Кіріспе
Фотограф суретті композициялау және фокусқа келтіру үшін қолданатын жүйе. Фотографияда видоискатель – фотограф суретті түсірмес бұрын оның қалай көрінетінін көруге арналған кішкентай терезе. Кейбір видоискательдер тікелей объектив арқылы көреді, ал басқалары жеке және суреттің шамамен қалай болатынын көрсетеді. Екінші түрін жасау өте оңай, бірақ параллакс эффектісін тудырады, себебі видоискатель мен объективтің көру бұрыштары сәл өзгеше болады. Бірінші түрі осы параллакс эффектісінен сақтайды және көбінесе күрделі айна жүйесін қолданатын SLR камераларда қолданылады, ол жарықты объективтен тікелей пленкаға немесе видоискательге бағыттайды. Видоискательдер әртүрлі типтегі көптеген камераларда қолданылады: фото және бейне, пленкалық, аналогтық және цифрлық. Кейбір камераларда, мысалы, камералы телефондар мен айнасыз камераларда видоискательдер болмайды және суреттің алдын ала қарауы үлкен экранда көрсетіледі. Ал кейбір айнасыз камераларда электронды видоискатель болады, онда кішкентай экран бейне сенсордан келетін бейнесін көрсетеді.
In photography, a viewfinder is a small window the photographer looks through to see what a photo will look like before they capture it. Some viewfinders see directly through the lens, whereas others are separate and show an approximation of what the photo will look like. The second type is much simpler to design, but creates a parallax effect because the viewing angle is slightly different between the finder and the lens. The first type avoids this parallax effect, and is commonly used in SLRs which use a complex mirror system to direct light from the lens to either the film or the viewfinder. Viewfinders are used in many cameras of different types: still and movie, film, analog and digital. Some cameras, such as camera phones and mirrorless cameras, do not have viewfinders and display the image preview on a larger screen. Although some mirrorless cameras do have an electronic viewfinder, where a small screen shows a video feed from the image sensor.
Екі линзалы рефлектілі видоиздеткесі
Твин-линзалы рефлекстік (TLR) камераларда түсіру линзасының үстінде үлкен линза және 45 градус бұрышта орналасқан үлкен айна болды, ол бейнені жоғарыдан көруге болатын, камера бел деңгейінде тұрғанда, матовое стеклоға (жерленген шыны экранға) проекциялап шығарды. Видоискатель линзасының мөлшері мен фокустық қашықтығы түсіру линзасымен шамалас болды, бірақ оптикалық сапасы одан кем маңызды болды; айнаның мөлшері пленкаға шамалас болды. Бұл камералар салыстырмалы түрде қымбат болды; Rolleiflex және оның арзан бауырлары Rolleicord осы саладағы алғашқылар болды. Бір және екі линзалы рефлекстік камералар суретті анық көрінгенше линзаны реттеу арқылы фокусқа келтіруге мүмкіндік берді.
Бір линзалы рефлектілі видоизмерительдер
Бір линзалы рефлекстік (SLR) камералар көріністі түсіру линзасы арқылы қарады. Алғашқы SLR-лер пластиналы камералар болды, оларда линза мен пленканың арасына айнаны орнатуға арналған механизм болды, ол жарықты жоғары қарай шағылыстырып, оны топырақ шыны экранында бел деңгейінде көруге мүмкіндік берді. Суретке түсіруге дайын болғанда айна жолдан жылдырылды (камераны жылжытпай). Кейінірек жасалған SLR-лерде қақпақ батырмасын басқанда айнаны жылдырып, содан кейін қақпақты ашатын механизм болды. Бел деңгейінде көруге қарағанда, камераны көзге жақын ұстау үшін призма қолданылды. SLR-дің басты артықшылығы – кез келген линзаны немесе басқа оптикалық құрылғыны пайдалануға болады; видоискатель әрқашан пленкаға түсірілетін суретті дәл көрсетеді. Цифрлық камералардың тікелей көру мүмкіндігі SLR-дің осы артықшылығын бөліседі, себебі олар да суретті қосымша оптика немесе параллакс қатесіз, жазылатын күйінде көрсетеді.
Қазіргі заманғы видоиздектер
Видоискатель оптикалық немесе электрондық болуы мүмкін. Оптикалық видоискатель – камера көретін суретті көру үшін орнатылған, кері бұрылған телескоп. Оның кемшіліктері көп, бірақ артықшылықтары да бар: ол қуатты тұтырмайды, күн сәулесінде сурет бұзылмайды және «толық ажыратымдылыққа» ие (яғни, фотографтың көзі көретіндей). Электрондық видоискатель (ЭВФ) – ЭЛТ, ЖКД немесе OLED негізіндегі дисплей құрылғысы. Басты мақсатына қоса, электрондық видоискатель бұрын түсірілген материалды қайта ойнатуға және мәзірлерді экранда қарауға пайдаланылуы мүмкін. Фотоаппараттың оптикалық видоискателінде әдетте бір немесе бірнеше кішкентай қосымша LED дисплейлері болады. Фильмдік камерада бұл дисплейлер түсіру туралы ақпаратты, мысалы, жапқыш жылдамдығы мен диафрагманы көрсетеді, ал автофокус камераларында – сурет дұрыс фокусқа алынғанын көрсетеді. Цифрлық фотоаппараттар әдетте ағымдағы ISO параметрін және бірнеше кадрға түсірілетін қалған кадрлар санын көрсетеді. Көбінесе, суреттің көрінісін жабатын қосымша дисплей ұсынылады. Ол әдетте камераның автоматты фокус нүктелерінің орналасуын және күйін көрсетеді. Бұл қабат сурет композициясына көмектесетін сызықтар немесе торларды да ұсына алады. Фотоаппараттың екі видоискателі болуы мүмкін. Мысалы, цифрлық фотоаппаратта оптикалық және электрондық видоискательдер болуы мүмкін. Соңғысы бұрын түсірілген материалды қайта ойнатуға, экранға орналасуға және қуатты үнемдеу үшін сөндірілуге мүмкіндік береді. Бейнекамерада екі видоискатель болуы мүмкін, екеуі де электрондық. Біріншісі үлкейтуге арналған окюляр арқылы қаралады, ал резеңке окюлярдың арқасында тіпті жарық жағдайында да анық көруге болады. Екінші видоискатель үлкен, жоғары ажыратымдылыққа ие және камераның бүйініне орнатылуы мүмкін. Ол көбірек қуатты тұтынатындықтан, энергияны үнемдеу үшін оны өшіру мүмкіндігі көбінесе қарастырылады. 2010 жылдың соңында Fujifilm жоғары сапалы компакт-камералары үшін бір видоискательде оптикалық және электрондық видоискательдердің гибридтік нұсқасын ұсынды. Жарым айна призмасы ЖК дисплейден алынған деректерді оптикалық видоискательге бағыттайды, сондықтан түсірілім кадрын және түсірілім деректерін бірге көруге болады. Батырманы басу арқылы гибридтік функцияны электрондық видоискательге ауыстыруға болады, бұл жарты айна призмасын жылжыту арқылы оптикалық видоискательге келетін суретті тоқтату арқылы жүзеге асырылады. Кейбір арнайы мақсаттағы камераларда видоискатель мүлдем болмайды. Мысалы, веб-камералар мен бейнебақылау камералары. Олар видоискатель ретінде сыртқы мониторларды пайдаланады.