 4 градусқа дейін тіркеді. Одан әрі күшеймей, Барбара 29 шілдеде Луизиана штатының Вермильон шығанағына жақын жерде соқты, келесі күні Техас үстінде тарады. Дауыл өтетін жолында ауыр жауын-шашын жауды, жаңбыр су тасқынына және күріш егісіне зиян келтірді. Алайда, "Айлық ауа райы" журналының жылдық қорытындысында жауын-шашын "зақым келтіруден гөрі әлдеқайда пайдалы" деп сипатталды. Желден зақым келген жоқ. Карол 31 тамызда Коннектикут штатының Олд-Сейбрук қаласына соңғы рет соқты. Бірнеше сағаттан кейін дауыл Нью-Гэмпширде экстратропикалыққа айналып, кейін Квебек үстінде тарады. Зиян шамамен 228 000 долларға бағаланды. Лонг-Айлендте Монтаук тас жолын шамамен 1 метрдей су басып кетті. Күшті жел 275 000 үйді электр қуатынан айырды, аралдағы зиян 3 миллион долларға жетті. Дауыл Коннектикут жағалауына жоғары толқын кезінде соқты, Нью-Лондоннан шығысқа қарай су деңгейі шамамен 4 метрге көтерілді. Нарагансетт шығанағындағы су деңгейі 4 метрге жетті, бұл 1938 жылғы Жаңа Англиядағы ураганнан асып түсті, ол Провиденстің орталық бөлігін 4 метр сумен су басты. Нью-Лондонда жауын-шашын шамамен 4 градусқа жетті, соның ішінде Блок-Айлендте рекордтық жоғары жел соқты. Коннектикуттың шығысынан Массачусетс штатының оңтүстігіне дейінгі кең аумақтарда электр қуаты болмады. Тек он күннен кейін ғана оны Эдна даулы басып өтті. Жаңа Англияда ураган шамамен 4000 үйді, 3500 көлікті және 3000 қайықты қиратты.
Доли даулымы
31 тамызда Пуэрто-Риконың солтүстік-батысында тропикалық толқын пайда болды. Ол солтүстік-солтүстік-батысқа қарай жылдам қозғалды, сол күні Долли тропикалық дауылға, ал 1 қыркүйекте – дауылға айналды. Алайда, дауыл солтүстікке бұрылып, құрлықтан алыстады. 2 қыркүйекте, дауыл Сыртқы жағалау мен Бермуда арасындағы жартылай қашықтықты өткеннен кейін, "Дауылды аулаушылар" желдің максималды жылдамдығын бағалады. 2 қыркүйекте Долли солтүстік-шығысқа бұрылып, сол күні Нова Шотландияның оңтүстігінде экстратропикалық дауылға айналды. Оның қозғалысы 4 қыркүйекке дейін қадағаланды, соңғы рет Азор аралдарының солтүстігінде тіркелді. Зақым туралы ешқандай хабарлама түспеді. 7 қыркүйекте Эдна дауылға айналды, ал келесі күні ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Ол солтүстік және солтүстік-шығысқа бұрылып, Сыртқы жағалауларды айналып өтті және Кейп-Кодтың жанынан өтті. 11 қыркүйекте Эдна Массачусетс штатына 2-санаттағы күшті дауыл ретінде соқты. Лонг-Айленд пен Жаңа Англияда дауыл 42 миллион доллардан астам шығын келтірді және 20 адам қаза тапты, бұл "Кэрол" дауылдарынан кейін 11 күн өткен соң болды.
