Кіріспе
Қайық спортының ең маңызды жарысы
Қайық спорты 1900 жылғы жазғы Олимпиада ойындарынан бастап жазғы Олимпиада бағдарламасына енген. 1896 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында да қайық спорты жоспарланған, бірақ нашар ауа райы салдарынан оны өткізуге болмады. 1976 жылы Монреальде өткен жазғы Олимпиада ойындарында әйелдер арасындағы жарыстар енгізілгенге дейін тек ерлерге ғана қатысуға рұқсат берілді, бұл ұлттық федерацияларды әйелдер спортын қолдауға және әйелдер қайық спортының дамуына түрткі болды. Салмақ шектеуі бар экипаждармен қатысатын жеңіл салмақтағы қайық спорты жарыстары 1996 жылы Олимпиада бағдарламасына қосылды. Қайық спорты жарыстарына қатысу құқығын алу Дүниежүзілік қайық спорты федерациясының қарауында. Дүниежүзілік қайық спорты федерациясы қазіргі Олимпиада ойындарынан бұрын құрылған және қазіргі Олимпиада қозғалысына қосылған алғашқы халықаралық спорт федерациясы болып табылады.
Жарыс қашықтығы
Бүгінде барлық жарыстар 2000 метрлік трассада өткізіледі, бірақ бұл стандарт 1912 жылғы Стокгольм Олимпиадасында ғана қалыптасты (1948 жылғы Лондон Олимпиадасында трасса 1850 метр болғаннан басқа). Осыған дейін жарыстар әртүрлі қашықтықта өткізілді: 1900 жылы Парижде – 1750 метр, 1904 жылы Сент-Луисте – 3218 метр, ал 1908 жылы Лондонда – 2414 метр. 1908 және 1948 жылдардағы жарыстар Хенли Корольдік регатасының трассасында өтті. Әйелдер арасындағы жарыстар 1988 жылға дейін 1000 метрге дейін өткізілді, содан кейін 2000 метрге өзгертілді. Алғашқы Олимпиадаларда екі немесе үш қайық арасында тікелей жарыстар өтті, ал қазіргі заманғы алты қайықтың қатарласып жүзу форматы 1936 жылғы Олимпиада ойындарында алғаш рет қабылданды. 1952 жылғы Олимпиада ойындарындағы жарыстарды (төрт немесе бес қайық арасындағы жарыстар) есептемегенде, ол осы уақыттан бері стандарт болып табылады.
Біліктілік
Жарысқа қатысуға рұқсат етілген командалар саны шектеулі болғандықтан, Халықаралық есу федерациясы Олимпиада ойындарына кім қатысатынын анықтау үшін іріктеу жарыстарын өткізеді. Олимпиада ойындарында әрбір Ұлттық Олимпиадалық комитеттен бір жарысқа бір ғана қайық қатыса алады. Басты іріктеу өткен жылғы Әлемдік есу чемпионатынан басталады. Басқа іріктеу жарыстары "Континенттік іріктеу регаталары" деп аталады, олардың төртеуі – Азия, Африка, Латын Америкасы және Финал (қалғандары үшін ашық) – ойындарға бір жыл бұрын өткізіледі. Жыл сайын FISA әрбір регатада қанша команданың іріктелетіні туралы мәліметтер жариялайды. Әлем чемпионатында үздік нәтиже көрсеткен қайықтар сол елге орынды кепілдейді, ал команда құрамы ойындарға дейін өзгертілуі мүмкін. Іріктеу регаталарында жеңіске жеткен команда Олимпиадаға іріктеледі, және егер сол команда мүшелері Олимпиадада қатысса, олар міндетті түрде сол жарысқа қатысуы керек.
Медальдық кесте
Төмендегі сандар Токиода өткен 2020 жылғы жазғы Олимпиададан кейінгі көрсеткіштер.
