Кіріспе
Ағылшын роман жазушысы (1945 жылы туған)
Дэме Жаклин Уилсон (Айткен; 17 желтоқсан 1945 жылы туған) – балалар әдебиетімен танымал ағылшын роман жазушысы. Оның романдары асырап алу және ажырасу сияқты шын өмірден алынған тақырыптарды көптеген оқырмандарына түсінікті етіп, кең танылды. 1969 жылы жарық көрген тұңғыш романынан бері Уилсон 100-ден астам кітап жазды.
Ерте өмір
Жаклин Эйткен 1945 жылдың 17 желтоқсанында Бат қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Гарри мемлекеттік қызметкер, ал анасы Бидди антиквариат сатушы болған. Ол Ноэль Стритфелдтің кітаптарын, сондай-ақ "Кішкентай әйелдер" және "Кэти не істеді" сияқты американдық классикалық туындыларын әсіресе жақсы көретін. Тоғыз жасында ол өзінің алғашқы "кітабын" – 21 беттен тұратын "Meet the Maggots" атты туындысын жазды. Уилсон мектепте "Джеки Арманшыл" деген лақап атқа ие болды, кейіннен ол осы атты өмірбаянына тақырып ретінде пайдаланды, онда бастауыш мектеп шағындағы өмірін баяндайды. Уилсон Суррейдегі Кумбе қыздар мектебінде және Каршалтон техникалық колледжінде білім алды.
Мансап
Уилсон жазуға көңіл бөлген кезде, ол бірнеше детективтік романдарды аяқтады, содан кейін балалар кітаптарына толыққандай берілді. 40 жасында ол ағылшын тілінен "A" деңгейіне емтихан тапсырып, "A" бағасын алды. 1991 жылы Doubleday баспасынан жарық көрген "Трейси Бикердің хикаясы" арқылы атаққа ие болғанға дейін ол шамамен 40 кітап жазып, әртүрлі нәтижелерге қол жеткізді. Оның балалар романдары асырап алу, ажырасу және психикалық денсаулық мәселелері сияқты тақырыптарды жиі қамтиды, сондықтан олар көбінесе дау тудырады, бірақ балалар мен ересектер тарапынан бірдей жақсы қабылданады.
Рохэмптон университеті және қайырымдылық жұмысы
2013 жылдың маусым айында Уилсон Рохэмптон университетінің профессорлық қызметкері және проканцлер болып тағайындалды. 2014 жылдың ақпан айында ол 2014 жылдың тамызынан бастап университеттің канцлері (оның құрметті басшысы) болып тағайындалатыны жарияланды. Ол 2017 жылы тағы үш жылға қайта тағайындалды. Ол университетте балалар әдебиеті және шығармашылық жазу магистрлік бағдарламалары бойынша оқытады. Ол 2020 жылдың тамызында канцлер лауазымындағы өкілеттігін аяқтады. Уилсон Суррей, Кингстон-апон-Темс қаласындағы Momentum қайырымдылық қорының демеушісі, ол Суррейдегі қатерлі ісікпен күресіп жатқан балаларға (және олардың отбасыларына) көмектеседі, сондай-ақ BookTrust жобасы – Letterbox Club демеушісі. Кингстон-апон-Темс қаласынан көшіп кеткенге дейін ол Ричмонд паркінің достарының меценаты болды.
Қабылдау
2003 жылы BBC жүргізген "The Big Read" сауалнамасында Уилсонның төрт кітабы Ұлыбританиядағы ең көп оқылатын 100 кітаптың қатарына енді: Double Act, Girls In Love, Vicky Angel және The Story of Tracy Beaker. 2002 жылы ол Кэтрин Куксонды Ұлыбритания кітапханаларында ең көп қарызға алынған автор ретінде басып озды, және 2008 жылы Джеймс Паттерсон оны осы көрсеткіш бойынша шаң қаптады дейміз.
Марапаттар
Өзінің еңбегі үшін Уилсон көптеген марапаттар алды, соның ішінде Smarties Prize және Guardian Children's Fiction Prize, британдық балалар жазушыларының алқасы бағалайтын кітап сыйлығы. "The Illustrated Mum" (1999) жыл сайынғы Guardian Prize және жыл сайынғы British Book Award сыйлығын «Жыл балалар кітабы» номинациясы бойынша жеңіп алды; сондай-ақ ол 1999 жылғы Whitbread Awards тізіміне де ілікті. "Трейси Бикердің тарихы" 2002 жылы Blue Peter People's Choice Award сыйлығын жеңіп алды, ал "Girls in Tears" 2003 жылы British Book Awards сыйлығының «Жыл балалар кітабы» атанды. Оның екі кітабы – "Трейси Бикердің тарихы" (1991) және "Double Act" (1995) – жыл сайынғы Карнеги медаліне «Жоғары бағаланған» иегерлері болды. Ол сонымен қатар соқыр адамдарға арналған кітаптардың көлемін ұлғайту үшін және балалар теледрамаларына кесімдер жасауға қарсы үгіт жүргізді. 2007 жылдың шілдесінде Роемптон университеті оған балалар әдебиеті саласындағы еңбектері үшін құрметті докторлық (Сөздер докторы) дәрежесін берді. 2012 жылдың шілдесінде леди Жаклин Кембридждегі Корпус Кристи колледжінің құрметті мүшесі болып сайланды. 2017 жылы Уилсон BAFTA балалар сыйлығының арнайы сыйлығын алды. Балалар әдебиетіне жасаған өмір бойы үлесі үшін Уилсон 2014 жылы халықаралық Ханс Кристиан Андерсен сыйлығына Ұлыбританиядан ұсынылды.
Жеке өмір
Жаклин 1965 жылы 19 жасында баспагер Миллар Уилсонмен қарым-қатынас бастады, кейін оған тұрмысқа шықты. Екі жыл өткен соң, олардың Эмма есімді қызы дүниеге келді. 2020 жылдың сәуірінде Уилсон кітап дүкенінің иесі Тришпен бір жынысты қарым-қатынаста екенін жариялады және бір кітабын оған арнады. Ол Тришпен 18 жылдан бері некеде екенін мәлімдеді. Уилсонның денсаулық мәселелерінің ішінде жүрек жеткіліксіздігі, имплантацияланатын кардиовертер-дефибриллятор, бұрын бүйрек диализі қажеттігі және қазір бүйрек трансплантациясы жасалуы бар.