Тоғызыншы тропикалық дауыл
2 қыркүйекте Атлант мұхитының орталық бөлігінде тропикалық ойыс сақталды. Келесі бірнеше күнде жүйе кез келген фронталдық жүйелерге тәуелсіз, солтүстік-шығысқа қарай баяу жылжыды. 6 қыркүйекте жақын жердегі кемелер жабық айналым пайда болғанын хабарлады, бұл жүйенің тропикалық депрессия ретінде пайда болуын білдірді. Солтүстік-шығысқа қарай жылдамдық алған дауыл 7 қыркүйекте ең жоғары жел жылдамдығына жетті. Келесі күні жүйе экстратропикалыққа айналып, жақын арада солтүстіктегі ірі экстратропикалық дауылға сіңірілді. Ең көп зиян Поза-Рика аймағында болды, негізінен банан плантацияларының қирауынан. Ақшалай шығын шамамен 1,5 миллион долларға бағаланды және бес адамның қаза болғаны хабарланды. Гондурас президенті Хуан Мануэль Гальвес АҚШ-тан көмек сұрады. Жауап ретінде АҚШ Әуе күштері ең зардап шеккен аймақтарға азық-түлік, дәрі-дәрмек, сал және су тазарту таблеткаларын жеткізді. Гондураста барлығы 29 адам қаза тапты. Гилда Белизке құрлыққа шыққанда, мүлікке көп зиян келтірмеді және ешкім қаза болған жоқ.
Хазель даулымы
"Хейзел" даулы осы маусымдағы ең өлімге себеп болған және екінші ең қымбат дауыл болды. АҚШ-та 95 адамның қаза болуына себеп болғаннан кейін, 5 қазанда "Хейзел" Уиндуард аралдарының шығысында пайда болды және оңтүстік-шығыс Кариб теңізінен өтіп бара жатқанда 1-санатты дауылға айналды. Солтүстікке қарай күрт бұрылғаннан кейін, Гаитиге жақындағанда ол тез күшейіп, құрлыққа тию алдында 3-санатқа жетті. Ол Каролина штатында 4-санатты дауыл ретінде құрлыққа тиді, соққыға ұшқан жерге жақын орналасқан жағалаудағы тұрғын үйлердің көп бөлігін қиратты. "Хейзел" Делавэр, Мэриленд, Нью-Джерси, Нью-Йорк, Пенсильвания, Вирджиния және Батыс Вирджиния штаттарына әсер етті, нәтижесінде шамамен 308 миллион долларлық зиян келді. "Хейзел" Онтариоға келгенде, Үлкен Торонто аймағы арқылы өтетін өзендер мен арналар жағалаудан асып, ауыр су тасқынына әкелді. Осының салдарынан, су тасқынына ұшыраған аймақтардағы көптеген тұрғын үйлер, мысалы, Raymore Drive аймағы, кейіннен саябақтарға айналдырылды. Тек Канадада ғана 135 миллионнан астам канад доллары (2009 ж. 1,1 миллиард доллар) көлемінде зиян келтірілді. "Хейзел" Торонтода ерекше қиындықтар тудырды, себебі тропикалық дауылдармен күресу тәжірибесінің жетіспеуі және дауылдың күшін күтпеген жерден сақтап қалуы осыған себеп болды. "Хейзел" құрлық арқылы 1094 км (680 миль) жол жүрді, бірақ Канадаға жақындағанда, ол күшті суық фронтпен бірікті. Дауыл Үлкен Торонто аймағында тоқтап, енді тропикалық емес болғанымен, 1-санатты дауыл сияқты күшті болып қалды. Тазалау жұмыстарына көмектесу үшін 800 әскери қызметкер шақырылды және 5,1 миллион доллар (2023 ж. 56,2 миллион доллар) көмек көрсеткен "Дауылдан көмек көрсету қоры" құрылды. "Алиса" өз жолындағы бірнеше аралдарда қатты жаңбыр мен орташа күшті жел соқты. Саба және Ангилья ең көп зардап шекті, жалпы зиян 623 500 долларды (1955 ж. АҚШ доллары) құрады. Оперативтік тұрғыдан алғанда, нақты деректердің жетіспеуі АҚШ-тың ауа райы бюросына 2 қаңтарға дейін жүйені дауыл деп жариялауға мүмкіндік бермеді. "Алиса" 1955 жылдың басында осы атпен аталып, деректерді қайта талдау оның жолын өткен жылға дейін созуға мүмкіндік берді, нәтижесінде бір маусымда есімдері бірдей екі тропикалық циклон пайда болды. Бұл 2005-2006 жылдардағы "Зета" тропикалық дауылымен бірге екі күнтізбелік жылға созылған екі дауылдың бірі болды.
