Кіріспе
Кабо-Верде аралы: Фого (['foɡu]; португал тілінде "от") – Кабо-Вердедегі Сотавенто тобындағы арал. Халқы 35 837 (2015 ж.) адам, ауданы 476 км². Фого 1460 жылы Генрих Теңізші және Португалия Корольдігінің атынан генуэздік капитан Антонио де Ноли ашқан. 1598 жылғы картада И. де Фого деп белгіленген. Фого 1470 және 1490 жылдар аралығында португалдар қоныстанған Кабо-Верде аралдарының екіншісі болды, бұл Сан-Филиппені Кабо-Вердедегі Сидаде-Вельядан кейінгі екінші ескі қала етіп жасады. Фого жанартауы жиі атқылап, кратерінен де, бүйірлік жарықтардан да, әсіресе 1680, 1725, 1857, 1951, 1995 және 2014–15 жылдары. 1680 жылғы атқышу аралдың көп бөлігін күлмен жауып, көптеген тұрғындарды жақын орналасқан Брава аралына қашуға мәжбүр етті. 1992 жылдың қаңтарына дейін арал төрт приходқа бөлінген бір муниципалитет болды. Оңтүстік-батыс үш приход жаңа Сан-Филиппе муниципалитетіне қосылды, ал солтүстік-шығыс Nossa Senhora da Ajuda приходы Мостейрос муниципалитетіне айналды. Санта-Катарина-ду-Фого приходы 2005 жылы Сан-Филиппеден бөлініп, Санта-Катарина-ду-Фого муниципалитетіне айналды.
Fogo (ˈfoɡu; Portuguese for "fire") is an island in the Sotavento group of Cape Verde. Its population is 35,837 (2015), with an area of 476 km2. Fogo was discovered in 1460 by Genovese captain António de Noli on behalf of Henry the Navigator and the Portuguese Crown. It appeared in a 1598 map as I. de Fogo. Fogo was the second island of Cape Verde that was settled by the Portuguese, between 1470 and 1490, making São Filipe the second oldest town of Cape Verde after Cidade Velha. The Fogo volcano erupted frequently, both from the summit and from flank fissures, notably in 1680, 1725, 1857, 1951, 1995, and 2014–15. The eruption of 1680 covered much of the island in ash, which forced many inhabitants to flee to the nearby island of Brava. Until January 1992 the island was one single municipality, subdivided into four parishes. The southwestern three parishes joined the new municipality of São Filipe and the northeastern parish Nossa Senhora da Ajuda became the municipality of Mosteiros. The parish of Santa Catarina do Fogo was separated from São Filipe in 2005, and became the Municipality of Santa Catarina do Fogo.
География
Фого – Кабо-Вердедегі ең оңтүстік аралдардың бірі, шығысында Сантьяго және батысында Брава аралдарының арасында орналасқан. Оның ұзындығы 26,3 шақырым, ені 23,9 шақырым; ауданы 476 шаршы шақырымды құрайды. Эхиум вулканорум (қорғауға алынған, жою қаупі бар) және Эризимум кабовердеанум (өте жою қаупі бар) эндемикалық өсімдіктері тек Фого вулканының сыртқы кратер шетінде ғана табады.
Көлік
Аралдың оңтүстік-батысында Сан-Филиппе әуежайы орналасқан. Сан-Филиппеге жақын Валле-де-Кавалеирос портынан Брава (Фурна) және Сантьяго (Прая) аралдарына паром қатынасы бар. Фого аралында екі бірінші санаттағы республикалық жол бар: Фого айналма жолы (EN1 FG01) және Сан-Филиппені арал портымен байланыстыратын жол (EN1 FG02).
Спорт
Негізгі футбол командалары — Академика до Фого, Ботафого, Кутелинхо, Спартак д’Агуадинья және Вулканикос.