Жазғы Олимпиада бойынша жүгіруші
Лидерлік ойындар Алтын Күміс Бронза Жалпы, 1900 Париж 2 3 1 6, 1904 Сент-Луис 5 4 4 13, 1908 Лондон 4 3 1 8, 1912 Стокгольм 2 2 0 4, 1920 Антверпен 3 1 0 4, 1924 Париж 2 1 2 5, 1928 Амстердам 2 2 1 5, 1932 Лос-Анджелес 3 1 0 4, 1936 Берлин 5 1 1 7, 1948 Лондон 2 1 0 3, 1952 Хельсинки 2 0 1 3, 1956 Мельбурн 3 2 1 6, 1960 Рим 3 1 0 4, 1964 Токио 2 1 1 4, 1968 Мексика қаласы 2 1 0 3, 1972 Мюнхен 3 1 3 7, 1976 Монреаль 9 3 2 14, 1980 Мәскеу 11 1 2 14, 1984 Лос-Анджелес 6 2 0 8, 1988 Сеул 8 1 1 10, 1992 Барселона 4 3 3 10, 1996 Атланта 2 1 3 6, 2000 Сидней 3 0 0 3, 2004 Афина 3 0 0 3, 2008 Пекин 2 2 2 6, 2012 Лондон 4 2 3 9, 2016 Рио-де-Жанейро 3 2 0 5, 2020 Токио 3 2 0 5
Бірнеше медаль иегерлері
Кестенің төменгі жағында кем дегенде 3 алтын медаль жеңіп алғандар көрсетілген. Спортшы (ұлт) Олимпиада Алтын Күміс Бронза Жалпы Ескермелер 1984, 1988, 1992, 1996, 2000, 2004 5 2 1 8 Бірінші және соңғы алтын медаль арасында 20 жыл 1984, 1988, 1992, 1996, 2000 5 0 1 6 1984 (M4+), 1988 (Энди Холмспен бірге M2), 1992 және 1996 (Мэттью Пинсентпен бірге M2) және 2000 (M4) алтын медальдар. Олимпиада ойындарында бес рет алтын медаль жеңіп алған жалғыз спортшы. 2000, 2004, 2008 5 0 1 6 2000 және 2004 жылдары жұпты және сегіздікті жеңіп алды, ал жұпты 2008 жылы қайта жеңіп алды. 1992, 1996, 2000, 2004, 2008 4 1 1 6 Румынияның үш рет алтын медаль жеңген сегіздігінің бір бөлігі. 1992, 1996, 2000, 2004, 2008 4 0 1 5 Төрт рет Олимпиада алтыны. Соңғы Олимпиадасында төрттік каноэден қола медаль. 1996, 2000, 2004, 2008 4 0 1 5 Әйелдер сегізінде үш медаль, жұпта екі медаль. 1992, 1996, 2000, 2004 4 0 0 4 Төрт Олимпиада алтыны. 1992 және 1996 жылдары Стив Редгрейвпен жұпта жеңіп алды. 2000 және 2004 жылдары төрттік каноэде. 1920, 1924, 1928, 1932, 1936 3 2 0 5 5 Олимпиадада медаль жеңген алғашқы гребші. Екінші дүниежүзілік соғыс алтын медаль алу мүмкіндігін болдырмады. 1992, 1996, 2000, 2004, 2008 3 1 1 5 Әйелдер арасындағы жеңіл салмақтағы екілік каноэде үш алтын медаль. 1992, 1996, 2000, 2004, 2008 3 1 1 5 Румынияның әйелдер сегізінің рульшісі. 1996, 2004, 2008, 2012 3 1 0 4 "Оарсом Фурсом" тобының мүшесі. 1996, 2000, 2004, 2008, 2012 3 0 2 5 Жеңіл салмақтағы төрттік каноэде барлық медальдарды жеңіп алды. 1992, 1996 3 0 1 4 Кэтлин Хеддлмен бірге ең көп алтын медаль жеңген канадалық. 1992, 1996 3 0 1 4 Марни МакБинмен бірге барлық медальдарды жеңіп алды. 1992, 1996, 2000, 2004 3 0 1 4 Ең көп медаль жеңген австралиялық гребші. 1920, 1924 3 0 0 3 3 алтын медаль жеңген алғашқы гребші. Киножұлдыз атанған ханшайым Грейс Келлидің әкесі. 1920, 1924, 1928 3 0 0 3 Бірлескен каноэде 3 алтын медаль жеңген алғашқы адам. Джон Б. Келли ағасының туысы. 1956, 1960, 1964 3 0 0 3 Бірлік каноэде барлық медальдарды жеңіп алды. 1972, 1976, 1980 3 0 0 3 Германияның үш алтын медаль жеңген гребшісі. Жұпты және төрттік каноэде жеңіс. 1976, 1980, 1984 3 0 0 3 Бірлік каноэде барлық медальдарды жеңіп алды. 1988, 1996, 2000 3 0 0 3 Оның ағалары Кармин мен Джузеппе әрқайсысы 2 алтын медаль жеңді. 1996, 2000, 2004 3 0 0 3 Румынияның әйелдер сегізінде барлық үш медальді жеңіп алды. 2008, 2012, 2016 3 0 0 3 АҚШ әйелдер сегізінде барлық үш медальді жеңіп алды. 2008, 2012, 2016 3 0 0 3 Төрттік каноэде екі рет жеңіске жетіп, содан кейін сегіздікте. 2008, 2012, 2016 3 0 0 3 Төрттік каноэде екі рет жеңіске жетіп, содан кейін сегіздікте. 2012, 2016, 2020 3 0 0 3 Жұпта екі рет жеңіске жетіп, содан кейін сегіздікте.