Грумман XF10F "Жағуар": Қанат пішінін өзгертетін әскери ұшақ прототипі
Grumman XF10F Jaguar
Grumman XF10F Jaguar: АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін жасалған, бірақ қабылданалмаған прототиптік икемді қанатты ұшақ. F-111 және F-14 Tomcat-қа әсер етті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Grumman XF10F Jaguar – 1950 жылдардың басында АҚШ Әскери-теңіз күштеріне ұсынылған өзгермелі қанатты истребитель ұшағының прототипі. Ол ешқашан қаруға қойылмаса да, оның жүргізілген зерттеулері кейін General Dynamics F 111 және Grumman F 14 Tomcat ұшақтарының жасалуына негіз болды.
The Grumman XF10F Jaguar was a prototype swing wing fighter aircraft offered to the United States Navy in the early 1950s. Although it never entered service, its research paved the way toward the later General Dynamics F 111 and Grumman's own F 14 Tomcat.
Жобалау және әзірлеу
Әскери-теңіз күштерінің өзгермелі геометриялық қанаттарға деген қызығушылығы реактивті ұшақтардың салмағының артуынан және бұл әуе кемелерімен жұмыс істеуді қиындатуынан туындады. Көптеген қолданыстағы ұшақтардың әуе кемесіндегі өнімділігі жеткіліксіз болды, ал салмақтың өсу тенденциясы айқын байқалды. Сонымен қатар, жоғары жылдамдыққа қол жеткізу үшін қанаттың кеңейтілген конфигурациясы қажет болды, бірақ ол ұшып көтерілу кезінде тиімді болмады. Осы екі қасиетті бір ұшақта біріктіру перспективасы қызықты болды. Алғашқыда F9F Panther ұшағының қанаттарын өзгерту ретінде жоспарланған, 1948 жылдың ақпан-наурыз айларында конструкция T тәрізді құйрықпен қайта жасалды, содан кейін өзгермелі геометриялық қанаттармен жабдықталды. Онда T тәрізді құйрық, көлденең стабилизатор, мұрын бөлігінде дельта-серво басқаруы бар кішкентай айналмалы орталық корпус және тік қанаттың үстіне орнатылған үлкен артқы дельта қанаты болды. Жамбас арқылы ауамен толықтырылатын бір турбореактивті қозғалтқыш орнатылған. Жоғары, иыққа орнатылған қанаттар екі күйге ие болды: ұшу мен қону үшін 13,5 градус бұрылыс және жоғары жылдамдықты ұшу үшін 42,5 градус бұрылыс. Көлденең стабилизатордың ерекше дизайны еркін қозғалатын болды; оған бекітілген кішкентай алдыңғы қанат тікелей ұшқышпен басқарылды және стабилизаторы жоғары немесе төмен тартты. Осылайша, басқару аэродинамикалық, емес механикалық принципте жүзеге асырылды, бұл төмен жылдамдықтарда алдыңғы қанат үстінен ауа ағыны азайғанда, бақылаудың қиындығына әкелді. Егер жоба одан әрі дамытылған болса, онда ол әдеттегі толық қозғалмалы құйрықпен ауыстырылар еді. Конструкцияның болжамсыз мінез-құлқы ұшқыштардың тербелістерін тудырды, ал қанаттың алдыңғы бөлігіндегі жалақтардың кенеттен және ретсіз ашылуы ұшақты көп уақыт бойы басқаруды қиындатты. XF10F 1 қаруланбаған, бірақ сериялық өндірістегі ұшақтарда, басқа заманауи әскери-теңіз ұшақтары сияқты, төрт 20 мм (.79 дюйм) зеңбірек және бомбалар мен ракеталарға арналған пилон орнатылар еді.
The Navy's interest in the variable geometry wing was based on concerns that the ever increasing weight of its jet fighters was making aircraft carrier operations troublesome. Many of its existing aircraft already had marginal carrier performance, and the trend in weight growth was obviously upward. At the same time, the demands for high speed performance demanded swept wing layouts that did not lend themselves to good takeoff characteristics. The prospect of combining the two in a single aircraft was enticing. Originally conceived as a swept wing version of the earlier F9F Panther, in February–March 1948, the design was reconfigured with a T tail and ultimately a variable geometry wing. It featured a T tail, with the horizontal stabilator, a small pivoting center body with a delta servo control at the nose and a larger rear delta main wing, mounted atop the vertical fin. The single turbojet engine was fed by cheek intakes. The high, shoulder mounted wing could be moved to two positions: a 13.5° sweep for takeoff and landing and a 42.5° sweep for high speed flight. The unique horizontal stabilizer design was free floating; the attached small foreplane was directly controlled by the pilot and pulled the stabilizer up or down; so, it was aerodynamically, not mechanically controlled, and this resulted in sluggish pitch control, increasingly so at low speeds where airflow over the small foreplane was lessened, and if the project had developed further, it probably would have been replaced by a conventional all flying tailplane. The unpredictable behavior of the design often caused pilot induced oscillations, with the sudden and erratic deployment of leading edge slats causing the aircraft to be nearly uncontrollable much of the time. The XF10F 1 was not armed, but production aircraft would likely have had four 20 mm (.79 in) cannon and pylons for bombs and rockets, like other contemporary Navy fighters.