Кіріспе

Кентрик құтқару бағанасы (KED) – автокөлік жол апаттарынан зардап шеккендерді көліктерден шығаруға арналған құрылғы. Әдетте жедел жәрдем машиналарында болатын KED-ті жедел медициналық техника, фельдшер немесе басқа бірінші кезектегі көмекші пайдаланады. Ол бастапқыда жарыс машинасының жүргізушілерін құтқару үшін ойлап табылды.

Сипаттама

Әдетте екі бас белбеуі, үш дене белбеуі және екі аяқ белбеуі болады, олар КЭД-ті зардап шегушіге тиісті түрде бекіту үшін қолданылады. Ұзын омыртқа тақтасынан немесе медициналық тасымалдағыштан айырмашылығы, КЭД нейлон қаптамадағы ағаш немесе полимерлік тіреулерді пайдаланады, бұл жедел жәрдемшілерге мойын мен жоғарғы омыртқаны қозғалтпай, зардап шегушіні көліктен немесе басқа да тарық кеңістіктен шығаруға мүмкіндік береді. КЭД-ті нәрестелер мен балаларды бекіту үшін де қолдануға болады, бірақ мүмкіндігінше арнайы педиатриялық бекіту құралдарын пайдалану ұсынылады. Егер КЭД нәресте немесе баланы бекіту үшін қолданылса, кеуде мен іш қуысын жасырмай, осы өмірлік маңызды аймақтарды бағалауға мүмкіндік беретін тиісті төсемдерді пайдалану қажет.

Қолдану

Құрылғыны бір құтқарушы көлік құралының орындығына жылдам және оңай орната алады, бұл тыныс жолдарына қол жеткізуге мүмкіндік береді және кез келген дене бітіміне бейімделеді. KED әдетте гемодинамикалық тұрақты жандарға ғана қолданылады; тұрақсыз жандарды KED алдынан қолданбастан, жылдам эвакуациялау әдістерімен эвакуациялайды. KED орналасқаннан кейін, қозғалысты болдырмау үшін ол белбеулермен жандарға бекітіледі. Алдымен дене ортасының белбеуі бекітіледі. KED пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес, осы белбеу құрылғының ең үлкен бөлігін бекітеді де, соның арқасында қалған құрылғыны бекіту кезінде ең жоғары тұрақтылықты қамтамасыз етеді. Содан кейін төменгі белбеу бекітіледі, бірақ жоғарғы белбеу пациентті ұзын омыртқа тақтасына жылжыту алдында ғана бекітіледі. Бұл пациенттің оңай дем алуына мүмкіндік береді, ал құрылғының қалған бөлігі бекітіледі. Төменгі белбеуден кейін аяқ белбеулері бекітіледі. Оларды «шығыршықтап» (KED пайдалану жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес, бұл ең көп қолданылатын әдіс) немесе әрқайсысын тиісті жағына бекіту арқылы қолдануға болады. Егер шатқа жарақаттану белгілері болса, «шығыршықтап» әдісін қолдануға болмайды. Аяқ белбеулерін қолданғаннан кейін, бас пен құрылғы арасындағы бос кеңістік қажет болған жағдайда төселеді және бас бекітіледі. Соңында, пациентті ұзын омыртқа тақтасына жылжыту алдында жоғарғы белбеу бекітіледі.

Құны

Ауруханаға дейінгі күтімде KED-ді қолдану орындылығы туралы пікір таласы бар. 2015 жылы «Journal of Paramedic Practice» журналында жарияланған мақалада, бұл құрылғы 1970-ші жылдардан бері қолданылып келсе де, оның «науқарттарға көрсетілетін күтімдегі тиімділігіне күдікпен қарау керек» және «оны қолдануды қолдайтын жеткілікті дәлелдер жоқ» делінген.