Кіріспе

Монополия – сол аттас үстел ойынына негізделген американдық телеойын шоуы. Форматы Мерв Гриффин жасаған және оның өндіріс компаниясы «Мерв Гриффин Энтерпрайзес» шығарған. «Монополия» ABC арнасында «Super Jeopardy!» сериасымен бірге жазғы ауыстыру сериасы ретінде көрсетілді. «Монополия» 1990 жылдың 16 маусымында тұңғыш рет эфирге шықты және 1990 жылдың 1 қыркүйегіне дейін он екі қатарынан сенбі кештері «Super Jeopardy!» кейін көрсетілді. Бұрынғы «Jeopardy!» ойыншысы Майк Райли шоудың жүргізушісі болып таңдалды, ал Чарли О'Доннелл хабаршы болды. Кэти Дэвис, Кэти Каргес және Мишель Николас үш әйел бірлескен жүргізуші/шаршылаушы рөлінде қызмет етті.

Бірінші раунд

Үш қатысушы ойнады, әрқайсысы әртүрлі түспен (қызыл, алтын және жасыл) белгіленді. Қатысушылар алып "Монополия" тақтасындағы түсті мүліктердің сегіз тобын бақылауға тырысты. Мұны істеу үшін олар кроссворд сияқты сұрақтарды шешу керек болды. Әр жауаптың бірінші әрпі қатысушыларға берілді, ал төрт жақты тақтаның әр жағы, "блоктар" деп аталатын (блокта "Түрмеге" бұрышы мен "Бастау" арасындағы бес мүлік бар "жоғары жалға берілетін аудан" деп аталады), сұрақтар үшін әртүрлі бастапқы әріптерге ие болды. Әр сұрақ жеребе арқылы таңдалды, дұрыс жауап бергендер мүліктің құнына тең ақша жеңіп алды, мысалы, "Mediterranean Avenue" үшін 60 доллардан бастап, "Boardwalk" үшін 400 долларға дейін. Қате жауап бергендердің ұпайларынан сол құн мөлшері алынды. Егер үш қатысушының бірі де сұраққа жауап бере алмаса, мүлік құны жартысына дейін төмендетіліп, тағы бір сұрақ оқылды. Әр түрлі түсті топтар, "монополия" деп аталатын, ойын келесіге өту үшін бір қатысушының бақылауында болуы керек еді. Қатысушы монополияны бақылауға алғаннан кейін, оның мүліктерінің жалпы ақшалай құны оның ұпайларына қосылды. Монополияның ең төменгі құны 120 доллар болды, ол "Mediterranean" және "Baltic" даңғылдары үшін еді. Ең жоғары құны 920 доллар болды, ол "Pacific", "North Carolina" және "Pennsylvania" даңғылдарынан тұратын үш мүліктік монополия үшін еді. Егер монополиядағы мүліктер бірнеше қатысушының бақылауында болса, олардың арасында меншік иесін анықтау үшін бірнеше сұрақтар ойнатылды. Үш мүліктік топтың екі мүлігіне ие болған қатысушы толық бақылау алу үшін бір дұрыс жауап беруі керек еді, ал үшінші мүліктің иесі екі дұрыс жауап беруі керек еді. Егер үш қатысушының әрқайсысы бір мүлікке ие болса, дұрыс жауап берген бірінші қарсыластың бірін сынап, оның мүлігін алады, ал қалған бөлігі екі қатысушы форматы бойынша өтеді. Алғашқы жеребеден дұрыс емес жауап берген қатысушының мүлігі жоғалып, екінші жеребе арқылы басқа біреуіне беріледі. Егер "Mediterranean/Baltic" және "Park Place/Boardwalk" монополиялары екі қатысушы арасында бөлінген жағдайда, сұраққа дұрыс жауап берген бірінші адам бақылауға алады.

Бонус раунды ("Бір рет дөңгелек")

Чемпион түрмеге түспей, бес лақтырудың ішінде тақтаның бір толық айналымын сағат тілі бойынша аяқтауға тырысты. Бәйгеге қатысушы алдымен төрт жайды таңдады – қызыл-сары және қызыл-сары жақтан бір-бірден, ал жасыл-көк жақтан екеуін – оларды "Түрмеге бару" жайларына айналдырды. Алғашқы "Түрмеге бару" жайы тақтада қалды, соның нәтижесінде бес "Түрмеге бару" жайы болды. Чемпион "GO" жайынан бастап, тақтада жылжу үшін текшелерді лақтырды. Бәйгеге қатысушы әр сәтті лақтырудан кейін өткен әрбір жай үшін 100 доллар ала алатын болды. Екі бірдей сан түскен жағдайда қосымша лақтыру жасауға мүмкіндік болды. Чемпион "GO" жайын лақтыру тоқтамай өтіп кеткені үшін 25 000 доллар, немесе "GO" жайына дәл түскені үшін 50 000 доллар жеңіп алды. Егер чемпион кез келген уақытта "Түрмеге бару" жайына түсіп қалса, раунд аяқталады және ол ақшадан бас тартады. Егер барлық лақтырулар қолданылып бітіп, бәйгеге қатысушы "Түрмеге бару" жайына түспей "GO" жайын өте алмаса, ол өткен әрбір жай үшін 100 доллар жеңіп алады.

Өндірістік ақпарат

Мерв Гриффин осы сериалды жасап, атқарушы продюсер болды. "Монополия" 12 апталық көрсетілімінде ABC телеарнасында "Супер Жоба!" бағдарламасымен бірге көрсетілді. Қызықтай жайт, жүргізуші Майк Райли 1989 жылы "Jeopardy!" телешоуында қатысқан. Кейін Райли официант болып жұмыс істеді, ал бір жылдан соң продюсер Мерв Гриффин оны "Монополия" пилоттық бағдарламасына қатысуға шақырды. Питер Томаркенді жүргізуші етіп тартқаннан кейін Райли жүргізуші болып таңдалды. Пилот синдикация үшін түсірілді, бірақ таратуға рұқсат ала алмады. Томаркен өндіріс элементтері бойынша продюсерлермен келіспеушілікке түсті.

Халықаралық нұсқасы

Дерек Браун жүргізген шоудың валлилік нұсқасы 1992 жылы S4C телеарнасында қысқа мерзімге көрсетілді.