Кіріспе

Күміс(I) фториді – формуласы AgF болатын бейорганикалық қосылыс. Ол күмістің үш негізгі фторидінің бірі, ал қалғандары – күміс субфториді және күміс(II) фториді. AgF салыстырмалы түрде шешімді қолданысқа ие; ол органикалық синтезде фторлау және десилилдеу реагенті ретінде, сондай-ақ стоматологияда тіс жегісін жергілікті емдеу үшін сулы ерітіндіде қолданылады. AgF гидраттары түссіз, ал таза сусыз үлгілері сары түсті болады. Ag2CO3 + 2 HF > 2 AgF + H2O + CO2

Зертханада бұл қосылысты алудың әдеттегі жолдары газ тәрізді фторсутекті пайдаланудан аулақ болады. Бір әдіс – күміс тетрафторборатын жылулық ыдырату: AgBF4 > AgF + BF3

Балама жолмен күміс(I) оксиді концентрацияланған сулы фторсутектік қышқылда ерітіледі, ал күміс фториді ацетонмен шөгіндіріледі. Бөлме температурасы мен қысымында күміс(I) фториді AgF I полиморфы түрінде кездеседі, ол Герман-Могең нотациясында Fmm кеңістіктік тобы бар кубтық кристалл жүйесін қабылдайды. Қалған күміс моногалогеніттері тас тұзы құрылымын қабылдайды. Тор параметрі 4.936(1) Å, бұл AgCl және AgBr параметрлерінен айтарлықтай төмен. Нейтрон және рентгендік дифракция зерттеулері 2.70(2) ГПа қысымда екінші полиморфқа (AgF II) – цезий хлориді құрылымымен және 2.945 Å тор параметрімен құрылымдық өту жүредінін көрсетті. Көлемнің азаюы шамамен он пайызды құрайды. Бұл айырмашылық күміс 4d орбиталық сипаттамасы бар валенттік жолаққа өту арқылы түсіндірілуі мүмкін. Бұл және материалдың судағы ерігіштігі ескерілгенде, оның фотографияда кеңінен қолданылмауы таңқаларлық емес, бірақ ол Леви Хиллдің «гелиохромиясында» қолданылған тұздардың бірі болуы мүмкін, әйтсе де 1970 жылы AgF негізіндегі эксперименталды әдіс бойынша АҚШ патенты алынған.

Ерігіштігі

Басқа күміс галоидтарынан өзгеше, AgF суда өте жақсы ериді (1800 г/л), тіпті ацетонитрилде де белгілі бір дәрежеде ериді. Сулы ерітіндіден тұндырылғанда AgF·(H2O)2 және AgF·(H2O)4 гидраттарын түзетінімен күміс(I) қосылыстары мен күміс галоидтарының арасында бірегей болып табылады. Сіяқтылы сілті металл фторидтері, ол фторсутекте еріп, тоқ өткізгіш ерітінді береді.

Органикалық емес синтез

Күміс ацетилидінің күміс(I) фторидінің шоғырланған ерітіндісімен реакциясы нәтижесінде эндогедралды ацетилендиодты қамтитын шамшырақ тәрізді [Ag10]2+ кластері пайда болады. Тетраалкиламмоний фторидтерін тетраалкиламмоний бромидін сулы AgF ерітіндісімен реакцияластыру арқылы зертханада оңай дайындауға болады.