Кіріспе

Санта-Крус-дас-Флорес (Santa Cruz das Flores) – Португалияның Азор аралдарындағы Флорес аралының солтүстік жартысында орналасқан муниципалитет. Адамдар сирек қоныстанған Батыс тобында орналасқан, 2021 жылы халық саны 2020 адамды құрады, ал ауданы Лажеш-даш-Флорес муниципалитетімен шектеседі.

Тарих

Солтүстік муниципалитет туралы ең алғашқы жазба 1548 жылы Санта-Крус-дас-Флорес ауылына қатысты. Франсиско Гомес әкесі [Гаспар Фрутуозоның] еңбектерін көшіріп, "Носса Сеньор да Мисеркурида" кемесі экипажының келуін баяндады. Ол Гаспар Фрутуозоның 1589 жылғы сілтемесін қамтыды, онда Санта-Крустың өсіп келе жатқан қалалық аймағы "жақсы бөлінген және тегіс вилла" ретінде сипатталған. Понта-Дельгада, ол шағын шіркеуді қоршап тұрған 30 көршінің еншісі еді (Санто Амароға арналған, ал 16 ғасырдан бері оның шіркеулік қамқоршысы апостол Петір болған). 17 ғасырдың басында Диого дас Шагас Санта-Круз вилласын "аралдың бас қаласы" және әкімшілік орталығы деп атап, "[ауыл] аралдағы ең жақсы портымен өте жақсы орналасқан" деді. Ол өзінің туған қаласын "берік негізде салынған" деп сипаттады, оның шекарасы Санта-Круз құмды тілшесінен басталып, Посас портына дейін созылған, барлығы Монте-Кальварио (қазіргі Монте-дас-Крузес) бағытында. Ол "ауылдың бірінші жолын" және "Порто дас Посас" жолынан басталатын, ауылдың соңғы жолы болып табылатын және қалған жолдардың қиылысатын жерін" сипаттады. Бұл жыл аралдың солтүстік жартысының муниципалдық әкімшілігін белгіледі; әкімшілік құқықтарының бір бөлігі – маяк салу міндеттілігі еді. 1627 жылы викарий Инасио Коэльо салған, ал 1641 жылы Сан-Боавентура францискандық монастырының негізін қалау үшін жер берген примитивті шіркеу болды, сондай-ақ діни рәсімдерге нан мен шарап ұсынды. 1693 жылдың соңында Friar Agostinho de Mont'Alverne, негізінен Санта-Круз ауылында, 180 үйде 9000 тұрғын тұрғанын айтты. Бұл алғашқы қоныстанушылар португалдар еді, негізінен Алентежу және Миньо аймақтарынан келгендер. Осы шамада Ангра епархиясы 1693 жылдың 9 шілдесінде үшінші ескі приходты құрды: Носса Сеньора до Пилар, Барросас (солтүстікте) және Алагоа (оңтүстікте) шатқалдарымен шектелген. Санта-Крустағы Сан-Педро-де-Понта-Дельгада және Матрис-де-Носса-Сеньора-да-Консейсау приходтарынан бөлінген Седрос және Понта-Руива елді мекендері 50 үй және 176 адамды қамтыды. Санта-Круз графының қамқоршылығымен оның пресвитериясы мен бейнесімен оның бастапқы шіркеуі кейін 1719 жылы кеңейтіліп, 1822 жылы қайта құрылды. 1717 жылы отец Антонио Кордерио 200-ден астам үйдің тұрғындары бар, тегіс, жақсы салынған, теңізге апаратын төрт жолмен және әртүрлі жолақтармен кесілген жерді сипаттады. Оның көптеген жолдары көрнекті ғимараттармен белгіленді, соның ішінде Санкт-Петер шіркеуі және негізгі приходтық шіркеу (ол 18 ғасырға дейін салынып, қайта құрылды), сондай-ақ Сан-Себастьян, Санта-Катарина және Сан-Боавентура францискандық монастыры (1641 жылы отец Инасио Коэльо құрған). Понта-Дельгада приходтық шіркеуі 1763 жылы отец Франсиско де Фрага е Алмейда бастамасымен ескі шіркеудің қайта құрылуынан пайда болды. Бастапқыда приходқа Понта және Понта-Руива аудандары да кірді, бірақ олар кейіннен Фаджас (1676 жылы) және Носса Сеньора до Пилар (1693 жылы) приходтарын құру үшін бөлінді. Шамамен сол уақытта Грасиоза аралынан келген жергілікті тұрғын және мүлік иесі Хосе Антонио де Соса Беттенкурт Кавейра ауданында шіркеу салған, ол 1763 жылдың 22 желтоқсанында Тазалау тозағының (Almas Santas do Fogo do Purgatório) қасиетті жандарына арналды. Сол кезде тұрғындары (32 үйде шамамен 100 адам) 1757 жылдың шілдесінен бастап Ломбадағы Сан-Каетано приходының "рухани және денелік қажеттіліктеріне" бағынды. Өкінішке орай, бұл приход Лахес көршілес муниципалитетінде орналасқан, сондықтан приходтықтар қызметтерге аңғарлар арасында қашықтықты басып өтуге мәжбүр болды. Бұл 1833 және 1834 жылдары жалғасты, сонда Кавейраның кішкентай қонысы приходқа айналды, сонда Benditas Almas (Бақытты жандар) қамқоршысын алды, 1954 жылдан бастап Nossa Senhora do Livramento (Біздің бостандық ханым) шақыруымен. Санта-Круз 1815 жылға қарай есімдік атауынан басқа барлық жағынан әдемі қалаға айналды. Бірақ, шіркеудің ескі аувидоры Хосе Антонио Камоес атап өткендей, оның негізгі жолдары (Руа дас Посас, Руа до Рего, Руа де Санта Катарина, Руа до Порто, Руа Нова және Руа де Сан-Себастьяо до Мойо) және әртүрлі жолақтар, сондай-ақ оның ғимараттары да ретсіз болды. Жергілікті әкімшілік тіркеген 429 ғимараттың тек 113-і ғана сол кезеңнің стандартты черепицасымен жабылған. Ribeira dos Barqueiros, Vales, Pampilhal, Fazenda және Além da Ribeira аудандарында тұратын 419 адамның (қала орталығы туралы деректер жоқ) ешкім аяқ киім кимеген. Кедейлік жалпы жағдай болды, ал аралдың Донатариулары (алғашқыда Фонсекалар, кейіннен Санта-Круз графтары және ақырында Педро Хосе Кауперс) халықты құл ретінде бағындырды. Тақ астындағы билік арал тұрғындарына жерлерді, әскери-саяси институттарды және дін қызметкерлерін берді, бірақ отец Камоес сипаттағандай, әлеуметтік-саяси институттарды ескермеді: Флорес аралының тұрғындары [әлемдегі] ең кедей және бақытсыз адамдар (Корвиностардан басқа). Кавейра приходтық шіркеуінің негізгі тасы 1870 жылдың 13 маусымында салынды, ал құрылысы 1880 жылдың 11 қыркүйегінде аяқталды, ал алтарь киеленді. 1841 жылдың 7 қаңтарынан бастап Санта-Круз вилласы Флорес және Корво екі басқарудың сот орталығы болды (батыс архипелагы); сот жүйесі Санта-Круздан басқарылды, бірақ судья аралдан келген жоқ. Санта-Круз өсті және демографиялық және экономикалық жағдайы бойынша Лажестен асып түсті, соңында 1895 жылы екі аралдың саясатын өз қолына алды. Осы жылдың 18 қарашасында Лажес муниципалитеті таратылды, ал Корвомен бірге 1895 жылдан 1898 жылға дейін біріктірілген муниципалитет болды. 1898 жылы кеңесші Хосе Лусиано де Кастро жеке әкімшілік бөлімдерді қалпына келтіруді жүзеге асырды. Қабырғаларының беріктігіне қатысты мәселелерді айта отырып, Седрос приходтық шіркеуі 1945 жылдың қыркүйегінде бұзылып, жаңа ғимарат салынды: ол 1954 жылдың 18 маусымында киеленді.