Hazel formed on October 5 just east of the Windward Islands and intensified into a Category 1 hurricane while crossing the southeastern Caribbean Sea. After making a hard turn northward, it rapidly intensified as it approached Haiti, reaching Category 3 intensity before landfall. It fluctuated in intensity before making landfall as a Category 4 hurricane in the Carolinas, which destroyed most waterfront dwellings near its point of impact. It affected several more states, including Delaware, Maryland, New Jersey, New York, Pennsylvania, Virginia, and West Virginia, bringing gusts near and causing $308 million in damage. When Hazel arrived in Ontario, rivers and streams passing through the Greater Toronto Area overflowed their banks, causing severe flooding. As a result, many residential areas located in floodplains, such as the Raymore Drive area, were subsequently converted to parkland. In Canada alone, over C$135 million (2009: $1.1 billion) of damage was incurred. Hazel was particularly destructive in Toronto, as a result of a combination of a lack of experience in dealing with tropical storms and the storm's unexpected retention of power. Hazel had traveled 680 mile (1094 km) over land, but while approaching Canada, it had merged with an existing powerful cold front. The storm stalled over the Greater Toronto Area, and although it was now extratropical, it remained as powerful as a category 1 hurricane. To help with the cleanup, 800 members of the military were summoned, and a Hurricane Relief Fund was established that distributed $5.1 million (2023: $56.2 million) in aid. Alice produced heavy rainfall and moderately strong winds across several islands along its path. Saba and Anguilla were affected the most, with total damage amounting to $623,500 (1955 USD). Operationally, lack of definitive data prevented the U. S. Weather Bureau from declaring the system a hurricane until January 2. It received the name Alice in early 1955, though re analysis of the data supported extending its track to the previous year, resulting in two tropical cyclones of the same name in one season. It was one of only two storms to span two calendar years, along with Tropical Storm Zeta (2005) in 2005–06.
Басқа жүйе
2 қазанда тропикалық депрессия Куба жағалауынан батысқа қарай Мексика шығанағына жылжыды. Ол желдің күші арта қоймай, батысқа қарай қозғалды және Техас штатының Браунсвилл қаласының солтүстігіне шамамен 64 шақырым жерде құрға түсті. Депрессия Техастың оңтүстігінен өтіп бара жатып әлсіреп, көп жаңбыр жаудырды. Браунсвиллде 45 минут ішінде, ал алты сағат ішінде жауын-шашын тіркелді. 5 қазанда Big Bend аймағына жеткенде, ол сәл күшейді. Осы шамада АҚШ Әскери-теңіз күштері Нью-Мексико штатындағы Уайт-Сэндс полигонында ракета сынағын жүргізді. Мұндай сынақтар көбінесе аспан бұлтты болғанда жасалмайтын еді. Ракета шамамен 161 км биіктіктен депрессияның суретін түсірді, бұл тропикалық циклонның алғашқы мұндай кең ауқымды суреті болды. Кейіннен депрессия Нью-Мексикоға жетіп, қосымша жаңбыр жаудырды.
Зейнеткерлік
Солтүстік Атлантика бассейнінде ерекше қауіпті немесе зиян келтірген дауылдардың аттарын енді пайдаланбау практикасы 1954 жылғы маусымнан кейін АҚШ-тың Ауа-райы бюросымен басталды. Кэрол, Эдна және Хейзел аттары осы саясат бойынша алғаш рет алынып тасталды.