Физикалық география

Санта-Крус-дас-Флорес муниципалитеті жанартау аралының бір бөлігі ретінде, көбінесе таулы-безірген аймақта сөнген жанартау конустары мен көлдері бар бірнеше көркем көріністерді ұсынады. Бұл – гүл шаруашылығы мен Азор аралдарында кең таралған сүт өнеркәсібінің дамыған табиғи бақ. Аралдағы ең тегіс жерді оның басқару орталығы – Санта-Крус-дас-Флорес (қаласы) алып жатыр, ол шығыс жағалауда және Лажес-дас-Флорес муниципалитетімен шекаралас орналасқан. Бұл орталық сауда-саттықпен қатар, аралдағы жалғыз әуежай мен орта мектепке де үйі. Солтүстікке қарай, жалғыз жол бойында Фазенда-де-Санта-Круз шағын ауылы орналасқан, ол Орман қорығы (Reserva Florestal da Fazenda de Santa Cruz), жасанды көл және аралдағы жалғыз электр станциясы (1967 жылы салынған) үшін танымал. Паркте форель шабақтарын өсіру бағдарламасы жүргізіледі, демалысқа арналған орындар, бұғы бағы және эндемикалық өсімдіктердің көптеген түрлері бар. Аймақтық жолдың соңында Корвоға тікелей көрініс ашылатын, көптеген қорғалған шығанақтары мен бұхталары бар Понта-Делгада қауымдастығы орналасқан. 50 метр ұзындығы және 25 метр ені бар Грута дос Энчареус үңгірі, Грута до Гало, Мария Ваз, Картарио, Абранес, Муда, Пао-де-Асукар және Фурадо аралдары, сондай-ақ Понта-Делгада, Моиньо және Вермельха жазықтары осы муниципалитет жағалауының табиғи нышандары болып табылады.

Климат

Санта-Крус-дас-Флорес ылғалды субтропиктік климатқа (Cfa) ие, мұнда өте жұмсақ, жаңбырлы қыстар және жылыдан ыстыққа дейін жаз мезгілі болады. Бұл Азор аралдарының арасындағы ең көп жауын-шашын алатын арал және Гольфстрим ағынының әсерінен экватордан ең алыс орналасқан жерлердің ішіндегі ең жұмсақ қыстарын бастан кешіреді. Дегенмен, Гольфстримнің жылы суларының арқасында жылдың үштен екі күнінде жаңбыр жауады және ылғалдылық шамамен 80 пайызды құрайды.